Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, engelli bireylerin Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyetli araç alımına ilişkin düzenlemeyi 2 Nisan 2026 Perşembe günü kabul etti. Yeni düzenlemeyle, ortopedik engeli bulunan ve sürücü belgesi alamayan, engel oranı %40 ve üzeri olan bireyler, belirli koşulları sağladıkları takdirde ÖTV'siz araç satın alabilecekler.

Kanun Teklifinde Önemli Değişiklikler

TBMM Genel Kurulu'nda "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" kapsamında üç madde daha onaylanarak kanuna yeni bir madde eklendi. Bu değişiklikle Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda engellilere yönelik önemli bir düzenlemeye gidildi. Engel oranı %40 ve üzerinde olup, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi verilmeyen kişiler, ilk araç alımlarında 10 yılda bir kez olmak üzere ÖTV muafiyetiyle araç sahibi olabilecekler.

Düzenlemenin Detayları ve Ekonomik Etkileri

Düzenleme, TBMM Genel Kurulu'nda ekonomi ile ilgili hükümlerin görüşüldüğü kanun teklifi sırasında kabul edildi. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda teklife eklenen yeni maddeyle, daha önce tartışma konusu olan alan için yasal çerçeve oluşturuldu. Buna göre, ÖTV Kanunu kapsamındaki araçlar ilk alımda 10 yılda bir defa olmak üzere muafiyet kapsamına alındı.

Türkiye'de önceden %90 ve üzeri engelli bireyler, belirlenen fiyat sınırları dahilinde ÖTV ödemeksizin araç alabiliyordu. Daha düşük engellilik oranlarında ise araçta özel tertibat zorunluluğu bulunuyordu. Yeni düzenleme, özellikle ortopedik engeli olup sürücü belgesi alamayan %40 ve üzeri engelli bireylerin de ÖTV muafiyetinden faydalanmasını mümkün kılıyor.

Fiyat ve Yerlilik Kriterleri

Önceki uygulamada motor silindir hacmi belirleyici olurken, yeni çerçevede araçların vergiler dahil satış bedeli ve yerlilik oranı esas alınıyor. 1 Ocak 2026 itibarıyla ÖTV ve Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) muafiyeti kapsamında alınacak araçların vergiler dahil toplam satış bedeli 2 milyon 873 bin 900 liranın altında olmalı.

Ayrıca, araçların en az %40 yerlilik oranını karşılaması zorunlu kılındı. Bu şart ve fiyat sınırı nedeniyle ÖTV muafiyetinden yararlanabilecek modeller sınırlı kalıyor. Yerli marka Togg ile Türkiye'de montajı yapılan Fiat, Renault, Toyota, Hyundai gibi markaların uygun ekonomik modelleri bu kapsamda yer alıyor.

Satış Kısıtlamaları ve Hakların Korunması

Düzenleme kapsamında satın alınan araçlar belirli süre boyunca satılamıyor. Bu süre dolmadan satış yapılması halinde, muafiyet kapsamında ödenmeyen ÖTV tahsil edilebiliyor. Bu nedenle hak sahiplerinin sadece fiyat ve model değil, satış kısıtlamalarını da dikkate almaları gerekiyor.

Emeklilere ÖTV'siz Araç Hakkı Düzenlemesi

Bazı haberlerde emeklilere yönelik ÖTV'siz araç hakkının yasalaştığı iddia edilse de, bu teklif henüz TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmedi. CHP Kocaeli Milletvekili Kamil Durmaz tarafından hazırlanan teklif 27 Şubat 2026'da TBMM Başkanlığı'na sunuldu.

Bu teklif yasalaşmadığı için henüz yürürlüğe girmedi. Kabul edilirse, tüm emeklileri kapsamayacak; yalnızca 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamındaki esnaf ve sanatkârlar ile Bağ-Kur kapsamında yaşlılık aylığı alanları kapsayacak.

Teklifin İçeriği ve Beklenen Şartlar

Teklife göre hak, emeklilik tarihinden itibaren beş yıl içinde bir defaya mahsus kullanılacak. Alınacak araç binek otomobil olacak, ticari araçlar kapsam dışında tutulacak. ÖTV'siz alınan araçlar satın alındıktan itibaren beş yıl boyunca satılamayacak, devredilemeyecek veya üzerinde tasarrufta bulunulamayacak. Bu süreden önce elden çıkarılırsa, ödenmeyen ÖTV gecikme faiziyle tahsil edilebilecek.

Teklifte, deprem, sel, kaza veya yangın gibi durumlarda aracın kullanılamaz hale gelmesi halinde yeniden hak tanınabileceği de belirtiliyor. Teklif, 2 Mart 2026 itibarıyla TBMM'de üç ayrı komisyonda incelemede bulunuyor.

Önceki Uygulamanın Kapsamı

ÖTV'siz araç alımı önceden daha dar kapsamdaydı. Gelir İdaresi Başkanlığı rehberine göre, engellilik oranı %90 ve üzeri olanlar belirlenen parasal sınırdaki araçları ÖTV muafiyetiyle alabiliyordu. %90'ın altındaki engelliler ise sadece özel tertibatlı araç alımı ve sağlık kurulu raporu şartıyla faydalanabiliyordu.

Önceki sistemde motor silindir hacmi önemli bir kriterdi ancak yeni düzenlemede bu kriter büyük ölçüde kaldırıldı. 2025 rehberi ve faaliyet raporunda, vergi istisnası kapsamındaki araçlarda motor hacminden çok vergiler dahil fiyat sınırı, yerli katkı oranı ve kullanım süresi ön plana çıktı. İstisna süresi beş yıldan on yıla çıkarılırken, araçlarda en az %40 yerli katkı şartı getirildi.