İran'ın son şahı Muhammed Rıza Pehlevi'nin oğlu Rıza Pehlevi, ABD ve İsrail tarafından İran'a düzenlenen eş zamanlı hava harekatlarını destekleyen açıklamalarda bulundu. 28 Şubat 2026'da yayımlanan video mesajında Pehlevi, bu müdahaleyi "insani" olarak nitelendirdi ve hedefin İran halkı değil, İslam Cumhuriyeti'nin baskıcı kurumları olduğunu belirtti.

Rıza Pehlevi, İran'daki güvenlik güçlerine halkın yanında yer alarak istikrarlı ve güvenli bir geçiş sürecine katkı sağlamaları çağrısında bulundu. ABD Başkanı Donald Trump'a ise sivillerin güvenliğine azami dikkat gösterme talebinde bulundu.

Sürgün Hayatı ve Politik Rolü

1970 doğumlu Rıza Pehlevi, İran'da 1979 İslam Devrimi ile ailesinin monarşisi sona erdikten sonra ABD'de yaşamaya başladı. ABD'de siyaset bilimi eğitimi aldı, İranlı-Amerikalı avukat Yasmine ile evlendi ve üç kız çocuğu babasıdır. Sürgünde olmasına rağmen İran'daki çeşitli muhalif hareketlerin sembol isimlerinden biri olarak görülüyor.

Pehlavi, geçmişte monarşi yanlıları için önemli bir figür olurken, son yıllarda daha ılımlı söylemlerle demokratik reform ve barışçıl geçiş vurgusu yapmaya başladı. Ancak İran içindeki destek durumu inişli çıkışlıdır ve bazı muhalifler onun dışarıda uzun yıllar yaşamasını eleştiriyor.

İran ve Bölgesel Gelişmeler

28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hava harekatından sonra İran bölge ülkelerine karşı misilleme saldırıları gerçekleştirdi. Rıza Pehlevi, bu gelişmeler ışığında 2026 başlarında İran’da gerçekleşen protestolarda sokaklara çıkma çağrılarında bulunmuş, ABD Başkanı Trump'a İran rejiminden hesap sorma gerekçesiyle teşekkür etmişti.

İsrail'in Haziran 2025'te İranlı üst düzey generalleri hedef aldığı hava saldırılarının ardından Pehlevi, 23 Haziran'da Paris'te düzenlediği basın toplantısında İslam Cumhuriyeti'nin çökmesi halinde geçiş hükümetine liderlik etmeye hazır olduğunu açıkladı ve 100 günlük planlarını paylaştı.

Tartışmalı Miras ve Gelecek Beklentileri

Rıza Pehlevi'nin babasının döneminde İran'da hızlı modernleşme yaşanırken, aynı zamanda baskıcı gizli polis SAVAK'ın faaliyetleri ve sansür de hatırlanıyor. Pehlevi'nin ülkedeki destekçileri onu barışçıl reformun sembolü olarak görürken, karşıtları yabancı desteklere bağımlı olduğunu ve etkili bir örgütlenme kuramadığını savunuyor.

2023’te İsrail’i ziyaret ederek Başbakan Netanyahu ile görüşmesi bazı İranlılar arasında sert tartışmalara yol açtı. Pehlevi, BBC muhabiri Laura Kuenssberg ile yaptığı röportajda sivillerin hedef alınmadığı sürece İsrail saldırılarını desteklediğini belirtti; bu sözler tartışmaları artırdı.

Bugün 65 yaşında olan Rıza Pehlevi, monarşi yanlısı bir figür olmaktan çok, ulusal uzlaşma sağlayacak bir lider olarak kendisini gösteriyor. İran'ın demokratik seçimler, hukukun üstünlüğü ve kadın hakları konusunda ilerlemesini savunuyor. Nihai kararın İran halkının oyuyla verilmesi gerektiğini vurguluyor.

İran hükümeti tarafından tehdit olarak algılanan Pehlevi'nin gerçek desteği ölçülemiyor. Ülkede siyasi özgürlüklerin kısıtlı olması, halkın sürgündeki liderlere güvenini sorgulatıyor. Monarşi yanlıları, babası Muhammed Rıza Şah Pehlevi'nin Kahire'deki mezarını ziyaret etmeyi ve sembolik bir dönüşü umut ediyor. Bu gelişmeler, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın bölgesel barış için kritik görüşmeleri ile paralel bir ortamda yaşanıyor.