Haber7-ÖZEL - Osmanlı İmparatorluğu döneminde dini ve kültürel özgürlüklerle yaşam alanı bulan Batı Trakya'daki Türk azınlık, günümüzde Yunanistan tarafından artan baskılarla karşı karşıya.

Lozan Barış Antlaşması'yla güvence altına alınan bu azınlığın hakları, Yunanistan tarafından ihlal ediliyor. Dimetoka’da, Batı Trakya Türk Azınlığı temsilcileri ve kurumlarıyla istişare edilmeden, seçim adı altında atanan tayinli müftü uygulaması Rodos ve İskeçe’de de uygulanmaya başladı.

Türkiye’den Yunanistan’a Sert Tepki

Türk Dışişleri Bakanlığı, yaptığı açıklamada Yunanistan’ın azınlığın seçilmiş müftülerini tanımayarak Lozan Antlaşması’ndaki hakları yok saydığını vurguladı. Bakanlık, “Bu dayatmaları kabul etmemiz mümkün değildir. Yunanistan’ın resmi azınlık dini liderlerini tanımaması uluslararası toplumun dikkatine sunulmaktadır” dedi.

Açıklamada, Yunanistan’ın baskıcı uygulamalarının ikili ilişkileri olumsuz etkilediği, bu yanlış tutumdan dönülmesi çağrısı yapıldı. Türkiye, Lozan’daki yükümlülüklerini gözeterek azınlık haklarının korunmasını yakından takip edeceğini belirtti.

Müftülük ve Vakıf Yönetimlerinde Devlet Müdahalesi

Yunanistan, 1991’den itibaren Osmanlı ve Atina Antlaşması kapsamında azınlığın seçtiği müftüleri tanımayı bırakarak, müftüleri devlet tarafından atamaya başladı. 1985’ten beri devam eden müftülük sorunu, bölgedeki Türklerin kendi dini liderlerini seçememesiyle devam ediyor. Ayrıca vakıf yöneticileri de devlet tarafından atanıyor ve vakıf gelirleri kamuya aktarılıyor.

240 İmam Yasası ve Eğitimde Kısıtlamalar

Yunanistan’daki "240 imam" yasası, Müslüman azınlığın dini özgürlüklerini kısıtlıyor ve atamalarda Hristiyan kamu görevlilerine söz hakkı veriyor. Lozan Antlaşması'nın 40. maddesi gereği azınlık temsilcilerinin seçilmesi gereken vakıf yöneticileri de devlet tarafından atanıyor.

Azınlığa ait Türk okulları ise öğrenci yetersizliği gerekçesiyle kapatılıyor. 2025-2026 eğitim yılı öncesinde Rodos, Lardere, Mehrikoz ve Meriç’e bağlı Hasanlar köyündeki okullar kapatıldı. Bu durum, 20 yıl önce 210 olan okul sayısını 83’e düşürdü.

Vatandaşlıktan Çıkarma ve Adaların Silahlandırılması

1955-1998 yılları arasında yaklaşık 60 bin Batı Trakya Türkü vatandaşlıktan çıkarıldı. Ayrıca, Lozan Antlaşması’nın 13. maddesine rağmen Yunanistan, Ege’deki 23 adadan 18’ini silahlandırarak uluslararası anlaşmaları ihlal ediyor.

1923 Lozan ve 1947 Paris Antlaşmalarıyla silahsızlandırılmış statüdeki adalar arasında Taşoz, Semadirek, Limni, Midilli, Sakız, İpsala, Sisam, Ahikerya, Rodos ve Meis bulunuyor. Yunanistan ise 1960’lardan itibaren bu yükümlülükleri ihlal etti.

Semadirek Adası’na Patriot Yerleştirilmesi

Yunanistan, Semadirek adasına Çanakkale’nin karşısına Patriot füze savunma sistemleri yerleştirerek Lozan ve Paris Antlaşmaları’nı görmezden geldi. Milli Savunma Bakanlığı, bu adımların bölgedeki krizi artırdığını ve anlaşmalara aykırı olduğunu belirtti.