Dünya genelinde 15 ülkede Yahudi toplumlarına özgü ambulans servisleri (hatzola) ve koruma amaçlı polis ekipleri (şomrim) faaliyet gösteriyor. ABD, İngiltere ve Rusya gibi ülkelerde bu hizmetler azınlık dini gruplar arasında sadece Yahudilere tanınmış bir ayrıcalık olarak dikkat çekiyor.

Eleştirilere Maruz Kalan Ayrıcalıklar

Bu pozitif ayrımcılık uygulamalarını sorgulayanlar sosyal ve ekonomik anlamda çeşitli psikolojik baskılarla karşılaşıyor. İngiltere’nin Ulusal Sağlık Sistemi’nde (NHS) görev yapan Doktor Rahmeh Aladwan da bu isimlerden biri. Aladwan, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda Londra’daki Royal Free Hospital’i "Yahudilere yönelik ayrımcılığa göz yuman bir yer" olarak tanımlamıştı. Bu açıklama sonrası antisemitizmle suçlanan Aladwan, İngiltere Genel Sağlık Konseyi (GMC) tarafından Kasım 2025’te "nefreti yaymak" suçlamasıyla 15 ay lisans iptali ve meslekten uzaklaştırma cezası aldı. Ayrıca, hastalar tarafından tercih edilmeyeceği belirtilerek yaklaşık 5 ay doktorluk yapamamıştı.

Hatzola ve Şomrim Birimleri

Aladwan, X platformunda yaptığı başka bir paylaşımda, İngiltere’de Yahudilerin kendi ambulans ve polis ekiplerine sahip tek ayrıcalıklı grup olduğunu vurguladı. Dünyada 15 ülkede faaliyet gösteren hatzola ekiplerinin, 1991 yılında New York’ta gerçekleşen ve siyahi bir çocuk yerine Yahudi bir kişiye öncelik verdikleri iddia edilen bir olayla da bağlantısı olduğu belirtildi. Olayda, konvoydaki araçtan çıkan kaza sonucu hayatını kaybeden 7 yaşındaki Gavin Cato’nun yardım edilmediği iddiaları mahalle sakinlerince ırkçılık olarak yorumlanmıştı.

Hatzola ekipleri, genellikle Yahudi yerel topluluklarda görev yapan eğitimli gönüllülerden oluşuyor ve operasyonları bağışlarla finanse ediliyor. Resmi bir statüleri olmasa da ulusal acil servis ekipleriyle koordinasyon içinde çalışıyor ve denetleniyorlar. Bu ekipler İngiltere, ABD, Kanada, Meksika, Brezilya, Arjantin, Avustralya, Avusturya, Belçika, Çek Cumhuriyeti, İsviçre, Güney Afrika, Panama, Ukrayna ve İsrail’de aktif.

Şomrim Birimlerinin Yasal Tartışmaları

Aladwan’ın eleştirdiği diğer kurum ise şomrimler. Gönüllü bir güvenlik birimi olarak faaliyet gösteren şomrimler, polis benzeri araçlar kullanıyor ve üniforma giyiyor. Yasal olarak gözaltı veya silah taşıma yetkileri bulunmasa da, polis gelene kadar şüpheli gördükleri kişileri alıkoyma hakkına sahipler. Reform Partisi’nden Hampshire Belediye Başkanı adayı Chris Parry, şomrimleri "dini milis güçleri" olarak tanımlayarak faaliyetlerinin yasaklanmasını talep ediyor.

Londra’da sirenli araçlarla devriye gezen şomrimler, polis gibi davranıyorlar. Eski Londra polis komiseri Bernard Hogan-Howe, 2014 yılında şomrimlerin düzenlenmesi gerektiğini belirterek, aksi takdirde kamu düzeninde karışıklıklara yol açabileceğini ifade etmişti. Ayrıca, şomrimlerin azınlık gruplar üzerinde ırksal profilleme yaptığına dair şikayetler artış gösteriyor. The Guardian’ın Kasım 2021’de yayımladığı habere göre, şomrimler Afrika kökenli bireyleri uzun süre takip etmekte ve sorgulamakta. Bu durum, Güney Afrika'da yaşanan diplomatik gerilimler gibi uluslararası toplumda da yankı buluyor.