Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 62. Münih Güvenlik Konferansı'nda yaptığı konuşmada, AB'nin kurucu anlaşmasında yer alan karşılıklı savunma paktının hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Von der Leyen, bu paketin, bir üye devletin silahlı saldırıya uğraması halinde diğer üyelerin yardım ve destek sağlama yükümlülüğünü ifade ettiğini belirtti.

Avrupa'nın Güvenlik ve Bağımsızlık İhtiyacı

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik savaşının dördüncü yılı yaklaşırken, von der Leyen Avrupa'nın güvenlik, ekonomi ve teknoloji alanlarında daha bağımsız olması gerektiğini dile getirdi. AB'nin dış müdahalelerle içeriden zayıflatılmaya çalışıldığına ve küresel rekabetin sertleştiğine dikkat çekti. Avrupa'nın demokratik temelleri, vatandaşların güveni ve "Avrupa yaşam tarzı" yeni tehditlerle karşı karşıya bulunuyor.

Von der Leyen, savunma, enerji, ekonomi, ticaret, ham maddeler ve dijital teknolojilerde bağımsızlığın zorunlu hale geldiğini ifade etti. Ayrıca güçlü bir Avrupa'nın, güçlü bir transatlantik ittifak anlamına geldiğini ve bunun birbirini dışlayan değil tamamlayan unsurlar olduğunu vurguladı.

Artan Savunma Harcamaları ve Yatırımlar

Başkan, Avrupa'da savunma harcamalarının 2025 itibarıyla Ukrayna savaşı öncesine göre yaklaşık yüzde 80 artış gösterdiğini açıkladı. SAFE programı kapsamında hava ve füze savunması, insansız hava araçları ile askeri hareketlilik gibi alanlarda yatırımların yapıldığını belirtti.

Avrupa'nın Ukrayna'ya desteğinin sürdüğünü kaydeden von der Leyen, 90 milyar avroluk kredi mekanizmasının devreye alındığını ve bu borcun yalnızca Rusya'nın savaş tazminatı ödemesi durumunda geri ödeneceğini söyledi. 2028 yılına kadar Avrupa'nın savunma yatırımlarının ABD'nin geçen yıl yaptığı harcamaları aşmasının beklendiğini ifade etti.

Stratejik Kapasite Artışı ve Karar Alma Süreçleri

Von der Leyen, Avrupa'nın uzay, istihbarat ve uzun menzilli saldırı kabiliyetleri gibi stratejik alanlarda kapasitesini artırması gerektiğini vurguladı. Karşılıklı savunma maddesinin uygulanmasının zamanaşımına uğramış bir zorunluluk olduğunu belirterek, bu maddenin AB için isteğe bağlı değil, bir yükümlülük olduğunu hatırlattı. Saldırı durumunda üyelerin birbirinin yanında durmasının kolektif taahhüt olduğunu ifade etti.

Karar alma süreçlerinde hızın artırılmasının önemine değinen von der Leyen, bazı durumlarda oy birliği yerine nitelikli çoğunluğun kullanılabileceğini söyledi. "Gönüllüler Koalisyonu" gibi girişimlerin yeni güvenlik işbirlikleri için örnek teşkil ettiğini belirtti. Ayrıca AB'nin İngiltere, Norveç, İzlanda ve Kanada gibi ortaklarla ilişkilerini güçlendirmeyi hedeflediğini açıkladı.

Yeni Güvenlik Stratejisi ve İnovasyon

Von der Leyen, yeni bir Avrupa Güvenlik Stratejisi hazırlanmasının gerekliliğine işaret ederek, ticaret, finans, standartlar, veri, kritik altyapılar, teknoloji platformları ve bilgi politikalarının güvenlik boyutuyla yeniden ele alınmasını istedi. Ukrayna savaşı, sanayi kapasitesinin önemini ortaya koydu; bu nedenle savunma ve sivil sektörler arasındaki sınırların azaltılması gerektiğini vurguladı.

Otomotiv, havacılık ve ağır makine sanayilerinin savunma değer zincirinin bir parçası olarak görülmesi gerektiğini söyleyen von der Leyen, yapay zeka, siber güvenlik, insansız sistemler ve uzay teknolojileri gibi çift kullanımlı alanlarda inovasyonun hızlandırılmasının önemini belirtti. Kiev'de kurulan AB Savunma İnovasyon Ofisi'nin, Avrupa'nın üretim kapasitesini Ukrayna'nın hızlı inovasyon yaklaşımıyla birleştirmeyi amaçladığını ifade etti.

Dronların Ukrayna savaşında verilen hasarın yaklaşık yüzde 80'inden sorumlu olduğunu dile getiren von der Leyen, bu alanda üretim ve inovasyonun hızlandığını söyledi. Avrupa'daki farklı silah sistemlerinin yazılım ve yapay zeka teknolojileriyle birlikte çalışabilirliğinin artırılabileceğini belirtti. Son olarak savunma harcamalarının artırılmasının sadece güvenlik için değil, aynı zamanda Avrupa ekonomisi için yeni bir sanayi büyüme fırsatı yaratacağını ekledi.