Almanya'daki Max Planck Dünya Dışı Fizik Enstitüsü'nden astrofizikçi David Dahlbüdding'in liderliğinde yürütülen yeni bir araştırma, yıldızlarından koparak uzay boşluğunda dolaşan "serseri gezegenlerin" uydularında yaşam için uygun sıcaklıkların yaklaşık 4,3 milyar yıl boyunca korunabileceğini ortaya koydu.

Serseri Gezegenler ve Uydularının Yaşam Potansiyeli

Bilim insanları genellikle gezegenlerin yıldızlarının etrafında oluştuğunu kabul eder. Ancak genç gezegen sistemlerinde yaşanan güçlü kütle çekim karmaşası nedeniyle bazı gezegenlerin sistemden dışarı atılabileceği belirtiliyor. Bu şekilde yıldızlarından kopan ve serbestçe hareket eden gezegenlere "serseri gezegen" deniyor.

Bu tür gezegenlerin tespiti zor olsa da, araştırmacılar evrende çok sayıda serseri gezegenin bulunabileceğini düşünüyor. Bazı tahminlere göre her yıldız başına 17 ila 21 arasında serseri gezegen düşebilir, bu da evrende trilyonlarca başıboş gezegen olabileceğini gösteriyor.

Yakın dönem modeller ise bu gezegenlerin uydulara sahip olabileceğini veya yıldızlarından koparken uydularını da yanlarında sürükleyebileceğini belirtiyor. Araştırmanın en dikkat çekici sonucu ise, yaşam için en uygun yerin gezegenin kendisi değil, onun uydusu olabileceği yönünde.

Isı Kaynağı Olarak Yıldız Gerekmeyebilir

Yaşamın temel koşullarından biri olan sıvı suyun varlığı için genellikle bir yıldızdan gelen ısıya ihtiyaç duyulur. Yıldızı olmayan bu tür gezegen ve uyduların çok soğuk olmaları beklendiği için yaşam arayışında umut vaat etmedikleri düşünülüyordu.

Ancak yeni çalışmada, serseri gezegenlerin güçlü kütle çekimi nedeniyle uydularında sürekli gelgit etkisinin oluştuğu ve bunun uydunun iç yapısında ısı ürettiği gösterildi. Bu iç ısınma, uyduların yaşam için gereken sıcaklıkları sağlamasında önemli rol oynuyor.

Isının uzaya kaçmaması için uyduların atmosferlerinin ısıyı tutması gerekiyor. Önceki araştırmalarda karbondioksit atmosferi bu görev için öne çıkarken, soğuk ortamlarda karbondioksitin yoğunlaşıp çöktüğü ve uzun süre ısıyı tutmakta yetersiz kaldığı saptanmıştı.

Hidrojen Atmosferi Yaşam Süresini Uzatıyor

Yeni çalışmada araştırmacılar karbondioksit yerine hidrojen ağırlıklı atmosfer modelleri geliştirdi. Hidrojen, aşırı soğuk koşullarda gaz halinde kalabiliyor ve uygun basınç altında ısıyı etkili biçimde tutabiliyor.

Hesaplamalar, kalın hidrojen atmosferine sahip uydularda sıvı su için elverişli koşulların 4,3 milyar yıla kadar sürdürülebileceğini gösterdi. Karbondioksit atmosfer modellerinde bu sürenin yaklaşık 1,6 milyar yıl olduğu belirtilmişti.

Bilim insanları, 1,6 milyar yılın yaşamın başlaması için yeterli olabileceğini ancak karmaşık canlılığın gelişimi için daha uzun zamanların gerekli olduğunu vurguluyor.

Evrenin Yaşanabilir Bölgeleri Genişleyebilir

Sıvı suyun bulunması, orada kesin yaşam olduğu anlamına gelmiyor. Yine de bu çalışma, yaşamın varlığı için mutlaka bir yıldızın gerekli olmadığını ortaya koyuyor. Bu da evrende yaşam için uygun bölgelerin beklenenden çok daha fazla olabileceğini gösteriyor.

Araştırmacılar, gelecekte hidrojen dışındaki atmosfer türlerini de inceleyerek, bu görünmeyen dünyaların gerçek yaşanabilirlik durumlarını test etmeyi planlıyor.