Abdullah Gül Üniversitesi (AGÜ) Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burcu Bakır Güngör, yapay zeka teknolojisi kullanarak bağırsak florasını inceleyip kolon kanserinin tanı ve tedavisinde yenilikçi yaklaşımlar geliştirmeyi amaçlıyor.

Sabancı Üniversitesi Biyoloji Bilimleri ve Biyomühendislik Bölümü mezunu olan Güngör, yüksek lisans eğitimini ABD'deki Georgia Teknoloji Enstitüsü'nde biyoinformatik alanında tamamladı. 2022 yılında "Kolorektal Kanserin Taksonomik Biyo-markörlerinin İnsan Bağırsak Mikrobiyotasından Keşfi" adlı çalışmasıyla L'Oréal Türkiye ve UNESCO tarafından Yılın Genç Bilim Kadını Ödülü'ne layık görüldü. Hikayesi "Bilimin İzinde Cesur Türk Kadınlarının Hikayesi" kitabında yayımlandı. 2025 Aralık ayında ise Uluslararası Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü'nden Araştırma Teşvik Ödülü aldı.

Yapay Zeka ile Bağırsak Florasının Analizi

Güngör, kolon kanserinin tanı ve tedavisinde yapay zekadan faydalanarak, 9 farklı ülkeden derlenen veri setlerini kullandı. Bu verilerle, makine öğrenmesi modeli geliştirerek bağırsak florasındaki bakteri ve enzimleri sınıflandırdı. Böylece hastaların bağırsak florasındaki değişimleri daha doğru analiz etmeyi hedefliyor.

Bağırsak Florasının Kanser Üzerindeki Rolü

AA muhabirine konuşan Güngör, her insanın bağırsaklarında milyarlarca canlı bulunduğunu ve bunların sağlıklı bir denge içinde yaşadığını belirtti. "Sağlıklı bireylerde bu bakteriler ve mikroorganizmalar düzenli ve uyumlu bir şekilde bulunuyor," dedi.

Önemli Bakteri ve Enzimlerin Keşfi

Kanser oluşumunu anlamak için sağlıklı ve hasta bireylerin bağırsak floraları karşılaştırıldı. Güngör, "Hasta grubunda bağırsak florasında bozulmalar, bazı bakterilerin artışı ya da azalması gözlendi. Yapay zeka yöntemimizle bu değişiklikleri saptadık. Ayrıca sadece bakteriler değil, onların ürettiği enzimler ve biyolojik yolları da analiz ettik," ifadelerini kullandı.

Çalışmada 4 önemli bakteri türü ve 15 enzim tespit edildi. Bu bakteriler ile enzimlerin hasta ile sağlıklı bireyler arasındaki farkı ortaya koyduğunu aktaran Güngör, bu verilerle tanı konulabileceğini ve tedaviyi desteklemek amacıyla diyet değişiklikleri yapılabileceğini söyledi.

Diyet ve Probiyotiklerle Tedavi Desteklenebilir

Bağırsakta genetik değişikliklerin tamirinin zor olduğunu ancak bağırsak florasındaki farklılıkların diyet ve probiyotiklerle normale döndürülebileceğini belirten Güngör, "Bu yöntemlerle hastaların bağırsak florası sağlıklı profile yaklaştırılabilir," dedi.