Danimarka Kralı 10. Frederik, 23 Mart 2026'da gerçekleşen genel seçimlerin ardından parlamentoda herhangi bir blokun tek başına çoğunluğu sağlayamaması üzerine, yeni hükümeti kurma görevini mevcut Başbakan Mette Frederiksen'e tevdi etti.

Sosyal Demokrat Parti lideri Frederiksen, partisinin 1903 yılından bu yana aldığı en düşük oy oranına rağmen, 179 sandalyeli parlamentoda 38 koltukla birinci parti konumunu korudu. Ancak seçim sonuçları, Danimarka siyasetinde derin bir ayrışmayı ve haftalarca sürebilecek zorlu bir koalisyon pazarlığını işaret ediyor.

Kilit Rol Lars Løkke Rasmussen'de

23 Mart Salı günü yapılan seçimlerde, Frederiksen'in liderliğindeki sol blok beş partiyle 84 sandalye kazanırken, sağ ve aşırı sağ blok 77 sandalyede kaldı. Her iki bloğun da hükümet kurmak için gerekli 90 sandalyeye ulaşamaması, 14 sandalye kazanan Ilımlılar Partisi'nin lideri ve eski Başbakan Lars Løkke Rasmussen'i kritik bir konuma getirdi.

Kraliyet Sarayı tarafından Çarşamba günü yapılan açıklamada, Kral 10. Frederik'in tüm parti liderleriyle görüştükten sonra, "Mette Frederiksen’den Sosyalist Halk Partisi ve Sosyal Liberal Parti'nin katılımıyla bir hükümet kurulması için müzakerelere liderlik etmesini istediği" belirtildi.

Frederiksen'den Merkez Sol Koalisyon Vurgusu

Hükümetinin istifasını resmi olarak Kral'a sunan Frederiksen, televizyonlarda düzenlenen liderler tartışmasında merkez sol bir hükümet kurma niyetinde olduğunu açıkladı. Frederiksen, "En gerçekçi senaryonun, sol bloktaki beş parti ile merkez sağdaki Ilımlılar arasında bir koalisyon olduğu" görüşünü dile getirdi.

Ancak Dışişleri Bakanı ve Ilımlılar lideri Lars Løkke Rasmussen'in bu öneriye ne derece sıcak bakacağı henüz kesinleşmedi. Rasmussen, Danimarka'nın aşırı sol çizgideki partilerle uyumlu politikalara ihtiyaç duymadığını belirterek kapıyı aralık bıraktı.

Uzman Yorumu ve Müzakere Süreci

Aarhus Üniversitesi Siyaset Bilimi Profesörü Rune Stubager, Frederiksen'in yeniden başbakan olmasını beklediğini ancak destek alacağı partilerin henüz net olmadığını ifade etti. Stubager, Rasmussen'in başbakanlık için bir hamle yapabileceğine dikkat çekti.

Danimarka'nın parçalı siyasi yapısı nedeniyle azınlık hükümetlerine alışkın olduğu belirtilirken, mevcut durumun müzakerelerin uzun ve zorlu geçeceğine işaret ettiği vurgulanıyor. 2022 seçimlerinden sonra koalisyon görüşmeleri altı hafta sürmüştü.

Seçimlerin Ana Gündem Maddeleri ve Aşırı Sağın Yükselişi

Siyasi analistler, ilerleyen günlerdeki görüşmelerin ekonomi, emeklilik reformu, çevre kirliliği ve göç politikaları gibi konulara odaklanacağını belirtiyor.

Öte yandan, 1990'ların sonlarından beri Danimarka siyasetinde etkili olan aşırı sağcı Danimarka Halk Partisi, oylarını üç kat artırarak yüzde 9,1'e yükseltti. Göç karşıtı üç partinin toplam oy oranı ise yüzde 17 seviyesinde kalarak sağ popülist tabanın gücünü koruduğunu gösterdi.

Özerk Bölgelerden Parlamentoya Temsil

Danimarka parlamentosundaki dört sandalye, özerk bölgeler olan Grönland ve Faroe Adaları için ayrılmış durumda. Faroe Adaları'nda her iki blok birer sandalye kazanırken, Grönland'da seçmenler büyük oranda sol partileri ve Danimarka'dan bağımsızlığı savunan Naleraq partisini destekledi. Bu bölgesel temsil, Danimarka ve Grönland Başbakanlarının Münih'teki görüşmeleri ile de paralellik gösteriyor.