Yapay zeka şirketi Anthropic ile ABD hükümeti arasındaki hukuk mücadelesi, federal mahkemede önümüzdeki Salı günü önemli bir dönüm noktasına ulaşacak. Şirket, Savunma Bakanlığı ve Beyaz Saray’a karşı ihtiyati tedbir talebini savunacak.

Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump ile Savunma Bakanı Pete Hegseth’in tartışmalı dönemi ve Anthropic’in geliştirdiği Claude adlı yapay zeka modelinin askeri alanda sınırsız kullanımına izin vermeme kararının ardından, Şubat ayında şirketle ilişkileri sonlandırdıklarını açıklamalarının ardından geldi.

Temel Anlaşmazlık Konuları

Taraflar arasında yaşanan anlaşmazlıkların odağında, insan kontrolü olmaksızın ölümcül otonom silah sistemlerinin kullanımı ve Amerikan vatandaşlarının kitlesel gözetimi yer alıyor. ABD hükümeti, Anthropic’i "ulusal güvenlik açısından tedarik zinciri riski" olarak tanımlayarak, federal çalışanların Claude modelini kullanmayı bırakmasını emretti.

Bu dava, yapay zeka teknolojisinin etik, ticari ve hukuki yönlerinin nasıl iç içe geçtiğini ortaya koyarken, teknolojinin sınırlarının kimler tarafından belirlenmesi gerektiği sorusunu gündeme getiriyor: Teknoloji şirketleri mi yoksa kamu otoriteleri mi?

Duruşma ve Şirketin Savunması

Duruşma, San Francisco’da ABD Bölge Yargıcı Rita Lin’in önünde gerçekleşecek. Yargıç Lin, süreci hızlandırmak amacıyla duruşma tarihini 3 Nisan’dan daha erken bir tarihe çekti.

Anthropic, "tedarik zinciri riski" olarak sınıflandırılmasına karşı çıkıyor. Şirketin kurucu ortağı ve CEO’su Dario Amodei, bu konuda mahkemeye başvurmanın başka bir seçenekleri kalmadığını belirtti. 9 Mart’ta Anthropic, bu sınıflandırmaya itiraz etmek üzere iki ayrı dava açtı. Bunlardan biri, Pentagon’un kararının yeniden değerlendirilmesi talebini içeriyor.

Şirket, kara listeye alınmanın "emsali görülmemiş ve hukuka aykırı" olduğunu savunuyor. Bu uygulamanın tarihsel olarak yalnızca Huawei gibi yabancı rakiplere yönelik olduğunu ve iç piyasadaki bir şirkete karşı hukuki bir silah olarak kullanılmasının mümkün olmadığını ifade ediyor. Diğer dava ise, kara listeye alınmanın ifade özgürlüğü ve protesto hakkı kapsamında kaygılar doğurduğunu ileri sürüyor.

ABD Savunma Bakanlığı’nın Tutumu

2025 yılında Anthropic, teknolojisinin gizli sistemlerde kullanılmasına yönelik olarak Pentagon ile 200 milyon dolarlık bir sözleşme imzalamıştı. Ancak sonraki görüşmelerde şirket, yapay zeka sistemlerinin kitlesel gözetim amaçlı kullanılmasını istemediğini ve teknolojisinin silahların ateşlenmesi kararlarında kullanılmaya hazır olmadığını belirtti.

Savunma Bakanlığı, 17 Mart’ta mahkemeye sunduğu başvuruda, Anthropic’in söz konusu "kurumsal kırmızı çizgilerin" aşılması durumunda savaş operasyonları öncesinde veya sırasında teknolojisini devre dışı bırakma ya da model davranışlarını değiştirme girişiminde bulunabileceği endişesini dile getirdi.

Anthropic ise bu endişenin müzakereler sırasında gündeme gelmediğini, sadece hükümetin mahkeme belgelerinde yer aldığını savundu. Euronews Next, şirketle iletişime geçti ancak haber yayına hazırlanırken yanıt alamadı.

Daha Geniş Etkiler

Duruşma öncesinde, OpenAI, Google ve Microsoft gibi büyük teknoloji şirketlerinden çok sayıda yapay zeka uzmanı ve bazı hukuk kuruluşları Anthropic’i destekleyen görüşler sundu. Öte yandan Pentagon, OpenAI, xAI ve Google gibi diğer yapay zeka şirketleriyle iş birliği yapmayı tercih etti.

Bu gelişmeler, ABD'nin İran'a karşı ek bütçe talebi ve bölgesel etkileri ile de paralel olarak değerlendiriliyor.