Çin'in Shenlong adlı uzay aracı, yörüngedeki yeni göreviyle ilgili net bilgiler açıklanmamış olsa da, takip edilen yörünge verileri aracın sadece pasif bir test aracı olmadığını düşündürüyor. Pekin yönetimi, program detaylarını paylaşmamakla birlikte, resmi açıklamalarda genellikle "yeniden kullanılabilir uzay aracı teknolojilerinin doğrulanması" ve "uzayın barışçıl kullanımı" gibi genel ifadelere yer veriyor.

Görev Sürelerinde Artış

Shenlong'un önceki üç uçuşu, programın hızla ilerlediğine dair önemli işaretler sundu. İlk görev 2020 yılında sadece iki gün sürerken, sonraki uçuşlar sırasıyla 276 gün ve yaklaşık 266-268 gün boyunca yörüngede kaldı. Bu durum, aracın ısı kalkanı, güç yönetimi, itki sistemi, yazılım güvenliği ve uzun süreli otomasyon gibi kritik alanlarda kayda değer gelişmeler yaşandığını gösteriyor.

Dördüncü görevle ilgili resmi bilgiler henüz açıklanmadı. Uçuş süresi, taşınan yükler, denenen sistemler ve yörünge profili hakkında bilgi verilmemesi, askeri amaçlara yönelik spekülasyonları artırıyor. Ancak uzmanlar, uzay araçları için gizliliğin tek başına saldırgan niyet anlamına gelmediğini, özellikle askeri kurumların test platformları söz konusu olduğunda bu durumun olağan olduğunu belirtiyor.

Amerikan X-37B ile Karşılaştırma

Shenlong, birçok değerlendirmede ABD Uzay Kuvvetleri'nin X-37B uzay aracıyla benzer sınıfta yer alıyor. X-37B de insansız, otonom ve yeniden kullanılabilir bir yörünge aracı olarak biliniyor. ABD, X-37B’nin görevlerini "teknoloji testleri" olarak tanımlarken, görev yüklerinin büyük kısmını gizli tutuyor. X-37B’nin sekizinci görevi Ağustos 2025’te Falcon 9 roketiyle fırlatılmıştı.

Boyut açısından da benzerlikler dikkat çekiyor; X-37B yaklaşık 8,8 metre uzunluğunda ve Shenlong’un da benzer ölçekte olduğu tahmin ediliyor. Güvenlik raporlarında, bu boyuttaki uzay araçlarının Dünya’ya yörüngeden silah saldırısı düzenlemesinin pratikte zor olduğu vurgulanıyor. Çünkü küçük yük bölmesi, sınırlı güç üretimi ve iniş profili, böyle bir saldırı sisteminin etkili olmasını engelliyor.

Yakınlaşma Manevraları ve Riskler

Shenlong’u diğerlerinden farklı kılan özelliklerden biri, önceki görevlerinde yörüngeye birden fazla nesne bırakması ve bu nesnelerle defalarca yakınlaşma manevraları yapmasıdır. Bu manevralar, yakalama ve kenetlenme gibi "randevu ve yakın operasyonlar" (RPO) kapsamında değerlendiriliyor.

RPO teknolojisi, uzayın sivil geleceği adına kritik bir öneme sahip. Bu teknoloji sayesinde uydular yakıt ikmali alabilir, bakım ve yükseltme yapılabilir, görev ömrü sona eren uydular kontrollü biçimde yörüngeden indirilebilir ve uzay enkazı azaltılabilir. Ancak aynı yetenek, askeri amaçlarla rakip uyduya yaklaşma, inceleme, karartma veya işlevini bozma gibi senaryolarla da ilişkilendirildiği için uluslararası kaygılar yaratıyor.

Şeffaflık Çağrısı

Uzmanlar, Shenlong çevresindeki belirsizliğin azaltılması için şeffaflığın önemine dikkat çekiyor. Tarafların en azından hangi testlerin yapıldığı, yörünge güvenliği açısından hangi önlemlerin alındığı ve yakınlaşma manevralarının kontrollü şekilde yapılıp yapılmadığı konusunda bilgi paylaşması, gerilimin düşürülmesine yardımcı olabilir.

Aksi durumlarda, uzay trafiğinin yoğunlaştığı bu dönemde, yakınlaşma manevraları gerçekleştiren her araç diğerleri için potansiyel bir risk olarak algılanmaya devam edecektir.