Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş'un başkanlığında, "Terörsüz Türkiye" hedefi doğrultusunda kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu 21. toplantısını gerçekleştirdi.

Komisyon Çalışmaları ve Parti Temsilcilerinin Değerlendirmeleri

AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül, 5 Ağustos'ta başlayan yoğun çalışma sürecinin bugün tamamlandığını belirtti. Sürece destek veren parti liderleri ve komisyon üyelerine teşekkür eden Gül, komisyonda teröre karşı güçlü bir duruşun ortaya konduğunu ifade etti. Gül, özgür, demokratik hukuk devleti ile hukukun üstünlüğünü daha da güçlendireceklerini vurguladı. Ayrıca demokratik reformları sürdürmeye yönelik güçlü bir anlayışla meseleye yaklaşıldığını, sadece güvenlik perspektifine sıkışılmadan daha kapsamlı bir bakış açısı benimsendiğini kaydetti.

Türkiye'de Kürt ile Türk'ün ayrılmadığını belirten Gül, "Acıyı da, sevinci de birlikte yaşayan 86 milyonluk millet olarak hiçbir zaman etnik çatışma yaşanmadı, kardeşliğimiz her zaman güçlendi." dedi.

Türkiye İttifakı ve Demokratikleşme Vurgusu

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Hatay Milletvekili Hüseyin Yayman, komisyondan "Türkiye ittifakı" ve "Türkiye uzlaşısı" çıktığını söyledi. Türk demokrasisinde önemli bir eşik aşıldığını belirten Yayman, sürecin devlet ve millet politikası olduğunu ifade etti. Yayman, meselenin etnik veya kimlik sorunu olarak değil, demokratikleşme meselesi olarak ele alındığını ve çözüm için gerekenin yapılacağını vurguladı.

Anayasal Kırmızı Çizgiler ve Hukuk Devleti

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Ankara Milletvekili Kürşad Zorlu, anayasal düzenin, Anayasa'nın ilk dört maddesi ve diğer kırmızı çizgilerin tartışmaya açık olmadığını belirtti. Raporda herhangi bir kişiye yönelik özel düzenleme yapılmadığını ifade eden Zorlu, Türkiye'nin terörle mücadelede sahada olduğu gibi hukuk zemininde de kararlılıkla devam edeceğini söyledi.

Ortak İrade ve Hukuki Yaklaşım

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, süreçte ortaya çıkan ortak iradenin net olduğunu ve bunun "Evlatlarımız değil, silahlar toprağa gömülsün" şeklinde gerçekleştiğini aktardı. Raporda, terör örgütünün silah bırakması ve kendini tasfiye etmesinin objektif, delile dayalı ve devlet ciddiyeti içinde tespit edilmesinin esas alındığını belirten Yüksel, sürecin devletin egemenlik yetkisi içinde, kurumlar arası mutabakatla yürütüldüğünü söyledi.

Yüksel, raporda öngörülen yaklaşımın dış modelleri kopyalamayan, Türkiye'nin güvenlik tecrübesi, hukuk düzeni ve toplumsal yapısına uygun özgün bir model olduğunu belirtti. Terörsüz Türkiye vizyonunun millet iradesi, devlet aklı ve tarihsel birikime dayanan milli bir yol haritası ile hayata geçirildiğini ifade etti. Ayrıca önerilen kanun yaklaşımının ne af düzenlemesi ne de cezasızlık algısı doğuracak bir model olmadığını, amaçlarının ağır suçlarla bireysel sorumluluğu net şekilde ayıran, mağdur adaletini koruyan ve şiddeti reddedenlerin topluma onurlu dönüşünü mümkün kılan ölçülü ve denetlenebilir bir sistem kurmak olduğunu söyledi.

İnfaz Sisteminin Yenilenmesi Gerekliliği

MHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Feti Yıldız, süreçte partilerine yönelik birçok iftira atıldığını ancak bunlara cevap vermediklerini belirtti. Komisyonun Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesi, temel ilkeleri, demokratik işleyişi ve üniter devlet yapısını dönüştürme misyonu olmadığını vurgulayan Yıldız, tüm milleti kucaklayan, terörle mücadelede taviz vermeyen, hukukun üstünlüğünden sapmayan ve milli güvenlik kaygılarını gözeten bir çerçeve metin hazırlandığını kaydetti. Yıldız, Türkiye'nin merkezi yapısının özgürlükçü, demokratik ve kapsayıcı olduğunu ifade etti.

Yıldız, Türk siyaset kurumunun önemli bir sorunu çözmek için güçlü fikir birliği ortaya koyduğunu, sürecin sonunda söylenen her sözün tutanaklara geçtiğini dile getirdi. Kamu vicdanını incitmeden bazı düzenlemeler yapılacağını belirten Yıldız, infaz sisteminin yamalı bohçaya dönüştüğünü, eşitliğin sağlanması için infaz düzenlemesinin komisyonun öncelikli tavsiyeleri arasında yer aldığını söyledi.

Ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarına uyumun zorunlu olduğunu belirten Yıldız, cezaevlerinde hasta ve yaşlı mahkumların durumuna da raporda yer verildiğini, Meclisin öncelikli konuları arasında olduğunu ifade etti.

CHP'den Eleştiriler ve Beklentiler

CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, raporun ilk beş bölümünde kullanılan dilin sorunlu olduğunu, belirli bir siyasi ve sosyolojik bakış açısını içerdiğini savundu. Ancak raporun altıncı bölümündeki yasal düzenleme önerileri ile yedinci bölümündeki demokratikleşme önerilerinin partisi ve 86 milyon vatandaş için önemli beklenti oluşturduğunu dile getirdi.

Emir, komisyonda demokrasi, hukuk devleti ve adalet alanında ilerleme sağlanmadığını, bu nedenle çalışmaların beklenen umudu doğurmadığını ileri sürdü. Raporda yer alan genel çerçeveye uygun olarak yasal, idari ve yargı adımlarının ivedilikle atılması gerektiğini belirten Emir, Türkiye'nin barışa, kavga azaltmaya, demokrasi standartlarının yükselmesine, hukuk devletinin güçlenmesine ve adaletin tesisine yönelik umut yaratması gerektiğini söyledi.

CHP İstanbul Milletvekili Türkan Elçi ise raporda faili meçhullere ilişkin beklentilerinin karşılanmadığını belirterek, "Başta eşim ve Cumartesi Anneleri olmak üzere tüm faili meçhullerin sorumluluğunu taşıdığım için bu rapora onay vermem vicdani açıdan mümkün değildir." ifadesini kullandı.