Yeni yapılan bir araştırma, GLP-1 tipi kilo verme ilaçlarında sıkça kullanılan semaglutid etkin maddesinin ruhsal hastalıkların kötüleşme riskini azalttığını ortaya koydu.

The Lancet Psychiatry dergisinde yayımlanan çalışmada, diyabet ve obezite tedavisinde GLP-1 kullanan bireylerin psikiyatrik nedenlerle hastaneye yatış ve sağlık iznine ihtiyaç duyma oranlarının daha düşük olduğu tespit edildi.

Çalışmanın Ayrıntıları

Finlandiya Doğu Üniversitesi, Stockholm'deki Karolinska Enstitüsü ve Avustralya Griffith Üniversitesi araştırmacılarının ortak çalışmasında, semaglutid kullananlarda ruhsal hastalıkların kötüleşme riskinin %42, liraglutid kullananlarda ise %18 azaldığı belirlendi. Depresyon riski %44, anksiyete bozukluklarında ise %38 düşüş kaydedildi.

Ayrıca, semaglutidin madde kullanım bozuklukları riskini de azalttığı görüldü. İlacı kullanan hastalarda madde kullanımına bağlı hastane yatışları ve izinlerde %47 azalma gözlendi. Semaglutid kullananlarda kendine zarar verme riski de daha düşüktü.

İlacın Etki Mekanizması ve Katılımcı Profili

Semaglutid ve liraglutid, vücudun doğal olarak ürettiği GLP-1 hormonunun iştah ve kan şekeri düzenleme etkilerini taklit eden GLP-1 ilaçlarının aktif bileşenleri olarak biliniyor.

Çalışmaya, yaş ortalaması 50,6 olan ve 2009-2022 yılları arasında herhangi bir antidiyabetik ilaç kullanan, depresyon veya anksiyete bozukluğu tanısı bulunan 95 binden fazla kişi dahil edildi.

Sonuçların Yorumu

Araştırmacılar, kilo kaybının doğrudan ruh sağlığını iyileştirdiğine dair kesin kanıt olmadığını, ilaçlar, kilo kaybı ve ruh sağlığı arasındaki ilişkinin karmaşık olduğunu vurguladı. Gözlemsel bir çalışmadan nedensellik çıkarılamasa da bu bulguların gelecekteki klinik deneyler için temel oluşturduğu belirtildi.

Ruh Sağlığı ve Diyabet Arasındaki Döngü

Dünya Sağlık Örgütü'ne göre Avrupa'da her altı kişiden biri, yani yaklaşık 140 milyon birey, hafiften şiddetliye değişen ruh sağlığı sorunlarıyla yaşamını sürdürüyor. Diyabet ve obezitesi olanlarda bu oran daha yüksek.

Uluslararası Diyabet Federasyonu, yetişkin diyabet hastalarında depresyonun neredeyse iki kat daha sık görüldüğünü belirtiyor. Bu ilişkinin çift yönlü olduğu, ruh sağlığı sorunlarının diyabet gelişme riskini artırdığı ifade ediliyor.

IDF, biyolojik, davranışsal ve sosyal faktörlerin bu çift yönlü bağlantıyı beslediğini ve müdahalenin zor olduğu bir döngü yarattığını bildiriyor. Ağır ruhsal hastalığı olanlarda diyabetin, bazı ilaç etkileri, sağlık eşitsizlikleri ve yaşam tarzı etkenlerinden dolayı toplum geneline kıyasla iki ila üç kat daha yaygın olduğu tahmin ediliyor.