Türkiye Anayasa Mahkemesi (AYM), nüfusu 2 binin altına inen belediyelerin köye dönüştürülmesini öngören yasal düzenlemenin iptal talebini reddetti. Bu karar, 6 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı.

CHP'nin İptal Başvurusu

CHP, 2025 yılında çıkarılan 7551 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 14. maddesiyle değiştirilen 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 11. maddesinde yer alan "Nüfusu 2 binin altına düşen belediyeler köye dönüştürülür" maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğunu iddia ederek Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusunda bulundu.

Başvuruda, söz konusu düzenlemenin kamu yararına olmadığı, dönüşümün belde ve köylerde nüfus kaybını artıracağı ve nüfusun daha kalabalık idari birimlere, özellikle büyükşehirlerde yoğunlaşmasına sebep olacağı öne sürüldü. Ayrıca, nüfus sayımı verilerine dayanan idari yapıların ani değişikliklere maruz kalmasının hukuki belirlilik ve güvenlik ilkeleriyle bağdaşmadığı savunuldu.

Mahkemenin Kararı ve Gerekçesi

AYM, yaptığı değerlendirmede bu düzenlemenin Anayasa'ya uygun olduğuna hükmetti ve iptal talebini reddetti. Kararda, belediyelerin kurulması ve tüzel kişiliklerinin kaldırılmasının ancak kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yapılmasının anayasal bir zorunluluk olduğu vurgulandı. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve diğer mevzuatta bu konuda karar verilecek makam ve usule dair düzenleme bulunmadığı belirtildi.

Kararda ayrıca, belediyelerin tüzel kişilikleri kaldırılırken, yöre halkının beş yıllık seçim dönemi boyunca ortaya koyduğu iradenin geçerliliğinin korunduğu, tüzel kişiliğin kaldırılmasının ardından köy tüzel kişiliğinin organlarının oluşturulması için seçme hakkının devam ettiği ifade edildi. Belediye Kanunu'nun 11. maddesinin kapsamının açık ve net olduğu belirtildi.

Kamusal Hizmette Verimlilik Amaçlandı

AYM kararında, düzenlemenin "daha etkin ve verimli kamusal hizmet sağlamak" amacını taşıdığına dikkat çekildi. Nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin köye dönüştürülmesinin usul ve esaslarının kanunda düzenlendiği, bu uygulamanın ilk mahalli idareler seçimlerinde geçerli olacağı belirtildi.

Mahkeme, kanun koyucunun takdir yetkisinin sınırları içinde kuralın tesis edildiği ve bu uygulamanın hukuk devleti ilkesi ile mahalli idarelerin özerkliği ilkeleriyle çelişmediği sonucuna vardı. Bu gerekçelerle, Anayasa Mahkemesi düzenlemenin iptal talebini reddetti. Benzer şekilde, AYM'nin isim değişikliğinde internet ifşasına son veren kararı da kişisel verilerin korunması açısından önemli bir örnek teşkil etmektedir.