Ukrayna'da yaşanan nüfus krizine karşı orduda görev yapan askerlere ücretsiz sperm dondurma hizmeti sunulmaya başlandı. Bu uygulama, askerlerin savaşta hayatlarını kaybetmeleri halinde ailelerinin gelecekte çocuk sahibi olabilmelerine olanak tanıyor.

Askerlerin Üreme Hakkında Bilinçlenmesi Önemseniyor

Ukrayna Ulusal Muhafız Birliği'nde görevli 35 yaşındaki Maxim, sperm sayısı ve üreme konusunu açıkça konuşmaktan çekinmiyor. Doğudaki cephe hattından aktardığına göre, savaşın getirdiği stres üreme yeteneğini etkileyebiliyor. "Askerlerimiz ölüyor, Ukrayna gen havuzu zarar görüyor. Bu milletimizin hayatta kalması için kritik," ifadelerini kullandı.

Ücretsiz Kriyoprezervasyon Hizmeti

Şubat 2022'de başlayan Rusya işgali sonrası özel üreme klinikleri, askerler ve kadınlara kriyoprezervasyon hizmeti vermeye başladı. Sperm ve yumurtalar, savaşta meydana gelebilecek zararlar nedeniyle ücretsiz olarak donduruluyor. 2023 yılında parlamento bu hizmeti düzenleyip devlet tarafından finanse edilmesini sağladı.

Milletvekili Oksana Dmitrieva, "Askerlerimiz geleceğimizi savunuyor ama kendi geleceklerini riske atıyorlar, bu yüzden onlara bu şansı tanımak istedik," dedi.

Başlangıçta yasanın örneklerin ölüm sonrası imha edilmesini zorunlu kılması nedeniyle tepki çekti. Daha sonra düzenleme yapılarak, ölen askerin örneklerinin üç yıl boyunca ücretsiz saklanması ve önceden yazılı izinle eşlerinin kullanımına sunulması sağlandı.

Nüfus Krizine Karşı Bir Önlem

Savaşın dördüncü yılında, milyonlarca insan özellikle kadınlar mülteci olarak ülkeyi terk etti. Hayat koşullarının zorluğu nedeniyle birçoğu hala yurt dışında yaşıyor. Ukrayna'da günlük yaşamın devam eden güçlüğü, doğum oranlarının azalmasına yol açtı.

Milletvekili Dmitrieva, "Geleceği ve kaybettiğimiz gençleri düşünüyoruz. Yerlerini doldurmamız gerekiyor," diyerek, programın demografik durumu iyileştirmeye yönelik küçük bir adım olduğunu belirtti. Cephe ziyaretlerinde askerlerin cinsel yaşam ve doğurganlık sorunları hakkında konuşmalarını teşvik ediyor.

Klinikte Son Durum ve Psikolojik Etkiler

Kiev'deki devlet üreme tıbbı merkezinde Ocak ayında askerler için sperm dondurma programı başladı. Şu ana kadar yaklaşık on asker kayıt yaptırdı. Programın yaygınlaşması bekleniyor. Klinik direktörü Oksana Holikova, "Büyük talep bekliyoruz, umutlarımız yüksek," dedi.

Klinikte doğum yapan kadın sayısı savaş öncesine göre yarı yarıya azaldı. Holikova, stresin adet döngüsünü etkileyebileceğini ve hastalarının yaklaşık %60'ının antidepresan kullandığını söyledi. Birçok kadının "ertelenen hayat sendromu" yaşadığını ve önemli kararları ertelediğini belirtti.

Asker Aileleri İçin Yasal Düzenlemeler ve Zorluklar

Katerina Malyshko ve eşi Vitaly, çocuk sahibi olmaya çalışıyordu ancak Vitaly savaşta hayatını kaybetti. Katerina, savaşın stresinin doğal yolla hamile kalmasını engellediğine inanıyor. Klinik, dondurulmuş embriyolarla tedaviye devam hakkı vermeyince büyük bir hayal kırıklığı yaşadı.

Milletvekili Dmitrieva, asker ailelerinin hizmet alabilmesi için kliniklerle iletişime geçtiğini ancak yasanın halen düzenlenmeye ihtiyacı olduğunu söyledi. Bahar aylarında yapılacak oylamalarla bazı değişiklikler planlanıyor.

Katerina, mahkeme sürecinden sonra haklarını aldı. "Haklarım için mücadele etmek zorundaydım ama bunu kocamın anısını yaşatmak için yaptım," dedi. Henüz çocuk sahibi olmaya hazır olmadığını ama gelecekte bu hakkı kullanmak istediğini belirtti.

Programın Yaygınlaştırılması Gerekiyor

Maxim, erkekleri programa kaydolmaya ikna etmenin en büyük zorluk olduğunu söylüyor. Klinik direktörü Horlikova, askerlerin cinsel ilişki ve çocuk sahibi olmada zorluk yaşadıklarını gözlemlediğini anlattı. Maxim, "Erkeklerin çoğu psikolojik sorunlarla mücadele ediyor," dedi.

Maxim, askerlerin silah altına alındıklarında sperm dondurma seçeneğinin sunulması gerektiğini vurguluyor. Tıpkı öldüklerinde kimliklerini tespit etmek için DNA örneklerinin bırakılması gibi. "Bu konuyu daha çok konuşmalı ve önemini anlatmalıyız," diyerek sözlerini tamamladı.

Haber, BBC gazetecileri tarafından hazırlanıp doğrulanmıştır. Çeviri sürecinde yapay zekadan destek alınmıştır.