Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD ile Grönland konusunda yaşanan gerilimin ardından ülkesinde yeni bir yetki talebi için 24 Mart'ta erken genel seçime gidileceğini açıkladı.

Perşembe günü yaptığı açıklamada, Washington ile Grönland meselesindeki tansiyonun ardından Danimarkalı seçmenlerin planlanandan birkaç ay önce sandık başına gideceğini duyuran Frederiksen, bu seçimin Danimarka parlamentosu Folketing'de görev yapacak 179 milletvekilini belirleyeceğini belirtti.

Bu milletvekili sayısının 175'i Danimarka'nın seçim bölgelerini temsil ederken, kalan dört sandalye Danimarka Krallığı'na bağlı iki özerk bölge olan Grönland ve Faroe Adaları temsilcileri arasında paylaştırılıyor.

Frederiksen'in Parlamentodaki Konuşması

Başbakan, parlamentoda yaptığı konuşmada, "Önümüzdeki dört yıl boyunca Danimarka'nın hangi yönde ilerleyeceğine artık siz seçmenler karar vereceksiniz, bunu sabırsızlıkla bekliyorum" dedi.

Danimarka'da genel seçimlerin en geç dört yılda bir yapılması zorunluyken, görevdeki başbakan istediği zaman erken seçim çağrısı yapabiliyor. Ülke, NATO ve AB üyesi olarak, son seçimini Kasım 2022'de gerçekleştirmiş ve sağ ile sol partileri bir araya getiren üçlü koalisyon hükümeti kurmuştu.

Koalisyon ve Liderlik

Merkez sol Sosyal Demokrat lider Frederiksen, 2019 ortasından beri başbakanlık görevini sürdürüyor. Hâlihazırda Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen'in liderliğindeki Liberal Parti ve Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen'in başını çektiği merkezci Ilımlılar Partisi ile koalisyon hükümetine liderlik ediyor. Rasmussen daha önce de başbakanlık yapmıştı.

Trump'ın Grönland Teklifi ve Sonuçları

Frederiksen hükümetinin son bir yıldaki en büyük sınamalarından biri, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı satın alma isteği oldu. Trump, geçen ay Kopenhag ve bazı AB ülkelerine yeni gümrük tarifeleri uygulama tehdidinde bulundu.

ABD Başkanı, Rusya ve Çin'in Grönland ile Arktik bölgesinde ciddi bir tehdit oluşturduğunu savunarak, ABD'nin ulusal güvenlik gerekçesiyle Kuzey Atlantik'teki bu adayı kontrol etmesi gerektiğini ileri sürdü.

Bu açıklamalar Beyaz Saray'da da güvenlik endişelerini gündeme getirdi.

Gerilimin Azalması ve İşbirliği

Gerilim, Trump'ın Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu kapsamında NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüşmelerinin ardından, Arktik güvenliğini güçlendirmeye yönelik bir çerçeve anlaşması yapıldığını açıklamasıyla yatıştı.

Sonrasında ABD, Danimarka ve Grönlandlı yetkililer anlaşmanın uygulanmasına ilişkin teknik görüşmelere başladı.

Egemenlik Vurgusu

Frederiksen ve diğer Danimarkalı üst düzey yetkililer, ülkenin egemenliğinin pazarlık konusu olamayacağını defalarca vurguladı. Şubat ayında düzenlenen Münih Güvenlik Konferansı'nda yaptığı açıklamada da, krizin tamamen sona erdiğine inanmadığını ve Washington'ın Grönland'ı ilhak etme isteğinin sürdüğünü düşündüğünü ifade etmişti.