Kuzey Kıbrıs'taki tüp bebek kliniklerinde yaşanan donör karışıklıkları, İngiltere'den gelen ailelerin çocuklarının biyolojik kökenleri konusunda ciddi şüpheler doğurdu. BBC muhabirleri Anna Collinson ve Jo Adnitt'in araştırmasına göre, kliniklerde yanlış sperm veya yumurta kullanıldığına inanılan en az yedi ailenin deneyimleri ortaya çıktı.

Laura ve Beth'in Hikayesi

Laura ve partneri Beth, Kuzey Kıbrıs'taki bir klinikte tüp bebek tedavisiyle iki çocuk sahibi oldular: James ve Kate. Kendi yumurtalarını kullanan çift, sperm donörü olarak Danimarka'dan bir bağışçıyı tercih etti. Amacı, çocukların biyolojik olarak kardeş olmasıydı. Ancak, James'in kahverengi gözleri ve fiziksel özellikleri, çiftin büyük şüphesini tetikledi.

Yaklaşık on yıl süren belirsizliğin ardından yaptırılan DNA testleri, çocukların seçilen donörden olmadığını ve birbirleriyle akraba olmadıklarını gösterdi. Beth, "Bir şeylerin çok yanlış gittiğini bilmek büyük bir korkuydu ve bunun çocuklar için ne anlama geldiğini bilmiyorduk," ifadelerini kullandı.

Kliniklerin Denetimsizliği ve Popülerliği

BBC'nin görüştüğü ailelerin çoğu, özel kliniklerde yaptırdıkları DNA testleriyle endişelerini doğruladı. Tüm vakalar, Avrupa Birliği yasalarının geçerli olmadığı Kuzey Kıbrıs'taki kliniklerle ilişkilendirildi. Bu klinikler, İngiliz hastalar arasında popüler olmakla birlikte sıkı denetim ve standartlara tabi değil.

Uygun fiyat ve yüksek başarı vaat eden klinikler, dünya genelinden birçok anonim donörün spermi ve yumurtasını bulunduruyor. Bu durum, üreme sağlığı sorunları yaşayanlar, çocuk sahibi olmak isteyen LGBT bireyler ve bekar yetişkinler için cazip hale getiriyor. Ayrıca, klinikler İngiltere'de yasak olan cinsiyet seçimi gibi tıbbi olmayan tercihler de sunuyor.

Donör Profillerinde Yanılgı

Laura ve Beth, klinikten kendilerine Danimarka'daki Cryos International'dan dondurulmuş sperm sağlandığı bilgisini aldı. "Finn" takma adı verilen donör, sağlıklı ve benzer fiziksel özelliklere sahip biri olarak tanıtıldı. Ancak çocukların DNA sonuçları, Finn'in sperminin kullanılmadığını ortaya koydu.

Çiftin toplam tedavi masrafları ilaçlar, oteller ve uçuşlar dahil yaklaşık 16 bin sterlin oldu. Ancak klinikle iletişim girişimleri yanıtsız kaldı. Dr. Firdevs Uğuz Tip, tedavilerden sorumlu olduğunu reddetti ve DNA test sonuçlarına şüpheyle yaklaştı.

Uzmanlar ve Hukuki Boşluklar

Birleşik Krallık Doğurganlık Derneği'nden Dr. Ippokratis Sarris, bu tür hataların İngiltere'de hiç yaşanmadığını ve mevcut olayların "kesinlikle korkunç" olduğunu belirtti. Kuzey Kıbrıs'ta ise bağımsız bir denetim kurumu bulunmuyor, bu da kliniklerin standartlarını korumasını engelliyor.

Avukat ve aktivist Mine Atlı, kliniklerin yasaya uymasının sahiplerinin vicdanına bağlı olduğunu, devletin zorlamadığını ifade ediyor. Bu durum, kliniklerin popülerliğinin arkasındaki nedenlerden biri olarak gösteriliyor.

Başka Ailelerin Deneyimleri

BBC, Dr. Tip'in Miracle IVF Merkezi'nde tedavi gören ve yanlış donör kullanıldığını düşünen iki İngiliz aileyle daha konuştu. Yaptıkları DNA testleri endişelerini doğruladı. Klinik, donör seçiminin tamamen kendileri tarafından yapıldığını ve hastalara donör profilinin sunulmadığını savundu. Ancak aileler, belirli bir donör seçtiklerine inandıklarını belirtti.

Psikolojik Etkiler ve Aile Bağları

İngiltere'deki Donör Gebelik Ağı'ndan Nina Barnsley, bu tür durumların aileler ve çocuklar üzerinde önemli psikolojik etkiler yaratabileceğini ifade etti. Laura ve Beth, çocuklarına gerçekleri anlatmanın zorluğunu yaşarken, çocuklar biyolojik bağları olmasa da birbirlerine olan sevgilerini koruyor.

Kızları Kate, "Kan bağı olmasa da hâlâ bir aileyiz," diyerek aile bağlarının genetik ilişkiden daha derin olduğunu vurguladı.