Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, 2026 yılında devlet üniversitelerinde uygulanan kontenjan azaltma politikasının vakıf üniversiteleri için de geçerli olacağını açıkladı. Özvar, hukuk, psikoloji, eczacılık, diş hekimliği ve mimarlık gibi bazı bölümlerde kontenjanların değişen oranlarda azaltılacağını belirtti.

Kontenjan Azaltımı Stratejik ve Veriye Dayalı

YÖK Başkanı Özvar, YÖK Konferans Salonu'nda düzenlenen Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yükseköğretim Meclisi İstişare Toplantısı'nda konuştu. Yükseköğretim sisteminin Türkiye'nin kalkınma hedeflerini ve küresel rekabet gücünü etkileyen stratejik bir alan olduğunu vurgulayan Özvar, kontenjan planlamalarının kapsamlı, çok boyutlu ve veriye dayalı yapıldığını söyledi.

Meslek örgütleri, sektör temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarının görüşlerinin sürece dahil edildiğini ifade eden Özvar, insan kaynağı ihtiyacı, mesleklerin dönüşüm hızı ve istihdam koşullarının sürekli analiz edildiğini, buna göre kontenjan politikalarının şekillendiğini aktardı.

Geçmişte Önemli Kontenjan Düzenlemeleri Yapıldı

Özvar, 2023-2025 döneminde toplam kontenjanların 1 milyon 90 bin 14'ten 843 bin 547'ye düşürüldüğünü, böylece yüzde 23 oranında 246 bin 467 kontenjan azaltıldığını hatırlattı. Bu rakamların 107 bin 552'sinin ikinci öğretim kontenjanları olduğunu belirtti.

462 lisans programından 197'sinin kontenjanlarında azalma yapıldığını, toplamda 117 bin 606 kontenjan indirimi gerçekleştirildiğini dile getiren Özvar, özellikle öğretmenlik programlarının kontenjanlarında ciddi düşüşler yaşandığını ifade etti. Fen bilgisi öğretmenliği kontenjanı 2 bin 864'ten 1.219'a inerken, Türk Dili ve Edebiyatı ile Tarih programlarında da önemli azalmalar oldu.

Eğitim Fakültesi ve Hukuk Bölümlerinde Değişiklikler

Özvar, eğitim fakültesinde öğretmenlik alanlarına yönelik kontenjanların Milli Eğitim Bakanlığı'nın öğretmen planlaması doğrultusunda düzenlendiğini belirtti. Hukuk fakültesi kontenjanlarının 2023-2025 yılları arasında devlet ve vakıf üniversitelerinde 15 bin 313'ten 9 bin 821'e indirildiğini, 2026'da vakıf üniversitelerinde de benzer azaltımların uygulanacağını söyledi.

Sağlık ve Mühendislik Programlarındaki Güncellemeler

Beslenme ve diyetetik programının kontenjanı 6 bin 922'den 4 bin 24'e düşerken, eczacılık programlarında da önemli azalmalar gerçekleşti. Diş hekimliği kontenjanları yüzde 22 oranında azalarak 9 bin 127'den 7 bin 81'e geriledi. Tıp fakültelerinin ise kontenjanları bu dönemde sabit tutuldu.

Mühendislik fakültelerinde ise yapay zeka mühendisliği kontenjanında yüzde 63 artış sağlandı. Siber güvenlik, harita mühendisliği, nanoteknoloji ve endüstriyel tasarım gibi programlarda da kontenjan artışları görüldü.

Açıköğretim ve Önlisans Programlarında Düzenlemeler

Özvar, 2023-2025 döneminde 312 önlisans programından 131'inin kontenjanlarında azalma yapıldığını ve toplamda 125 bin 24 kontenjan indirimi gerçekleştiğini söyledi. Açıköğretim kontenjanları ise 166 bin 203'ten 98 bin 436'ya düşürüldü.

Açıköğretimin yoğun olarak gençler yerine yetişkin eğitimine ve hayat boyu öğrenmeye odaklanacak şekilde yapılandırıldığını belirten Özvar, bu oranın 2025 itibarıyla yüzde 40'a, önümüzdeki beş yıl içinde ise yüzde 30'un altına çekilmesinin hedeflendiğini aktardı.

2026 Yılında Kontenjan Azaltımı Devam Edecek

Bazı bölümlerde yüksek öğrenci talebine rağmen istihdam dengesi gözetilerek kontenjan azaltımının sürdürüleceğini ifade eden Özvar, kararların mekanik değil, her programın dinamikleri ve akademik kapasite ile istihdam verileri dikkate alınarak alındığını belirtti.

Devlet üniversitelerindeki kontenjan azaltmalarının 2026 yılından itibaren vakıf üniversitelerine de uygulanacağını, böylece yükseköğretim sisteminde dengeli, sürdürülebilir ve kalite odaklı bir yapının tesis edilmesinin amaçlandığını söyledi.

Güncelliğini Yitiren Programların Tasfiyesi Gerekiyor

Özvar, kontenjan azaltım kararlarının sadece istihdam planlamasına değil, öğrencilerin beklenti ve yönelimlerine de dayandığını vurguladı. Taleplerin iyi değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özvar, istihdamla ilgisi kalmayan programlarda ısrarın kaynak israfı olduğunu ifade etti.

Yükseköğretime erişim konusunda hassasiyetin devam ettiğini söyleyen Özvar, "Türkiye'nin her ilde en az bir üniversite politikası sayesinde gençlerin yükseköğretime erişimi önündeki engeller kaldırıldı" dedi. Kontenjan azaltımının erişimi sınırlamadığını, eğitimin niteliğini artırmayı amaçladığını sözlerine ekledi.

Geleceğin Mesleklerine Yönelik Programlara Önem Veriliyor

Bugün 100'ü aşkın devlet ve vakıf üniversitesinde yapay zeka, büyük veri, siber güvenlik ve dijital teknolojiler gibi alanlarda yeni programlar açıldığını belirten Özvar, bu programların yüksek doluluk oranlarıyla tercih edildiğini söyledi.

Vakıf üniversitelerinden güncelliğini yitirmiş programları tasfiye etmeleri beklendiğini ifade eden Özvar, YÖK olarak geleceğin mesleklerine yönelik yeni programlar açmaya devam edeceklerini bildirdi.

Toplantıda ayrıca TOBB Türkiye Yükseköğretim Meclisi Başkanı Bekir Okan ve TOBB Yönetim Kurulu Üyesi Seyit Ardıç da konuşmalar yaptı.