Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) nezdindeki Daimi Temsilcisi Büyükelçi Yaprak Balkan, Türkiye'nin yeşil dönüşüm teknolojileri, ileri üretim, dijital çözümler ve dayanıklı tedarik zincirleri alanlarında AB'nin endüstriyel kapasitesine katkı sunmaya hazır olduğunu belirtti. Balkan, bu katkının Avrupa rekabet stratejisinin ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Balkan, Dışişleri Bakanlığı AB Başkanlığı ve Macaristan Kalkınma Teşvik Ofisi'nin (MFOI) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Brüksel Temsilciliği'nde düzenlediği "Avrupa'nın İnovasyon Potansiyelini Ortaya Çıkarma" programının açılışında konuştu. Bilim, araştırma ve teknolojinin ekonomik dayanıklılık ile uluslararası rekabet gücünün merkezinde yer aldığını ifade eden Balkan, AB'nin 2028-2034 dönemi bütçe hazırlıkları sürecinde yapay zeka, dijital dönüşüm ve teknolojik rekabetin şekillendirdiği bir dünyada rekabetçi kalmanın yollarının tartışıldığını aktardı.

Avrupa'nın rekabetçi kalabilmesi için inovasyon kapasitesini güçlendirmesi gerektiğini belirten Balkan, Avrupa'da yetenek ve bilim açısından güçlü olunmasına rağmen inovasyon ortamının yetersiz kaldığını söyledi. Yenilikçilerin potansiyelini harekete geçirmenin genel rekabet gücünü artırmak için her zamankinden daha önemli olduğunu vurguladı.

Balkan, Türkiye'nin AB adaylığı ve AB Çerçeve Programları'na uzun süredir bağlı bir ülke olarak bu tartışmaya yapıcı ve pratik bir bakış açısıyla yaklaştığını dile getirdi. "Yıllar içinde araştırma ve inovasyon iş birliği, Türkiye-AB ilişkilerinin en güçlü ve verimli boyutlarından biri haline geldi. Bu süreç, kurumsal uyumu teşvik ederken araştırmacılar ve şirketler arasında güven inşa etti ve somut sonuçlar ortaya koydu," dedi.

1996'dan beri yürürlükte olan Gümrük Birliği sayesinde Türkiye'nin AB iç pazarına ve endüstriyel değer zincirlerine derinlemesine entegre olduğunu anlatan Balkan, şirketlerin AB standartlarını uygulayıp Avrupa tedarik zincirlerine entegre olduğunu belirtti. Bu durumun Türkiye'yi Avrupa'nın endüstriyel ekosistemine ayrılmaz biçimde katkı sağlayan bir ülke konumuna getirdiğini ifade etti.

Türkiye'nin AR-GE ve İnovasyon Ekosistemi

Balkan, Avrupa'nın inovasyon tabanını genişletmenin ortak stratejik bir çıkar olduğunu ve Türkiye'nin bu alanda önemli bir katkı sağladığını kaydetti. Son 20 yılda Türkiye'de AR-GE ve inovasyon ekosistemlerinin ciddi ölçüde büyüdüğünü anımsatan Balkan, "AR-GE harcamaları hem mutlak hem de GSYİH'ye oranla önemli ölçüde artış gösterdi. Araştırma iş gücümüz 300 binden fazla kişiye ulaştı. 100'den fazla teknopark, yapay zekadan temiz teknolojilere kadar çeşitli alanlarda faaliyet gösteren binlerce firmaya ev sahipliği yapıyor," dedi.

Türkiye'deki gelişmelerin Avrupa programları ve ortaklarıyla giderek daha fazla etkileşim içinde olan bir inovasyon ekosistemini yansıttığını belirten Balkan, Türkiye'nin Horizon Europe ve Avrupa Rekabet Fonu ile 2028-2034 döngüsünde Avrupa'nın araştırma ve inovasyon çerçevesini güçlendirme hedefinin parçası olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin bu süreçteki beklentilerinin net olduğunu ifade eden Balkan, Türkiye'nin Avrupa'nın rekabet gündemine daha etkin şekilde katılabilmesi için Horizon Europe'a zamanında ve kapsamlı katılımının sağlanması, Avrupa Rekabet Fonu ile anlamlı ve yapılandırılmış iş birliği yapılması ve AB programları ile Küresel Avrupa girişimleri arasında sinerji oluşturulması gerektiğini belirtti.

Türkiye'nin Avrupa Rekabet Stratejisindeki Rolü

Balkan, "Türkiye nitelikli iş gücü ve dinamik araştırma altyapısıyla özellikle yeşil dönüşüm teknolojileri, ileri üretim, dijital çözümler ve dayanıklı tedarik zincirleri alanlarında endüstriyel kapasiteye katkıda bulunmaya hazırdır. Bu nedenle Türkiye, Avrupa'nın rekabet stratejisinin dışında değil, daha geniş kapsamlı çözümünün bir parçası olarak görülmelidir," ifadesini kullandı.

Türkiye'nin bilim diplomasisinin önemine vurgu yapan Balkan, Türkiye'nin Avrupa'nın araştırma ve inovasyon ekosistemine güvenilir, gelecek vadeden, yapıcı ve kararlı bir ülke olarak katkıda bulunmaya hazır olduğunu belirtti. Ayrıca, Türkiye ile Macaristan arasındaki ilişkilerin güçlü kurumsal temellere dayandığını hatırlattı.

Macaristan'dan Türkiye'ye Güvenilir Ortak Vurgusu

Macaristan'ın AB Daimi Temsilciliği Siyasi ve Güvenlik İşlerinden Sorumlu Büyükelçi Levente Banfalvi, güvenilir ortaklıkların ve pratik iş birliğinin günümüzde her zamankinden daha önemli olduğunu söyledi. Türkiye ve Macaristan arasında iş birliğinin sağlam ve umut verici temellere dayandığını vurgulayan Banfalvi, ticaret, araştırma, inovasyon, enerji, bağlantı ve göç gibi alanlarda geniş, dinamik ve çok yönlü bir ilişkinin önemine işaret etti.

Banfalvi, her iki ülkenin inovasyon ekosistemlerinin, hızla büyüyen start-up'larının ve güçlü mühendislik yeteneklerinin benzer zorluklar ve fırsatlarla karşı karşıya olduğunu belirtti. Jeopolitik ortamın sürekli belirsizlik içerdiğini dile getiren Banfalvi, küresel teknolojik rekabetin yoğunlaştığını ifade etti.

Programda İş Birliği Mutabakatı

Program çerçevesinde AB Başkanlığı Mali İşbirliği ve Proje Uygulama Genel Müdürü Bülent Özcan ile Macaristan Kalkınma Tanıtım Ofisi Direktörü Bernadett Petri, iş birliğini güçlendirmek amacıyla mutabakat zaptı imzaladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürü Ahmet Halit Hatip'in konuşmasının ardından, AB Komisyonu İç Pazar, Sanayi, Girişimcilik ve KOBİ'ler Genel Müdürlüğü Birim Başkan Yardımcısı Tatiana Lopez Garrido, Avrupa Rekabet Fonu hakkında sunum yaptı.

Etkinlik, uzmanların katıldığı "İnovasyon Açığını Kapatmak" konulu panelle sona erdi.