İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ülke siyasetinde giderek etkisini artırıyor. Reuters'ın Pakistanlı bir kaynağa dayandırdığı habere göre, Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı, İsrail’in hedef listesinden çıkarıldı. Kaynak, İsraillilerin koordinatlarına sahip oldukları bu iki ismi ortadan kaldırmak istediğini, ancak ABD'nin devreye girerek İsrail’den geri çekilmesini talep ettiğini belirtti.

Pakistan, İran ile ABD arasında arabulucu rolü üstleniyor. ABD merkezli Politico’ya göre, 64 yaşındaki Kalibaf, ABD’li bazı yetkililer tarafından çalışılabilir bir muhatap olarak görülüyor. Kalibaf, geçmişte defalarca cumhurbaşkanlığına aday oldu ancak başarılı olamadı. Ancak, birçok üst düzey liderin ABD ve İsrail saldırılarında hayatını kaybetmesi, Devrim Muhafızları ile yakın bağları, hükümet içindeki deneyimi ve "pragmatik sertlik yanlısı" imajı onun siyasi gücünü artırabilir. Bu bağlamda, İran Devrim Muhafızları'nın ABD askerleriyle ilgili açıklamaları da önem kazanıyor.

Kalibaf’ın Kökenleri ve Askeri Kariyeri

Al-Alam’ın aktardığına göre, Kalibaf dini ve işçi sınıfından bir ailede Kuzeydoğu’daki Torqabeh kentinde doğdu. Genç yaşta, Meşhed’de dönemin dini lideri Ali Hamaney’in de aralarında olduğu devrimci din adamlarının derslerine katıldı. 1979 İran Devrimi’nden kısa süre sonra Irak ile savaşta yer aldı ve 20 yaşında Devrim Muhafızları’na katıldı. İki yıl içinde savaş birliklerinden birinin komutanı oldu ve 1988’de savaş sona erene kadar bu görevini sürdürdü.

Aynı yıl evlenen Kalibaf’ın nikahını Ayetullah Ruhullah Humeyni kıydı. Üç çocukları bulunuyor. 1997’de Devrim Muhafızları’nın hava kuvvetleri komutanlığına atandı. 1999’daki reformist gazete kapatılmasının ardından çıkan öğrenci protestolarında sert müdahalede bulunduğu iddia ediliyor. Sızdırılan bir ses kaydında, "Şu an elimde sopa ile 1000 cc'lik bir motosiklet üzerindeyim... Sokaklarda sopa kullanmanın gerektiği her yerde biz varız ve bununla gurur duyuyoruz" ifadeleri yer alıyor.

Siyasi Yükselişi ve Belediye Başkanlığı

2000’li yılların başında polis şefi olarak atanan Kalibaf, ulusal acil polis hattını kurdu ve polis teşkilatının modernizasyonunda önemli rol oynadı. 2005’te polis şefliğinden istifa ederek cumhurbaşkanlığına aday oldu ancak seçimleri kazanamadı. Aynı yıl Tahran Belediye Başkanı seçildi ve 12 yıl boyunca görev yaptı. Bu dönemde metro ağının genişletilmesi ve Sadr Otoyolu gibi ulaşım projeleriyle tanındı.

Ancak 2016’daki "astronomik mülkler" skandalı itibarını zedeledi. Belediyenin yüzlerce mülkü yetkililere piyasa değerinin çok altında satması iddiaları gündeme geldi. Ayrıca, 2017’de Plasco binasının çökmesi ve itfaiyeci kayıpları sonrası sistematik ihmal tartışmaları yaşandı. Buna rağmen Kalibaf görevden alınmadı.

Son Dönem Faaliyetleri ve Güç Artışı

2020’de milletvekili seçilen Kalibaf, Meclis Başkanı oldu. Dört kez cumhurbaşkanlığına aday olan Kalibaf, siyasi kariyeri boyunca askeri geçmişini ve disiplinini ön plana çıkardı. Reformistlerin karşısında yer almasına rağmen muhafazakar cephede zaman zaman görüş ayrılıkları yaşandı. 2024 seçimlerinde radikal muhafazakar bir grup adaylığına karşı çıkmasına rağmen Meclis Başkanlığı görevini sürdürdü.

2022’de ailesinin Türkiye ziyaretinde bebek arabasıyla çok sayıda bebek ürünü taşıması kamuoyunda tepki çekti. Eleştiriler Kalibaf’ı ikiyüzlülükle suçlarken, kendisi bu olayın siyasi saldırı olduğunu belirtti.

İran’ın kritik bir dönemden geçtiği şu günlerde, Kalibaf’ın savaş yönetimi ve üst düzey askeri komutanlarla koordinasyon yeteneği, siyasi gücünü daha da yükseltebilir. Bu bağlamda, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin diplomatik stratejisi de önemli bir referans olarak değerlendirilebilir.