24 Şubat 2026 Salı
Siyaset 20 02 2026 09:50 3 dk okuma 4 okunma

28 Şubat'ta İlahi Okumak Darbe Gerekçesiydi

28 Şubat sürecinde ilahi okumak siyasi gerilim yaratırken, bugün çocukların devlet okullarında ilahi okuması özgürlük ve gurur kaynağı oldu.

28 Şubat'ta İlahi Okumak Darbe Gerekçesiydi

28 Şubat süreci, Türkiye'de dinî ifadelerin ve ilahi okunmasının ne denli siyasi ve toplumsal gerilim yarattığını gözler önüne serdi. O dönemlerde, sözde "irtica" tehdidine karşı her yerde "Atam izindeyiz" yazıları yer alırken, "Kemalist Arabesk" türünün örneklerinden biri kabul edilen "Sarı saçlım, mavi gözlüm nerdesin" adlı türküyle birlikte "Onuncu Yıl Marşı" sıkça seslendiriliyordu.

Hatta 4 Kasım 1998’de düzenlenen "Birinci Hayvan Kongresi"nin açılışında dahi TRT Çok Sesli Korosu tarafından "10. Yıl Marşı" okunmuştu. O dönemde pop müzik klipleri, "75. Yıl" adı verilen toplu sünnet şölenleri gibi etkinlikler vesayetçilerin gösterileri arasında yer aldı ve bu tür müziklerle desteklendi.

Okullarda Andımız ve İlahi Dinlemek Yasaktı

İlkokullarda ise CHP kökenli Milli Eğitim Bakanlarından Reşit Galip’in kendi çocukları için yazdığı "andımız" okutuluyordu. Ancak bu, dönemin faşist rejimlerinden esinlenerek "tek tip insan" yetiştirme amacıyla zorunlu hale getirilmişti. Buna karşılık, farklı şeyler dinlemek "disiplin suçu" sayılıyordu.

Yıllarca "irtica ile savaş" adı altında İmam Hatip Liseleri (İHL) ve Kur’an kursları kapatılmış, başörtülü öğrenciler okul kapılarından çevrilmişti. Evde kadın ve erkek misafirlerin ayrı oturması, hatta radyodan dini yayın veya ilahi dinlenmesi bile suç addediliyordu.

2000 Yılında Devlet Memurlarına İlahi Dinleme Suçlaması

2000 yılında, dönemin Adalet Bakanlığı Başmüfettişleri İsmail Turgut ve Mustafa Kılıçhan, İstanbul’daki mahkemelerde görev yapan hâkimlere gönderdiği yazılarda şu suçlamalara yer verdi:

- Sosyal ve ailevi yaşantınız ile eşinizin çağdaş olmayan giyim tarzı nedeniyle laiklik karşıtı düşüncelere yakınlık duyduğunuz kanaati uyandırdığınız.

- Evinize gelen misafirleri "haremlik-selamlık" şeklinde ağırladığınız.

- Dairenizde radyo ve teypten dini yayınlar ve ilahiler dinlediğiniz.

Bu tür eylemler devlet memurları için soruşturma ve cezalandırma sebebi oluyordu.

Askeri Vesayetin İlahi Düşmanlığı

Almanya Federal Ordusu’nda görev yapan subaylar Allah’a şükretmek için Protestan ilahileri söylerken, Türk Ordusu subayları ilahi okuyan çocuklara karşı gece yarısı muhtıraları yayınlıyordu. 27 Nisan 2007’de yayımlanan ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin laikliğin kesin savunucusu olduğunu belirten e-muhtıralarda, ilköğretim öğrencilerinin ilahi okuması “devlete açık meydan okuma” olarak nitelendirildi.

22 Nisan 2007 tarihinde Kutlu Doğum Haftası kapsamında Şanlıurfa, Mardin, Gaziantep ve Diyarbakır’da düzenlenen etkinliklerde ilahi okunması, Genelkurmay tarafından ülkenin birlik ve bütünlüğüne karşı yıkıcı ve bölücü eylemlerle benzetildi. Aynı dönemde Ankara, Denizli ve diğer yerlerdeki okullarda yapılan dini etkinlikler kaygıyla izlendi.

Bugün İlahi Okumak Özgürlük ve Gurur Kaynağı

Eskiden, Peygamber Efendimizin kutlu doğum gecesinde çocukların ilahi söylemesi bile darbeye gerekçe olarak kullanılırken, bugün Roman kökenli yorumcu Celal Karatüre’nin sosyal medyada başlattığı akımla devlet okullarında minik çocukların coşkuyla ilahi okumaları gururla ve gözyaşlarıyla karşılanıyor.

O dönemde şanlı ordumuzun generalleri tarafından "devlete açık meydan okuma" olarak algılanan bu kültürel hareketin keyifli bir ifade biçimi olduğu yeniden keşfediliyor. Bazı kesimler kabul etmese de, bu küçük "ilahi okuma" özgürlüğü Recep Tayyip Erdoğan ve dava arkadaşlarının sayesinde mümkün oldu.

Bu vesileyle tüm Müslümanların Ramazan-ı Şerif’i tebrik edilir, bol ilahili bir ay geçirmeleri temenni edilir.

Yapay Zeka Özeti

Haberin ana noktalarını hızlıca anlamanıza yardımcı olan yapay zeka destekli özet

28 Şubat sürecinde ilahi okumak ve dini ifadeler siyasi gerilim ve yasaklara neden oldu; devlet memurları ilahi dinlemekle suçlandı, okullarda dini etkinlikler engellendi. Ancak bugün, çocukların devlet okullarında ilahi okuması sosyal medyada gururla karşılanıyor ve bu özgürlük Recep Tayyip Erdoğan ve arkadaşlarının katkısıyla mümkün oldu.

Paylaş:
Fatma Korkmaz

Fatma Korkmaz

Haber Editörü

Deneyimli haber editörü ve yazar. Uzun yıllardır haber dünyasında yer almakta ve güncel gelişmeleri takip etmektedir.

Yorumlar

Google ile Yorum Yap

Yorum paylaşabilmek için Google hesabınızla giriş yapmanız gerekiyor. Giriş yaptıktan sonra yorumunuz otomatik olarak adınız ve profil fotoğrafınızla yayınlanacaktır.

Giriş yapma butonuna bastığınızda Google hesabınıza yönlendirileceksiniz. Yetkilendirme sonrasında bu sayfaya geri döneceksiniz.

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!