Gezi Davası kapsamında 2017'den beri cezaevinde bulunan iş insanı Osman Kavala, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) yaptığı ikinci başvurunun dün gerçekleşen duruşmasının ardından açıklamalarda bulundu. Kavala, Türkiye'nin AİHM kararlarına uymasının anayasal bir zorunluluk olduğunu vurguladı.

Yeni Kararın Kapsamı ve AİHM'in Önceki Kararları

Kavala, yazılı açıklamasında, AİHM'de görülen davada yeni kararın 2022 yılındaki hüküm ve onama süreçlerini kapsayacağına inandığını belirtti. "AİHM ve Anayasa Mahkemesi kararlarına uyulması, son Meclis komisyonu raporunda da güçlü biçimde vurgulandığı gibi, anayasal zorunluluktur. Suç işlendiğini gösteren güvenilir ve doğru deliller olmadan özgür yaşama hakkı kısıtlanamaz" dedi.

Kavala, 2019'daki tutuklanmasına ilişkin AİHM kararında, suç işlendiğine dair delil olmadan tutuklanmasının hak ihlali sayıldığını ve serbest bırakılması gerektiğinin hükme bağlandığını hatırlattı. Ayrıca, 2022 yılında verilen kararda Türkiye'nin ilk kararın gerekliliklerini yerine getirmediği tespit edilerek, aynı delillerle farklı suçlamalarla tutukluluğunun devam ettirilmesinin "hukukun etrafında dolanmak" olarak nitelendirildiğini kaydetti. Kavala, yeni kararın bu doğrultuda olacağına inandığını ifade etti.

AİHM Büyük Dairesi'nin Toplantısı ve Avrupa Konseyi'nin Görüşleri

AİHM'in 17 yargıçlı Büyük Dairesi, Çarşamba günü Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin yedi maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle Osman Kavala'nın 18 Ocak 2024 tarihli ikinci başvurusunu görüşmek üzere toplandı. Kararın önümüzdeki aylarda açıklanması bekleniyor. Bu gelişmelerle ilgili daha fazla detay için AİHM Büyük Dairesi Osman Kavala'nın İkinci Başvurusunu Görüyor başlıklı haberimizi inceleyebilirsiniz.

İlk duruşmaya katılan Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Michael O'Flaherty, Türkiye'de ceza hukuku ve terörle mücadele hükümlerinin geniş yorumlanmasının eleştirel ifade, örgütlenme ve insan hakları savunuculuğu gibi demokratik faaliyetlerin cezai soruşturmalara konu edilmesine yol açtığını belirtti.

İlk Başvuru ve Sonrası Süreç

Osman Kavala'nın AİHM'e yaptığı ilk başvuru üzerine Mahkeme, Aralık 2019'da verdiği kararda Kavala'nın "siyasi nedenlerle" ve "insan hakları savunucularını susturmak amacıyla" tutuklandığı sonucuna varmış, Ankara'ya Kavala'nın derhal serbest bırakılması çağrısında bulunmuştu.

Türkiye'nin bu karara uymaması nedeniyle Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Şubat 2022'de Türkiye hakkında dava açmış ve Mahkeme Türkiye Cumhuriyeti'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni ihlal ettiğine hükmetmişti. Bu süreçte insan hakları bağlamında kritik bir perspektif sunan MHP'li Yıldız'ın AİHM kararlarında umut hakkı vurgusu da dikkate alınmaktadır.