PKK'nın fesih kararı ve sembolik silah bırakma töreninin ardından kurulan Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, raporunu tamamladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, raporun sürece ivme kazandıracağını belirtirken, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da raporun uygulamalarının takipçisi olacaklarını ifade etti.

Yasal Düzenlemeler ve Meclis Süreci

Raporun tamamlanmasının ardından gözler yasal ve idari adımlara çevrildi. İlk olarak, sürece özgü ve geçici nitelikte bir "müstakil yasa" hazırlanacak. Süreci olumsuz etkileyecek bir gelişme yaşanmazsa, bu yasanın önümüzdeki ay meclise sunulması bekleniyor. MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, geçtiğimiz günlerde, raporun kabul edilmesi halinde müstakil yasanın Nisan ayından önce meclisten geçebileceğini açıklamıştı.

Geçici Yasa ve Kapsamı

İktidar partisi kaynaklarından edinilen bilgilere göre, geçici yasada "PKK" ifadesi doğrudan kullanılmayacak. Bunun yerine, "kendini fesheden ve silah bırakan örgüt" tanımıyla PKK kastedilecek. Bu tanımlama, Fethullah Gülen yapılanması üyelerinin yasa kapsamından dışlanmasını sağlayacak şekilde daraltılmıştır. Ayrıca, geçici yasada silah bırakan örgüt üyelerinin Türkiye'ye dönüşü ve topluma entegrasyonu ile süreçte görev alanlara hukuki güvence sağlanmasına yönelik hükümler yer alacak.

İnfaz Sisteminde Değişiklikler

Yasal düzenlemelerin ikinci aşaması, infaz sisteminde yapılacak değişikliklerden oluşacak. Türk Ceza Kanunu ve Terörle Mücadele Kanunu'nun ilgili maddelerinde değişiklik yapılarak, terör örgütü üyeleri veya yardım yataklık suçundan hükümlü olanlara ceza indirimi ve erken tahliye imkanı sağlanabilecek. İnfaz Yasası'nın kapsamlı şekilde değiştirilmesi de sürecin ilerleyen safhalarında gündemde yer alıyor.

Yürütmeye Bağlı İzleme Mekanizması

Komisyon raporuna göre, üçüncü yasa ise yürütmeye, yani Cumhurbaşkanlığına bağlı bir "İzleme ve Raporlama Mekanizması" oluşturmayı amaçlayacak. Bu mekanizma ile sürecin yürütülmesinde yetki karmaşasının önüne geçilmesi, kamu kurumları arasında koordinasyon sağlanması ve hazırlanan raporların TBMM'ye sunulması hedefleniyor.

Umut Hakkı ve Demokratikleşme Önerileri

Kamuoyunda tartışılan "umut hakkı" ile alakalı düzenlemenin içeriği ve uygulanma tarihi henüz netlik kazanmadı. AKP içinde geniş bir kesim, PKK lideri Abdullah Öcalan'a umut hakkı tanınmasına karşı çıkıyor. Raporda CHP ve AKP'nin karşı çıkmaları nedeniyle "umut hakkı" ifadesine yer verilmediği bildiriliyor. Komisyon raporunda, umut hakkının sürecin en son aşamasında ele alınacağı belirtiliyor.

Umut hakkının uygulanabilmesi için ceza ve infaz yasalarında değişiklik yapılması gerekiyor. Şu anda, ağırlaştırılmış müebbet cezası alan terör örgütü hükümlüleri, koşullu salıverilme hükümlerinden yararlanamıyor ve ömür boyu cezaevinde kalmaları söz konusu oluyor.

Demokratikleşme Adımları

Komisyon raporunda demokratikleşme başlığı altındaki bazı önerilerin yasal düzenleme olmadan hayata geçirilebileceği belirtiliyor. Muhalefet partili üyeler, AİHM ve AYM kararlarının uygulanarak bazı tutukluların tahliyesini ve kayyum uygulamasının sona erdirilmesini talep ediyor. Kayyum atanan belediye başkanlarının görevlerine iade edilmesi de sorunun çözümüne katkı sağlayacak görüşünde birleşiliyor.

Demokratikleşme önerilerinin önemli bir kısmı muhalefetin talepleri doğrultusunda rapora eklenmiş olup, uygulanma zamanlaması tamamen iktidarın tercihine bağlı olacak. Bu başlık altında yeni Siyasi Partiler Yasası, Seçim Yasası, Siyasi Etik Kanunu, terör tanımının genişletilmesi ve Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Yasası değişiklikleri gibi uzun vadeli hedefler yer alıyor.