Alparslan Türkeş: Milliyetçi Hareketin Kurucusu ve Ülkücü Liderin Hayatı
Alparslan Türkeş, Milliyetçi Hareket Partisi'nin kurucusu ve önemli bir liderdir. Askeri kariyeri ve siyasi yaşamıyla Türk milliyetçiliğine yön verdi.

Alparslan Türkeş, 25 Kasım 1917 tarihinde Lefkoşa’da dünyaya geldi. Ailesinin kökeni Kayseri’den 1800’lerin ortasında Kıbrıs’a göç etmişti. Gençlik yıllarında İngiliz Kraliyet yönetiminin etkilerini gözlemleyip, Ziya Gökalp’in öğretilerini okuyarak, yaşam felsefesinin temelini attı.
Kıbrıs ve Askeri Eğitim Yılları
1933’te ailesiyle İstanbul’a taşınan Türkeş, Lefkoşeli İzmir milletvekili Hüseyin Sırrı Bellioglu’nun desteğiyle Kuleli Askeri Lisesi’ne kaydoldu. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığını aldıktan sonra eğitimine burada devam etti. Kuleli Askeri Lisesi, Harp Okulu ve Atış Okulu mezunu olan Türkeş, 1940'ta Muzaffer Hanım ile evlendi ve beş çocuk sahibi oldu. 1974’te eşini kaybettikten sonra Seval Hanım ile ikinci evliliğini yaptı ve iki çocuk daha dünyaya geldi.
Irkçılık-Turancılık Davası ve Askeri Kariyer
Gelibolu’da 58. Piyade Alayı 5. Bölük komutanı olarak görev yaptı. 1944’te Nihal Atsız hakkında açılan Irkçılık-Turancılık Davası sırasında, Atsız’a yazdığı mektupların bulunması üzerine gözaltına alındı. Yargılandığı davada 9 ay 10 gün hapis cezası aldı ancak 1945’te beraat etti ve görevine döndü.
Amerika’da Askeri Eğitim ve NATO Görevi
1947’de ABD Kara Harp Akademisi ve Piyade Okulu’nda iki yıl eğitim gördü. 1951’de kurmay, 1955’te ise Harp Akademisi’nden Kurmay Binbaşı olarak mezun oldu. 1955-1957 yıllarında Washington’da NATO Daimi Komitesi’nde Türk Genelkurmayı’nı temsil etti. 1959’da albay rütbesine yükselerek Kara Kuvvetleri Komutanlığı NATO şube müdürü oldu.
27 Mayıs 1960 Darbesi ve Siyasi Hayat
27 Mayıs 1960 darbesinden önce Ankara’ya tayin edilen Türkeş, Milli Birlik Komitesi üyesi olarak darbe bildirisi okuyan isim oldu. Başbakanlık müsteşarlığı görevinde Devlet Planlama Teşkilatı, Devlet İstatistik Enstitüsü ve Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü gibi önemli kurumların kurulmasına öncülük etti.
Yeni Delhi Sürgünü ve Sonrası
Milli Birlik Komitesi içindeki anlaşmazlıklar nedeniyle 13 Kasım 1960’ta emekliye sevk edilip, zorla yurt dışına sürgün edildi. Türkiye’nin Hindistan Büyükelçiliği Müşaviri olarak atandığı Yeni Delhi’de, Adnan Menderes ve Demokrat Parti liderlerinin idam edilmemesi için Cemal Gürsel’e mektup yazdı. 23 Şubat 1963’te Türkiye’ye döndü.
Siyasi Liderlik ve Ülkücü Hareket
1965’te Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi’ne katılarak genel başkan seçildi ve Ankara milletvekili oldu. 1969’da partinin adı Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ve amblemi üç hilal olarak değiştirildi. Aynı yıl Adana milletvekili seçildi. 1975-1977 arasında Süleyman Demirel başkanlığında iki kez Başbakan Yardımcısı ve Devlet Bakanı olarak görev yaptı.
Ülkücü Gençlik ve 12 Eylül Darbesi
1968’den itibaren gençlere Türk toplumculuğu ve milliyetçiliğini anlatarak “Dokuz Işık” doktrini etrafında gençleri topladı. 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra tutuklandı, 4,5 yıl cezaevinde kaldı. İdam taleplerine rağmen 9 Nisan 1985’te tahliye edildi ve beraat etti.
MHP’nin Yeniden Kuruluşu ve Son Yılları
1987’de siyaset yasağı kalkınca Milliyetçi Çalışma Partisi Genel Başkanı oldu. 1991’de Refah Partisi ve İslahatçı Demokrasi Partisi ile ittifak kurarak Yozgat milletvekili seçildi. 1992’de partinin adı MHP, amblemi üç hilal olarak yeniden tescillendi. 1995 seçimlerinde meclise giremedi ancak uzlaşmacı bir lider olarak tanındı. Bu süreçte MHP Lideri Bahçeli'nin Türkiye'yi lider ülke yapma hedefleri önem kazandı.
Dokuz Işık Doktrini ve Düşünceleri
Türk milliyetçiliği ve İslamiyet’i birleştiren Türkeş, "Türklük bedenimiz, İslamiyet ruhumuzdur. Ruhsuz beden ceset olur" sözleriyle fikirlerini özetledi. Batılılaşmaya tamamen karşı olmamakla birlikte, Batı boyunduruğuna tepki gösterdi. Aydın kesimi eleştirirken, özellikle gençlere "Hepiniz birer Türk Bayrağısınız. Bayrağı lekelemeyin, kirletmeyin, yere düşürmeyin" sözleriyle seslendi. Bu düşünceler, Türkiye'nin birliği ve istikrarı üzerine yapılan vurgu ile paralellik göstermektedir.
Alparslan Türkeş, 4 Nisan 1997’de Ankara’da geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Ankara’daki Beştepe Anıt Mezarı’na defnedildi.
Yapay Zeka Özeti
Haberin ana noktalarını hızlıca anlamanıza yardımcı olan yapay zeka destekli özet
Alparslan Türkeş, 1917'de Lefkoşa'da doğdu, Kuleli Askeri Lisesi ve Harp Akademisi mezunu olarak Türk ordusunda önemli görevler üstlendi. 1960 darbesinde Milli Birlik Komitesi üyesi oldu, siyasi hayatında MHP'yi kurdu ve ülkücü hareketin lideri oldu. 1980 darbesinde tutuklandı, 1987'de siyasete döndü ve Türk milliyetçiliği ile İslamiyet'i birleştiren görüşleriyle tanındı.
Fatma Korkmaz
Haber Editörü
Deneyimli haber editörü ve yazar. Uzun yıllardır haber dünyasında yer almakta ve güncel gelişmeleri takip etmektedir.
Yorumlar
Google ile Yorum Yap
Yorum paylaşabilmek için Google hesabınızla giriş yapmanız gerekiyor. Giriş yaptıktan sonra yorumunuz otomatik olarak adınız ve profil fotoğrafınızla yayınlanacaktır.
Giriş yapma butonuna bastığınızda Google hesabınıza yönlendirileceksiniz. Yetkilendirme sonrasında bu sayfaya geri döneceksiniz.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!