İngiltere, Almanya, Fransa, İsveç ve Hollanda, Rus muhalif lider Aleksey Navalni'nin ölümünde Güney Amerika'daki ok kurbağalarında bulunan epibatidin adlı bir zehrin kullanıldığını açıkladı. İngiltere Dışişleri Bakanlığı, Navalni'nin Sibirya'da bir cezaevinde hayatını kaybetmesinden sonra alınan örneklerde bu toksinin izlerine rastlandığını ve zehrin muhtemelen ölümüne yol açtığını belirtti. Bu gelişmeler İngiltere ve Avrupa ülkelerinin Navalni'nin ölümüne ilişkin açıklamaları arasında yer aldı.

Ok Kurbağası Zehri Epibatidin Nedir?

BBC Rusça'ya konuşan toksikoloji uzmanı Jill Johnson, epibatidinin Ekvador'a özgü zehirli ok kurbağalarının derisinden elde edilen doğal bir nörotoksin olduğunu ve morfinden 200 kat daha güçlü olduğunu ifade etti. Epibatidin, Güney Amerika'nın vahşi doğasındaki ok kurbağalarında bulunabildiği gibi laboratuvar ortamında da üretilebiliyor. Avrupa ülkelerinin açıklamalarına göre, kapalı alanlarda tutulan zehirli ok kurbağalarının bu zehri üretmediği ve toksinin Rusya'da doğal olarak bulunmadığı vurgulandı.

Toksik Etkileri ve İnsan Üzerindeki Etkisi

Uzman Johnson, bu güçlü kimyasal maddenin sinir sistemindeki nikotinik reseptörler üzerinde etkili olduğunu söyledi. Dozunun doğru ayarlanması durumunda sinir reseptörlerini aşırı uyararak kas seğirmesi, felç, nöbetler, kalp atış hızında yavaşlama, solunum yetmezliği ve nihayetinde ölüme yol açabildiğini belirtti. Leeds Üniversitesi'nden profesör Alastair Hay ise, epibatidinin solunumu engelleyerek zehirlenenlerin boğularak ölebileceğini ifade etti. Ayrıca, kişinin kanında bu zehirin bulunmasının kasıtlı olarak verildiğini gösterdiğini söyledi.

Bu Zehir Ne Kadar Nadir?

Johnson, epibatidinin çok nadir bulunduğunu ve yalnızca sınırlı bir coğrafi bölgede eser miktarlarda ortaya çıktığını belirtti. İngiltere Dışişleri Bakanlığı ve diğer kaynaklar, zehirli ok kurbağasının Ekvador ve Peru’ya özgü bir tür olduğunu ifade etti. Kurbağalar doğru besinleri tüketerek derilerinde epibatidin biriktiriyor; ancak besin kaynakları değişirse bu zehir rezervleri tükenebiliyor. Johnson, "Doğru yerde, doğru alkaloidleri üretebilen vahşi bir kurbağa bulmak neredeyse imkansız" dedi.

Rusya'nın Tepkisi ve Son Gelişmeler

Avrupa ülkeleri 14 Şubat 2026 tarihinde yaptıkları açıklamada, laboratuvar sonuçlarının Navalni'nin ölümünde tanımlanamayan bir zehir kullanıldığını doğruladığını bildirdi. Moskova ise Navalni'nin doğal nedenlerle öldüğünü savunurken, Navalni'nin eşi Yulia, kocasının zehirlenerek öldürüldüğünü iddia etti. Rusya'nın Londra Büyükelçiliği, Avrupa ülkelerinin açıklamalarını "Batılıların propaganda çabaları" olarak nitelendirerek reddetti. Bu tartışmalar Navalni'nin ölümünde epibatidin toksini tespit edilmesiyle ilgili ortak açıklamalar kapsamında değerlendiriliyor.

Kremlin sözcüsü Maria Zakharova, bu açıklamaların Batı'nın acil sorunlarından dikkat dağıtmayı amaçlayan bir kampanya olduğunu ifade etti. Navalni, ölüm anında üç yıldır hapisteydi ve Kuzey Kutbu'ndaki bir cezaevine nakledilmişti. Rus kaynaklarına göre, 47 yaşındaki Navalni, son yürüyüşünden sonra kendini kötü hissetti, yere yığıldı ve bilincini kaybetti.

Bu haber, BBC gazetecileri tarafından hazırlanıp doğrulanmış olup çevirisinde yapay zekadan da destek alınmıştır.