Türkiye, 2026 yılının Şubat ayında son 66 yılın en yüksek yağış seviyesine ulaşarak çiftçilerin yüzünü güldürdü. Bu yılın kış yağışları, geçen yıla kıyasla çok daha olumlu bir seyir izlerken, hububat üretiminde yüksek rekolte beklentisini artırdı.

Toprak Nem Seviyesi Rekor Kırdı

Avrasya Tarım Ekonomistleri Derneği Başkanı Prof. Dr. Zeki Bayramoğlu, Haber7’e yaptığı açıklamada, 2026 kış yağışlarının Türkiye genelinde güçlü geçtiğini belirtti. Şubat ayında ülke ortalamasının 136,8 mm olarak gerçekleştiğini ve bunun Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) verilerine göre son 66 yılın en yüksek Şubat yağışı olduğunu ifade etti.

1 Ekim 2025-28 Şubat 2026 dönemine ait su/tarım yılı yağışının ise Türkiye genelinde 387,7 mm olarak ölçüldüğünü ve bu değerin normalin yüzde 24, geçen yılın aynı döneminin ise yüzde 75 üzerinde olduğunu söyledi. Bayramoğlu, "Bu durum özellikle kuru tarım yapılan alanlarda toprak nemi açısından büyük avantaj sağladı" dedi.

Sezon İyi Başladı, Bahar Yağışları Kritik

Bayramoğlu, hububat açısından sezonun iyi başladığını, toprakta su depolanmasının kuvvetli olduğunu ancak Nisan-Mayıs aylarındaki yağışların henüz kesin verim belirleyici olduğunu vurguladı. MGM’nin 2026 Nisan, Mayıs ve Haziran aylarına ilişkin uzun vadeli tahminlerinin yağışların genel olarak mevsim normallerinde seyredeceğini ve bazı bölgelerde Nisan ayında normallerin üzerinde olabileceğini gösterdiğini aktardı.

Bununla birlikte, ilkbahar sonu ve yaz başında sıcaklıkların çoğu yerde normallerin üzerinde olmasının, geç dönemde buharlaşma kaynaklı stres riskini artırabileceği uyarısında bulundu.

Yağışlar İki Katına Çıktı, Bölgesel Farklılıklar Var

Şubat ayındaki yağışlarda Ege, Akdeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde normalin ve geçen yılın iki katını aşan artışların yaşandığını belirten Bayramoğlu, beş aylık su yılı verilerine göre Ege’de yüzde 33, Akdeniz’de yüzde 30, Doğu Anadolu’da yüzde 30, İç Anadolu’da yüzde 23 ve Güneydoğu Anadolu’da yüzde 15 normalin üzerinde yağış alındığını söyledi.

Ancak bazı yerlerde, özellikle Konya çevresi gibi İç Anadolu’nun bazı alanlarında yağışın normalin yüzde 20’den fazla altında kaldığını ekledi. Bayramoğlu, "Ülke genelinde yağışlar iyi seviyede ancak bölgesel olarak homojen değil" ifadelerini kullandı.

Hububatta Umut Veren Tablo

İç Anadolu’da Şubat yağışının 86,5 mm ile normalin oldukça üzerinde gerçekleştiğini, kış mevsimi toplamının ise normalin yüzde 47 üzerinde olduğunu vurguladı. Ege bölgesinde ise beş aylık yağışın 496,2 mm ile normalin yüzde 33 üzerinde seyrettiğini belirtti.

Güneydoğu Anadolu’da da 387,3 mm ile normalin yüzde 15 üzerinde ve geçen yılın aynı döneminin iki katından fazla yağış alındığını söyleyen Bayramoğlu, bu durumun özellikle kuru alanlarda hububat açısından geçen yıla kıyasla daha umut verici olduğunu dile getirdi.

Yüksek Rekolte Beklentisi ve Fiyat İstikrarı

Mart sonu itibarıyla buğday ve arpada erken ve orta dönem gelişim aşamalarında yeterli nem sağlandığını belirten Bayramoğlu, toprak profilinde su depolanmasının iyi durumda olduğunu, bunun kuru tarım yapılan alanlar için önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın (TMO) çevresindeki piyasa yorumlarında 2026 sezonu için yüksek rekolte beklentilerinin dile getirildiğini, ancak kesin sonuçların Nisan sonu ve Mayıs ayındaki yağış dağılımı ile sıcaklıkların etkisine bağlı olduğunu ifade etti.

TÜİK’in 2025 yılı birinci tahmininde buğday üretiminin 19,6 milyon ton ile yüzde 5,8 düşüş, arpa üretiminin ise 7,5 milyon ton ile yüzde 8 azalma gösterdiğini hatırlatan Bayramoğlu, 2026’nın aynı döneme göre yağış rejimi açısından çok daha elverişli başladığını belirtti.

"Eğer Nisan-Mayıs’ta ciddi kuraklık ya da yaygın don/ısı stresi yaşanmazsa, özellikle buğday ve arpada 2025’e göre toparlanma ve artış beklemek mantıklı" değerlendirmesinde bulundu.

İlkbahardaki Don Riski Meyve ve Sebzeyi Tehdit Ediyor

Bayramoğlu, meyve ve sebzede ürün ve bölge bazında ayrışmaların daha fazla olabileceğini, yalnızca yağış ve nemin yeterli olmadığını, fenolojik dönemlerin çok hassas olduğunu belirtti.

MGM verilerine göre ilkbaharda geç donların meyve ve sebze için ciddi risk oluşturduğunu, özellikle erken uyanan meyve ağaçları ile fide ve turfanda sebzelerin don zararına açık olduğunu vurguladı.

Şubat ayında ülke genelinde sıcaklıkların normallerin 3,5°C üzerinde, kış mevsiminin ise 1,9°C üzerinde gerçekleştiğini ifade eden Bayramoğlu, bu sıcak seyrin bazı bölgelerde fenolojiyi öne çekerek don riskini artırabileceğini söyledi.

Bu nedenle, hububatta nemin olumlu olmasına rağmen meyve-sebzede iyi yağışın kesin yüksek verim anlamına gelmediğini sözlerine ekledi.

Rekolte Artışı Fiyat Artışını Yavaşlatabilir

Yağışlı sezonun en belirgin olumlu etkisinin sulama ihtiyacını ve enerji maliyetlerini azaltma potansiyeli olduğunu belirten Bayramoğlu, hububatta rekoltenin yüksek gelmesi halinde hasat döneminde arz artışı nedeniyle fiyat artış hızının yavaşlayabileceğine işaret etti.

Bazı ürünlerde kalite ve bölgesel verime bağlı olarak piyasanın daha yumuşak seyredebileceğini, ancak yüksek maliyet enflasyonu nedeniyle fiyatlarda sert düşüş beklemenin temkinli olunmasını gerektirdiğini söyledi.

Meyve-sebzede ise fiyat yönünün belirsiz olduğunu, yağış ve nem olumlu olsa bile don, hastalık baskısı veya bölgesel arz kayıplarının fiyatları yukarı çekebileceğini belirtti.

Sonuç olarak, 2026 yılında hububatta nispeten rahatlayan bir piyasa, meyve ve sebzede ise daha dalgalı fiyatlar öngördüğünü ifade etti. Bu değerlendirme, mevcut yağış verileri, MGM tahminleri ve güncel maliyet endeksinin birlikte analiz edilmesiyle yapılmış bir ekonomik yorumdur.