TBMM Kadın-Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu'nda Kamu Denetçisi Fatma Benli Yalçın, kadına yönelik şiddetle ilgili önemli bulguları paylaştı. Yalçın, cinayete maruz kalan kadınların %88'inin koruma kararı olmadığını, bunun da kadınların başvuruda bulunmadığını gösterdiğini belirtti. Ayrıca, kadınları öldüren erkeklerin %73'ünün sabıkalı olduğunu söyledi.

Komisyon Toplantısında Şiddetle Mücadele Vurgusu

AK Parti Sakarya Milletvekili Çiğdem Erdoğan başkanlığında gerçekleşen toplantının açılışında Erdoğan, kadın-erkek fırsat eşitliğinin sadece kağıt üzerinde kalmaması için çalıştıklarını dile getirdi. Şiddetle mücadelenin devletin tüm birimlerinin koordineli çalışmasıyla mümkün olacağını ifade etti. Komisyonun, kurumların şiddetle mücadele çalışmalarını Meclis çatısı altında dinleyerek kamuoyunu ve milletvekillerini bilgilendirmeyi önemsediğini belirtti.

İç Anadolu Örneği ve Saha Çalışması

Kamu Denetçisi Fatma Benli Yalçın, Kamu Denetçiliği Kurumu'nun 9 ilde gerçekleştirdiği "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadelede Kurumsal Uyumun Güçlendirilmesi; İç Anadolu Örneği" raporunu anlattı. İç Anadolu'da 13 ilde yapılan saha çalışmaları sayesinde şiddetin neden bazı illerde fazla diğerlerinde az olduğunun tespit edildiğini aktardı. Yalçın, kadına yönelik şiddetin sloganlarla çözülemeyeceğini, zihniyet ve algı değişiminin şart olduğunu vurguladı.

Şiddetin en az görüldüğü ilin Çankırı olduğunu ifade eden Yalçın, burada "yarenlik" sistemi sayesinde şiddet failinin toplum tarafından dışlandığını ve valinin de aktif katılımıyla mentorluk sisteminin uygulandığını belirtti.

Elektronik Kelepçe ve Koruma Kararları

Yalçın, raporda öne çıkan diğer önemli tespitin, şiddet mağduru kadınların %88'inin koruma kararı almamış olması olduğunu söyledi. Bu durumun hem bilinç eksikliğine hem de cezasızlık algısına işaret ettiğini belirtti. Kadınları öldüren erkeklerin %73'ünün sabıkalı olduğunu ifade eden Yalçın, elektronik kelepçenin önemli bir veri sağladığını ve yaklaşık 7 bin uygulama yapıldığını, bin 500 uygulamanın devam ettiğini aktardı. Ayrıca, cinayetlerde kullanılan silahların %84'ünün ruhsatsız olduğunu belirterek ruhsatsız silahlarla mücadele edilmesi gerektiğini vurguladı.

KADES ve Eğitim Düzeyi İlişkisi

TÜİK verilerine göre şiddete maruz kalan kadınların %8,5'inin eğitimli, %30'unun ise eğitimsiz olduğunu aktaran Yalçın, KADES uygulamasının 8-9 milyon kadının telefonunda bulunduğunu ve bu uygulamanın fiziksel şiddette otokontrol mekanizması olarak işlev gördüğünü söyledi. KADES'in yaygınlaştırılması gerektiğini belirten Yalçın, uygulamada karşılaşılan sahte ihbarların da olduğunu ancak bunun genel faydayı engellememesi gerektiğine işaret etti. Yalçın, yasal düzenlemelerin yanında toplumun zihinsel dönüşümünün de önemli olduğunu ifade etti.

Medya ve Şiddetin Normalleşmesi

Yalçın, medyada şiddetin olumsuz örneklerle sıkça yer aldığını belirterek, "Türkiye'de reyting uğruna her şeyin olabilmesine yasal olarak 'dur' denmeli" dedi. Bu durumun basın özgürlüğüne aykırı olmadığını, aksine şiddetin normalleşmesine yol açtığını söyledi. Ayrıca, çocuklarda suç oranlarının arttığını ve şiddetin normalleşmesinin gelecek nesiller için engel oluşturduğunu vurguladı.

Konukevleri ve Hukuki Destek

Hazırlanan raporda, 100 bin nüfus altındaki belediyelerin konukevlerini açma görevini oy kaygısıyla yerine getirmediği, İç Anadolu’daki 18 belediyeden sadece 2'sinin konukevi bulundurduğu belirtildi. Yalçın, kadın konukevlerinde güvenlik sorunları yaşandığını, sosyal çalışmacı ile görüşme yapılmadan sadece polis tarafından görülen kadınların konukevlerine getirildiğini aktardı. Ayrıca, baroların güçlendirilmesi ve mahalli idarelerin küçük bütçelerle hukuki destek sağlamasının önemine dikkat çekti.

Ruhsatsız Silahlarla Mücadele Gereği

Yalçın, cinayetlerin %84'ünün ruhsatsız silahlarla işlendiğini, ruhsatlı silahların öldürmede çok az kullanıldığını söyledi. Koruma kararlarında silahın iadesi konusunda yaptırım eksikliği olduğunu, silahın tehdit aracı olarak kullanılabildiğini ifade etti. Bu nedenle ruhsatsız silahların erişiminin kısıtlanması için ciddi yasa tekliflerine ihtiyaç olduğunu belirtti. Ayrıca bazı şiddet faillerinin tebligat almamak için karavanda yaşadığını ve bu nedenle tebligat sorunları yaşandığını aktardı.

Yasal Düzenlemeler ve Ceza Süreçleri

Yalçın, mevcut cezaların ağır olduğunu ancak tutuksuz yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle cezasızlık algısı oluştuğunu söyledi. Tutuksuz yargılamalara istisna getirilmesi gerektiğini belirtti. Çocukların suç işleme oranlarının arttığını ve bu konuda korkunç bir çalışma yaptıklarını aktardı. Ayrıca RTÜK Yasası'nda kadın ve çocuğa yönelik şiddet sahnelerinin tamamen yasaklanması gerektiğini vurguladı.

Yalçın, cezaevlerinde kadın ve çocuk ziyaretleri yaptıklarını, şiddetin normalleşmesinin suçların devamına yol açtığını söyledi. Bu nedenle bakanlar arası koordinasyon gerektiğini ve Ombudsmanlık olarak Meclis ve ilgili kurumlarla görüşmeler yaptıklarını belirtti.