Yozgat'ın Yenifakılı ilçesinde yaşayan Kırgız Türkleri, atalarından kalan deri işleme sanatını devam ettirmeye çaba harcıyor. 70 yaşlarındaki iki usta, mesleklerini sürdürecek çırak bulamamaktan dolayı bu geleneğin yok olmasından endişe duyduklarını dile getirdi.

Kırgız Türklerinin Yenifakılı'daki Yaşamı ve Gelenekleri

Afganistan'ın Pamir Yaylası'ndan göç ederek 1982 yılında Türkiye'ye gelen Kırgız Türkleri, Yenifakılı ilçesinde TOKİ tarafından inşa edilen konutlarda hayatlarını sürdürüyor. İlçede yaklaşık 40 Kırgız ailesi bulunuyor ve bu topluluk, kültür ve geleneklerini yaşatmaya gayret ediyor. Bu çabaların içinde deri işleme mesleği de önemli bir yer tutuyor.

Ustalar Mesleklerini Sürdürüyor

El emeğiyle deri işleyerek çizme, mes, kemer, deri şalvar, semer ve eğer gibi ürünler ortaya çıkaran ustalar, mesleği öğretecek çırak bulamadıklarını belirtiyor. Yenifakılı Kırgızları Kültür ve Sosyal Yardımlaşma Derneği'ne ait atölyede çalışan 70 yaşındaki Bocun Işık, mesleği kayınbabasından öğrendiğini ifade etti.

"Burada biz ayakkabı dikiyoruz, mes yapıyoruz. Bu, eskiden kalan, dedelerimizden gelen bir meslektir. Kayınbabamdan öğrendim. Kendisi yaşlandı, işi bıraktı. Ben devam ettiriyorum ama benden sonra alan kimse yok. Bizden sonra bu kaybolacak. El sanatı yok oluyor."

Işık, yaklaşık 25-30 yıldır bu işi yaptığını ve Kırgızların kışın sıcak tutması nedeniyle mes ürünlerini tercih ettiğini söyledi. Ürünlerin fiyatlarının 5-6 bin lira civarında olduğunu ve malzemeyi Kayseri'den temin ettiklerini belirtti.

Mehdi Ömer’in Deri İşleme Deneyimi

Bir diğer usta 70 yaşındaki Mehdi Ömer ise daha önce Kayseri'de yaşadıktan sonra Yenifakılı'ya yerleşti. İlçe merkezinde kiraladığı küçük iş yerinde deri işleme çalışmalarını sürdürüyor. Yaklaşık 27 yıldır bu işle uğraştığını ifade eden Ömer, ince deri çorap, çizme, mont, kalpak, kırbaç ve at eğerleri ürettiklerini söyledi.

"En iyileri 10-15 sene giyilebiliyor. Çizmeler 3 bin 500 liradan başlayıp 8-10 bin liraya kadar çıkıyor. Küçük ürünler 300-500 lira civarında. Çizimlerini de kendimiz yapıyoruz. Kırgızlar at üstünde giyer, kemerlerimiz var. Çırak yok. Yakınlarım var, onları çırak alıp yetiştiririm, öğretirim. Bu meslek bitmez inşallah."

Ömer, ürettikleri ayakkabıların Kanada, Amerika ve Almanya gibi ülkelere de gönderildiğini, Kayseri'de Almanya'dan gelenlerin deri şalvar ve çizme siparişi verdiğini anlattı.

Gelecek İçin Endişe ve Umut

Her iki usta da mesleğin devamı için gençlerin el sanatlarına yönelmesinin zorunlu olduğunu vurguladı. Deri işleme geleneğinin yaşatılması için yeni nesillerin yetiştirilmesi gerektiğini belirttiler. Bu bağlamda, geleneksel el sanatlarının korunması ve yeni nesillere aktarılması kültürel mirasın devamı açısından büyük önem taşıyor.