Erzurum'da, hayvanlarını otlatan bir çiftçinin tesadüfen keşfettiği ve 2 bin 500 yıllık olduğu belirlenen "Taş Baba" heykeli, Erzurum Müzesi'nde sergilenerek ziyaretçilerin yoğun ilgisini çekiyor. Özellikle çocuklar arasında popüler olan bu eşsiz eser, Türkiye'de benzeri olmayan ve Orta Asya Türk kültürünün Anadolu'daki en önemli izlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Duyarlı Vatandaşın İhbarı ve Arkeolojik İnceleme

2020 yılında Erzurum’un Şenkaya ilçesine bağlı Ormanlı Mahallesi’nde hayvanlarını otlatan çiftçi Aytaç Alver, otlar arasında üzerinde motifler bulunan bir taş fark etti. Durumu hemen müze yetkililerine bildiren Alver’in duyarlılığı sayesinde bölgede yapılan araştırmalar sonucunda eser bulundu. Arkeologların detaylı incelemeleri ve restorasyon çalışmaları sonrası, eserin Kıpçaklar dönemine ait 2 bin 500 yıllık bir "Taş Baba" heykeli olduğu tespit edildi.

Tarih Gün Yüzüne Çıktı

Heykeli bulan Aytaç Alver, hayvanlarını otlatırken motiflerle süslü farklı bir heykel fark ettiğini ve taşın değerli olabileceğini düşünerek yetkililere haber verdiğini söyledi. Yaklaşık 123 santimetre uzunluğunda ve 45-47 santimetre genişliğindeki heykel, özenli bir konservasyon sürecinin ardından Erzurum Müzesi’nde ziyaretçilere sunuldu.

Türkiye'de Eşi Benzersiz Bir Kültürel Miras

Bozkır kültüründe, özellikle soylular için yapılan "kurgan" adı verilen mezarların üstüne dikilen ve ölen kişiyi temsil eden "Taş Baba" heykelleri, Türklerin Orta Asya’dan Anadolu’ya taşıdığı önemli gelenekler arasında yer alıyor. Erzurum’da sergilenen bu eser ise Türkiye’de bilinen tek örnek olarak kabul ediliyor. Benzer şekilde, Meksika'da 8 bin yıllık tören amaçlı defin alanı keşfi de arkeolojik açıdan büyük önem taşıyor.

Yetkililer, eserin önemine dikkat çekerek şu bilgileri paylaştı: "Taş Baba, İslamiyet öncesi Türklerde, özellikle Orta Asya’daki Türk kavimleri tarafından büyük devlet adamlarının mezarlarına dikilen şahide taşlarıdır. Heykelde, Türk geleneklerine uygun olarak elinde ‘bengü bade’ kasesi ve belinde sıralı kemer yer alıyor. Kemer, vefat etmiş Türk büyüğünün makam ve rütbesini simgeler; kemerdeki çizgi sayısı makamın yükselişini gösterir. Elindeki ‘bengü bade’, kişinin öldükten sonra sonsuzluk kadehini içerek ölümsüzlüğe yol aldığını temsil eder."

Orijinal örnekleri Orta Asya’da bulunan bu heykel, Türklerin Anadolu’ya yayılımının somut kanıtlarından biri olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 2 bin 500 yıl öncesine dayanan eser, ülkemizdeki tek örneği olarak büyük önem taşıyor.

Müzenin Gözde Parçası

Erzurum Müzesi’nin en dikkat çekici eserlerinden biri olan "Taş Baba" heykeli, her gün yüzlerce tarih meraklısını ağırlıyor. Ziyaretçiler arasında özellikle çocukların yoğun ilgisini çeken heykel, kültürel mirasın korunması ve tanıtımı açısından önemli bir simge olarak görülüyor. Bu tür arkeolojik buluntular, dünyanın farklı bölgelerindeki antik defin alanları ile birlikte insanlık tarihine ışık tutuyor.