TBMM bünyesinde faaliyet gösteren Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, "Terörsüz Türkiye" hedefine yönelik hazırladığı raporu kamuoyuna sundu. Komisyonun 21. toplantısında ele alınan rapor, terörün Türkiye gündeminden tamamen çıkarılmasını amaçlıyor.

Raporun Hazırlık Süreci ve Kapsamı

Komisyon çalışmalarında 137 kurum ve kişi dinlendi, 88 saat süren toplantılar gerçekleştirildi ve toplam 4 bin 199 sayfa tutanak tutuldu. Raporda güvenlik, demokrasi ve toplumsal bütünleşme eş zamanlı sütunlar olarak değerlendirildi.

Meşruiyetin Temeli TBMM ve Kurumsal Akıl

Raporun giriş bölümünde, bu sürecin geçmiş girişimlerden en önemli farkının Meclis zemininde gerçekleşmesi olduğu vurgulandı. Siyasetin güçlü inisiyatif alarak meseleyi milli iradenin gözetimine sunduğu belirtildi.

Temel Değerler ve Sürecin İlkeleri

Üniter devlet yapısı, toprak bütünlüğü, Türkçe'nin resmi dil statüsü ve Cumhuriyet ilkeleri ortak temel değerler olarak korundu. Silah bırakma sürecinin pazarlık sonucu olmayacağı ve şehitlerin emanetine tam sadakatle bağlı kalınacağı raporda net şekilde ifade edildi. Sürecin anayasal düzlemde taviz vermeden, devletin egemenlik haklarını koruyarak yürütülecek toplumsal barış projesi olduğu belirtildi.

Güvenlik ve Özgürlük Dengesiyle Örnek Model

Terörsüz Türkiye hedefi gerçekleştiğinde bu yaklaşımın literatürde "Türkiye Modeli" olarak anılacağı ifade edildi. Modelde silahların susturulmasıyla birlikte hak ve özgürlüklerin genişletilmesi ve adalet duygusunun güçlendirilmesi yer aldı. Türkiye’nin bu sorunu kendi kaynakları ve milli iradesiyle çözerek dünyaya örnek olması nihai hedef olarak öne çıktı.

Silah Bırakma ve Meşruiyet Kriterleri

Raporun en kritik noktasında, terör örgütü PKK'nın tüm unsurlarıyla silah bıraktığının devletin güvenlik birimlerince ölçülebilir kriterlerle tespit edilmesi ve teyit edilmesi yer aldı. Silah bırakma tespitinden sonra süreci izleyecek mekanizmanın kurulması önerildi. Bu teyit mekanizmasının ön şart olması, sürecin belirsizliklerden arındırılmasını ve sahada somut sonuçlar üzerinden ilerlemesini amaçlıyor.

Müstakil ve Geçici Kanun Düzenlemesi

Terör örgütünün silah bırakmasının ardından süreci yönetmek için müstakil ve geçici bir kanuni düzenleme tavsiye edildi. Bu düzenlemenin toplumda "cezasızlık veya af" algısı yaratmaması ve örgüt mensupları hakkında mutlaka adli işlem yapılması gerektiği vurgulandı. Böylece pişmanlık mekanizmalarının kapsayıcı ve topluma uyumu kolaylaştırıcı çerçevede ele alınması, hukuki boşlukların önlenmesi hedeflendi.

Demokratik Standartların Yükseltilmesi

Devlet, silahlı grupların yanı sıra toplumsal ve siyasal ortamları güçlendirerek terörün beslenmesini engellemeyi amaçlıyor. Raporda terörle mücadelenin demokratikleşme adımlarıyla desteklenmesi gerektiği savunuldu. Terörle ilişkili belediye başkanlarının yerine kayyum atanması yerine belediye meclisinden yeni başkan seçilmesi önerildi.

İlgili Tavsiyeler

AİHM ve Anayasa Mahkemesi Kararları: Bu kararların tam uygulanmasını sağlayacak yeni mekanizmaların kurulması önerildi.

Yargılama Reformu: Tutuksuz yargılamanın esas alınması, hasta ve yaşlı mahkumlar için infaz ertelemesi, şiddet içermeyen fiillerin terör suçu sayılmaması gerektiği belirtildi.

Basın ve Siyaset: Basın özgürlüğünü kısıtlayan kanunların yeniden değerlendirilmesi, siyasi partilerin uzlaşısıyla yeni Siyasi Partiler ve Seçim Kanunu hazırlanması tavsiye edildi.

Yerel Yönetimler: Belediye başkanlarının görevden uzaklaştırılması durumunda yeni başkanın yalnızca belediye meclisinden seçilmesi yönünde mevzuat değişikliği önerildi. Bu öneriler TBMM Komisyonu Terörsüz Türkiye Sürecine İlişkin Rapor ile detaylandırıldı.