İngiltere'de ilkokula başlayan çocukların beşte birinden fazlası aşırı kilolu veya obez durumda ve bu oran ortaokulda üçte bire yükseliyor. Gençlerin yetişkinlere kıyasla daha hızlı metabolizmaya sahip olması, okul yolunda çikolata ya da eve dönüşte cips alınmasının sorun yaratmayacağı izlenimi verse de, İngiliz Beslenme Vakfı'ndan Dr. Simon Steenson bu düşünceyi çürütüyor.

Steenson, "Kanıtlar, dört yaş üstündeki fazla kilolu ve obez erkek çocukların günlük 140-500 kalori fazlası, kız çocuklarının ise 160-290 kalori fazla tükettiğini gösteriyor" dedi. Ayrıca obezitenin çocukların fiziksel ve zihinsel sağlığını etkileyerek yüksek tansiyon, solunum güçlüğü gibi hastalık risklerini artırdığını ve zorbalık ile düşük özgüvene yol açabileceğini belirtti.

Erken Yaşta Beslenme Alışkanlıklarının Önemi

Flavour School'un kurucu ortağı ve Leeds Üniversitesi'nden Dr. Nicholas Wilkinson, erken yaşta kötü beslenmenin ilerleyen yaşlarda vücuda zarar verebileceğini vurguluyor. Wilkinson, "Küçükken iyi beslenilmezse, besin değeri düşük yiyeceklere adapte olan bir metabolizma gelişebilir. Bu, zorlu koşullarla başa çıkmayı sağlar ancak uzun vadede sağlığa zarar verir" ifadelerini kullandı.

Pediatrik diyetisyen Hannah Whittaker ise sorunun erken yaşta ele alınmasının kritik olduğunu belirterek, "Çocuk beş yaşına geldiğinde aşırı kiloluysa, vücuttaki yağ hücreleri depolanır ve büyümeye devam eder, bu da geri dönüşü zorlaştırır" diye konuştu.

Gelir Seviyesi ve Çevresel Faktörler

Dr. Steenson, İngiltere'nin en yoksul bölgelerindeki çocukların obez olma ihtimalinin, en varlıklı bölgelerdeki çocukların iki katı olduğunu ifade ederek, gelir seviyesinin obezite riskinde önemli rol oynadığını söyledi. "Düşük gelirli aileler için sağlıklı beslenme, harcanabilir gelirlerinin neredeyse üçte ikisine mal olurken, zararlı gıdalar genellikle daha ucuzdur" dedi.

Steenson ayrıca yoksul bölgelerde fast food restoranlarına daha fazla maruz kalma ve fiziksel aktivite imkanlarının kısıtlı olmasının da etkili olduğunu belirtti.

Çocuklara Sağlıklı Beslenme Alışkanlıkları Kazandırmak

The Flavour School, ilkokul çocuklarını meyve ve sebzeleri denemeye teşvik etmek için bu deneyimi oyunlaştırıyor. Dr. Wilkinson, çocuklara yiyeceklerin sesini sormanın, inatçı ve yeni tatları reddeden çocuklarda denemeye yönelik olumlu tutum geliştirdiğini söylüyor.

Dr. Wilkinson, "Çocuğun yemek masasında beğenmediği bir şeyi tükürmesi yerine, yemeğin masaya gelmeden önce küçük bir parça tattırmak daha etkili olabilir" dedi.

Gıda etiketleri yiyeceklerin besin değerini gösterirken, okullara yakın fast food mekanlarında bu bilgiler her zaman bulunmayabiliyor. Whittaker, ebeveynlerin ve çocukların porsiyon büyüklüğünü öğrenmelerini önererek, "Doğru yaşa uygun porsiyon belirlemek önemli. Aksi halde, televizyon karşısında farkında olmadan birden fazla porsiyon tüketilebilir" diye uyardı.

Evde Sağlıklı Alternatifler ve Okulla İletişim

Evde paket servis yemeklerini denemek ve tarifleri yağ, tuz, şeker miktarlarını azaltarak uyarlamak öneriliyor. Dr. Wilkinson, çocukları yemek yapmaya dahil etmenin, yiyeceklerin içine ne konduğunu görmelerini sağlayarak ilgilerini artırdığını belirtti.

Okuldan dönen çantada sağlıklı öğle yemeği yanında boş cips, çikolata veya şeker paketleri bulunuyorsa, ebeveynlerin bunun kaynağını sorgulaması gerekiyor. Whittaker, okul yönetimi veya öğretmenle iletişime geçilmesini öneriyor ve "Bu tür yiyecekler başka bir çocuktan mı geliyor?" diye sormanın faydalı olduğunu söylüyor.

Genel Öneriler ve Toplumsal Destek

Çocukların dışarı çıkmadan önce kahvaltı yapmaları veya yolda meyve yemeleri, abur cubura yönelmelerini önleyebilir. Ebeveynlerin beslenme ve yemek pişirme konularında rol model olması önem taşıyor. Ayrıca diğer aile üyeleri, özellikle abur cuburu ödül olarak veren büyükanneler ve dedeler de dahil, bu konuda iş birliği yapmalı.

Dr. Wilkinson, "Elinizden geleni yapsanız bile süreç zor olabilir. Önemli olan pes etmemek ve benzer durumda olan birçok insan olduğunu kabul etmek" diyerek ebeveynlere destek verdi.