Ermenistan'ın başkenti Erivan'da Sovyetler döneminden kalma bir tuz madeninin dönüştürülmesiyle oluşturulan Cumhuriyet Speleoterapi Merkezi, astım ve diğer solunum yolu hastalıkları için alternatif bir tedavi yöntemi sunuyor. Ancak, merkez devlet desteğinin kesilmesiyle kapanma riskiyle karşı karşıya.

235 Metre Derinlikte Alternatif Tedavi

Merkeze ulaşmak için yerin 235 metre altına iniliyor. Burada, ilaç kullanımı yerine, tuz mağaralarının mineral açısından zengin havasının solunmasıyla hastaların şikayetlerinde rahatlama sağlanmaya çalışılıyor. Speleoterapi, Yunanca “mağara” anlamına gelen "spēlaion" kelimesinden türemiş olup, yeraltı ortamlarında uzun süre kalmayı gerektiren bir solunum tedavisidir.

Uzun Yıllardır Şifa Arayan Hastalar

63 yaşındaki makine mühendisi Armen Stepanyan, ağır astımını tedavi etmek amacıyla 37 yaşından beri her yıl Erivan'daki mağaralara geliyor. "Koronavirüs yılı dışında her yıl buraya geldim. Bu, benim için bir kurtuluş oldu" diyor. Adeta bir sanatoryum gibi hizmet veren merkezde hastalar yataklarda dinleniyor, egzersiz yapıyor ve grup terapi seanslarına katılıyor. Doktorlar ise hastaların nefes alışlarını ve akciğer fonksiyonlarını yakından takip ediyor.

Uzmanlar Yeraltı Ortamının Önemine Vurgu Yapıyor

Merkezde çalışan doktor Anush Voskanyan, yaklaşık kırk yıldır bu klinikte görev alıyor. Voskanyan, "Buradaki hava iyonize, sıcaklık yıl boyunca sabit 19-20°C civarında ve değişmiyor. Ayrıca radyasyon seviyesi sıfıra yakın" diyerek yeraltı koşullarının tedavi üzerindeki olumlu etkilerini belirtiyor. Alışılmış çevresel etkenlerden arındırılmış ortamın astım ve alerjik hastalıklar için ideal olduğunu ekliyor.

Speleoterapinin Bilimsel Tartışmaları ve Geleceği

Doğu Avrupa ve eski Sovyetler Birliği ülkelerinde uzun süredir kullanılan speleoterapi, doğal ortamların kronik hastalık tedavisinde kullanımında önemli bir yer tutuyor. Ancak eleştirmenler, yöntemin etkinliğini kanıtlayan geniş çaplı bilimsel araştırmaların yetersiz olduğunu savunuyor. Ermeni sağlık yetkilileri de sınırlı bütçe nedeniyle daha kanıtlanmış tedavilere öncelik verilmesi gerektiğini ifade ediyor.

2019 yılında devlet desteğinin kesilmesiyle hasta sayısında ciddi düşüş yaşandı ve merkezin geleceği belirsizliğe sürüklendi. Doktor Voskanyan, "Merkez şu anda kriz içinde. Devlet desteği olmadığı için kapanma tehlikesi var. Yatırımcıların devreye girmesini ve merkezin canlanmasını umut ediyoruz" şeklinde konuştu.

Hükümet, tesisin hisselerini özelleştirme yoluna gitmeye çalışıyor. Bu adımın özel yatırımcılar ve sağlık turizmi yoluyla yeraltı kliniğinin faaliyetlerini sürdürmesine katkı sağlayabileceği düşünülüyor.