Türkiye ve İtalya arasında kurulan Bilim, Teknoloji, İnovasyon, Sanayi ve Yatırım (STİ3) Komitesi'nin ilk toplantısı, 24 Mart 2026 tarihinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nda gerçekleştirildi. Toplantıya Türkiye'den Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, İtalya'dan ise İşletmeler ve Made in Italy Bakanı Adolfo Urso katıldı.

STİ3 Yaklaşımı ve İş Birliği Modeli

Bakan Kacır, toplantıda yaptığı konuşmada, Türkiye'nin geliştirdiği STİ3 yaklaşımının bilim, teknoloji, inovasyon, sanayi ve yatırımı tek bir stratejik platform altında topladığını belirtti. Bu yaklaşımın çok boyutlu iş birliklerini kurumsallaştırarak ortak öncelikleri somut projelere dönüştürdüğünü vurguladı. Ayrıca, araştırmadan üretime, prototiplemeden ticarileşmeye ve yatırıma kadar tüm değer zincirini kapsayan yenilikçi ve stratejik bir iş birliği modeli olduğunu ifade etti.

Türkiye ve İtalya Arasında Güçlü İrade ve Vizyon

Kacır, Türkiye'nin bu modeli hayata geçirmek adına İtalya ile güçlü bir irade ve vizyon birliği oluşturduğunu söyledi. İki ülkenin Akdeniz bölgesinin en büyük ekonomileri olarak aralarındaki bağların önemine işaret etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin çok boyutlu stratejik ortaklık anlayışıyla ilişkilere üst düzey siyasi sahiplenme ve kurumsal derinlik kazandırdığını kaydetti.

Ortak Yol Haritası ve Eylem Planları

İlk toplantıda, ortak önceliklerin somutlaştırılması, iş birliklerinin yönlendirilmesi ve gelecek döneme ışık tutacak kapsamlı bir yol haritası imzalandı. Yol haritası, teknoloji ve inovasyon, sanayi ve yatırım olmak üzere üç ana başlık altında toplam 23 öncelikli eylem alanını içeriyor. Bu plan, kurumlar arasında düzenli iletişim, ortak akıl ve somut eylemler üretme iradesiyle güçlü bir iş birliği zemini oluşturmayı hedefliyor.

KOBİ'ler ve teknolojik girişimcilik ekosistemleri arasında sürekli ve hedef odaklı etkileşimi sağlamak için yeni bir çalışma grubu kuruldu. Standartizasyon, test belgelendirme ve akreditasyon alanlarında teknik uyumu artıracak ortak yapı devreye alınırken, savunma sanayisinde inovasyon odaklı yeni açılımlar için teknik hazırlıklar başlatıldı. Ayrıca, endüstride yapay zeka ve dijital dönüşüm alanlarında bilgi birikiminin paylaşılacağı kurumsal iş birliği tesis edilecek.

Ar-Ge ve Proje İş Birliği

Türkiye ve İtalya arasında kritik ham madde alanında kurulan eşleştirme mekanizmasıyla şirketler arasındaki bağlantılar güçlendirilerek tedarik zincirinin dayanıklılığı artırılacak. Türkiye ve İtalyan kuruluşları, başta Ufuk Avrupa, Dijital Avrupa ve Tek Pazar Programı olmak üzere tüm AB programlarında birlikte yer almaya devam ediyor. Bu kapsamda, iki ülkeden araştırmacılar ve şirketler toplam 1,8 milyar avro bütçeli 1547 projede yer aldı.

Ortak çağrılarla ortaya çıkan 45 proje sayesinde akademisyenler ortak teknoloji geliştirme ve bilim ekosistemlerinin entegrasyonunu sağladı. Önümüzdeki ay açılması planlanan yeni çağrı ile iki ülkenin araştırma ve inovasyon ekosistemleri arasındaki ortaklıkların ilerletilmesi hedefleniyor.

Yatırım ve İnovasyon Platformu

STİ3 Komitesi aracılığıyla karşılıklı doğrudan yatırımların artırılması ve yatırımcılar için daha öngörülebilir, etkin ve cazip bir ortam oluşturulması amaçlanıyor. İtalya-Türkiye İşletmeler ve İnovasyon Platformu vasıtasıyla iş dünyası, yatırımcılar ve inovasyon ekosistemleri ortak üretim, yatırım ve teknoloji geliştirme anlayışı etrafında bir araya getirilecek.

Bu yapı, şirketler, startuplar ve girişim sermayesi fonlarını teknoloji transferi, ölçek büyütme ve ortak sanayi geliştirme projeleri etrafında birleştirecek.

Mevcut İş Birliğinin Derinleştirilmesi

Bugün Türkiye'de 1600'ü aşkın İtalyan firması çeşitli sektörlerde faaliyet gösteriyor. Aynı şekilde çok sayıda Türk firması İtalya'nın üretim, istihdam ve teknoloji kapasitesine katkı sağlıyor. Bakan Kacır, iki ülke arasındaki köklü ticari ilişkilerin orta ve yüksek teknolojili yatırımlarda daha güçlü bir ortaklığa dönüşmesini hedeflediklerini belirtti. Ayrıca, yeni eşgüdüm, izleme ve uygulama araçlarıyla yol haritalarının hayata geçirileceğini aktardı.

Katkıda Bulunan Kurumlar ve Gelecek Planları

Türkiye tarafında Bakanlık genel müdürlükleri, TÜBİTAK ve bağlı kuruluşları, Türkiye Uzay Ajansı, KOSGEB, TSE, Savunma Sanayii Başkanlığı, Bilişim Vadisi ve DEİK gibi birçok kurum sürece katkı sağlıyor. Gelecek dönemde iş birliği sadece fikir üretimi ile sınırlı kalmayıp ticarileşme ve yatırımlarla güçlendirilecek.

İş dünyasının da sürecin asli paydaşı haline getirilerek ortak üretim ve inovasyon kapasitesinin artırılması planlanıyor. AB programları ve yeni finansman araçları bu iş birliğinin itici gücü olarak değerlendirilecek ve daha fazla ortak proje geliştirilecek. Türkiye ile İtalya arasındaki stratejik iş birliği, ortak irade ve vizyonla şekillenerek güçlü bir ortaklık ufkuna taşınacak.

İtalya Bakanından İş Birliği Mesajı

İtalya İşletmeler ve Made in Italy Bakanı Adolfo Urso, İtalyan firmalarının Türkiye'deki yatırımlarını artırmayı arzu ettiklerini belirtti. Komitenin ülkeler arasındaki ilişkiler için önemli bir adım olduğunu ve Avrupa ile Akdeniz bölgesindeki diğer ülkeler için de anlamlı bir işaret teşkil ettiğini ifade etti.

STİ3 Yaklaşımının Önemi

STİ3 modeli, klasik iş birliği yaklaşımlarını aşarak bilgi üretiminden sanayiye, sanayiden yatırıma uzanan tüm değer zincirini bütüncül ve uyumlu şekilde yönetmeyi amaçlıyor. Bu model sayesinde araştırma-geliştirme faaliyetleri somut ekonomik sonuçlara dönüşecek, teknolojiler ölçeklendirilecek ve sürdürülebilir finansmanla desteklenecek.

STİ3, ülkeler arasında karşılıklı fayda, tamamlayıcılık ve uzun vadeli ortaklık ilkeleri doğrultusunda politika, araştırma, üretim ve yatırım alanlarının eşgüdümünü sağlayacak. Çok paydaşlı yönetim, tematik çalışma grupları ve ortak projelerle iş birliklerinin etkin uygulanması ve sürdürülebilirliği güvence altına alınacak.

Türkiye, güçlü sanayi altyapısı, gelişen inovasyon ekosistemi ve stratejik konumuyla Avrupa, Orta Doğu ve Asya arasında iş birliği köprüsü olma rolünü STİ3 yaklaşımı ile daha ileri taşıyacak. Bu model, ikili ilişkileri güçlendirmenin yanı sıra küresel rekabet gücünü artıran, dayanıklı tedarik zincirleri oluşturan ve sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen yeni nesil bir iş birliği mimarisi sunacak.