Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye'nin son 23 yılda alt orta gelir grubundan üst orta gelir grubuna yükseldiğini ve bu konumda kalıcı hale geldiğini belirtti. Yılmaz, şimdi yüksek gelirli ülkeler ligine geçiş sürecinde olduklarını ve bu sürecin kalıcı olması için katma değeri artıran yenilikçi ve girişimci yapının güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Teknoloji ve Yapay Zeka Üzerine Stratejik Değerlendirmeler

Yapay Zeka Politikaları Derneği (AIPA) tarafından düzenlenen Teknoloji Ekosistemi Stratejik Diyalog Toplantısı'nda konuşan Yılmaz, dünya genelindeki ekonomik güç dengelerinin değiştiğini, buna bağlı olarak jeopolitik gerilimlerin yaşandığını ve eş zamanlı bir teknolojik dönüşüm sürecinden geçildiğini söyledi. Yapay zekanın özellikle yatay bir teknoloji olarak öne çıktığını ve dijitalleşmenin bir parçası olarak elektrik icadı gibi tüm alanlara nüfuz ettiğini vurguladı. Kamu yönetiminden enerjiye, sağlık ve tarıma kadar birçok alanda dönüştürücü etkisi bulunan bir teknoloji olduğuna dikkat çekti.

Kalkınma Stratejileri ve Dijital Dönüşüm

Türkiye'nin kalkınma stratejilerini oluştururken küresel dönüşümleri dikkate aldığını belirten Yılmaz, 12. Kalkınma Planı'nın dijital ve yeşil dönüşüm üzerine kurulduğunu anımsattı. Dijital dönüşüm vizyonunun işlem gücü kapasitesini artırmak, veri altyapısını güçlendirmek ve teknoloji yatırımlarını bütüncül bir plan içinde büyütmek üzerine kurulu olduğunu açıkladı. Yeni teknolojilerin verimlilik, rekabet gücü ve yenilikçilik kapasitesini artırırken, iyi yönetilmezse sosyal eşitsizlik risklerini de beraberinde getirebileceğine işaret etti.

Yılmaz, yapay zekanın eğitim sistemine entegrasyonuyla birlikte KOBİ'ler de dahil tüm topluma yaygınlaştırılmasının sosyal adaleti sağlamada önemli olduğunu belirterek, dijital, yeşil ve sosyal dönüşümün birlikte ele alınmasının daha anlamlı olduğunu ifade etti.

Orta Gelir Tuzağını Aşmak için Yüksek Teknoloji ve Katma Değer

Sanayi politikalarında yapay zekayı ve teknolojiyi önceliklendirdiklerini söyleyen Yılmaz, Türkiye'nin kritik bir eşikte olduğunu, kalkınma literatüründe buna orta gelir tuzağı denildiğini açıkladı. İşçilik maliyetlerinin artmasıyla rekabet gücünün azaldığını, ancak yüksek teknoloji seviyesine de henüz ulaşılamadığını belirtti. Bu ikilem içinde orta gelir tuzağının aşılması gerektiğini ve bunun yolunun yüksek teknoloji ve katma değer artırmaktan geçtiğini vurguladı.

Yılmaz, Dünya Bankası sınıflandırmasına göre Türkiye'nin 2025'te üst gelir grubuna en alt basamaktan da olsa adım atacağını ifade ederek, bu başarının yenilikçi ve girişimci yapının güçlendirilmesiyle mümkün olacağını söyledi.

Yapay Zeka Çağında İnsan Odaklı Yaklaşım

Gelecek dönemde ekonomide farklı bir perspektifin güç kazanacağını, yapay zekanın ve dijitalleşmenin merkezi bir konuma geleceğini aktaran Yılmaz, Sanayi Bakanlığı'nın HIT-30 programıyla 30 milyar dolarlık yatırımlar yapıldığını, bunun 3,1 milyar dolarının veri merkezi ve yapay zeka stratejik yatırımlarına ayrıldığını belirtti. KOBİ ve start-up'lara finansal destek sağlandığını, büyük dil modeli çalışmaları yürütüldüğünü ve uluslararası platformlarda aktif tartışmaların sürdüğünü dile getirdi.

Yılmaz, kişisel verilerin korunmasından siber güvenliğe, milli güvenlik ve savunma konularına kadar kapsamlı bir yasal ve etik çerçeve geliştirilmeye çalışıldığını söyledi. Bu düzenlemelerin piyasanın gelişimini engellememesi ve öngörülebilirlik sağlaması gerektiğini vurguladı.

İnsanı merkeze alan bir anlayışla hareket edilmesi gerektiğini ifade eden Yılmaz, yapay zeka çağında da gerçek insanlarla yaşanacağını, teknolojilerin insanlığın etik değerlerine, refahına, özgürlüğüne ve demokratik standartların gelişimine hizmet etmesi gerektiğini kaydetti.

Yapay Zeka Strateji Belgesi ve Siber Güvenlik

Yılmaz, 2021-2025 dönemi için hazırlanan ilk Yapay Zeka Strateji Belgesi'nin ardından yeni bir stratejiye ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Bu çalışmaları genel kalkınma stratejilerinin bütüncül bir parçası olarak gördüklerini ve 2024'te Türkiye'nin Yapay Zeka Endeksi'nde 34. sıraya yükseldiğini ancak bunun yeterli olmadığını dile getirdi.

Siber Güvenlik Başkanlığı ile güvenlik ve teknolojik gelişim arasındaki dengeyi sağladıklarını söyleyen Yılmaz, yenilik ve güvenliğin aynı anda yürütülmesi gerektiğini belirtti. Bu konuda kamu, iş dünyası ve yeni girişimler arasında sürekli istişarelerin önemine dikkat çekti.