Analiz kelimesi, karmaşık durumları anlamlı parçalara ayırarak aralarındaki ilişkileri belirlemek ve gelişim dinamiklerini tahmin etmek anlamına gelir. Ancak, ülkemizde bu tür analitik düşünceyi benimseyen uzmanların sayısı oldukça azdır. Pek çok "uzman" olayları duygusal, ideolojik veya kişisel önyargılarla değerlendiriyor ve bu da hatalı tahminlere yol açıyor.

İran savaşı konusunda da benzer bir tablo ortaya çıktı. Söylenen pek çok şey yanlış çıktı. Ancak, bu yazıların yazarı olarak biz, TV programlarında ve köşemizde paylaştığımız görüşlerin doğru çıktığını belirtmek isteriz. Bunu kehanet yeteneğimize değil, olayları analitik bir perspektifle ele almamıza ve gerçekleri beklentilerimizin önüne koymamıza bağlıyoruz.

Savaşın Belirsiz Geleceği

Savaşın nasıl gelişeceği halen net değil çünkü ABD Başkanı Donald Trump'un talepleri ve hedefleri bile yakın çevresi tarafından tam olarak bilinmiyor. Bildiğimiz ise İsrail'in, İran devlet yapısının tamamen yıkılmasını ve parçalanmasını istediği. Ancak bu hedefin tek başına İsrail tarafından gerçekleştirilmesi mümkün değil.

ABD ile birlikte hareket ettiklerinde başarı elde edip edemeyecekleri ise şüpheli. İran ise, derin yaralar almış ancak “mekan sahibine” benzetilebilecek bir duruş sergiliyor. Mekanı için ölümü göze alarak, kapısına dayanan düşmana kolay teslim olmuyor.

İran'ın Stratejisi ve Direnişi

ABD ve İsrail her gün yeni bir "başarı hikayesi" üretmek zorunda. Hem kendi halklarını hem Körfez'deki müttefiklerini ikna etmek için. İran ise yaralı bir aslan gibi, sadece varlığını sürdürmesi bile başarı sayılıyor. Bu nedenle İran'ın savaşı iddia edildiği gibi akılsız veya stratejisiz değil, aksine oldukça mantıklı bir stratejiye dayanıyor.

Bölge ülkelerini ve dünya ekonomisini adım adım köşeye sıkıştırıyor ve en önemlisi, direniyor. Napolyon’un “Zafer, düşmandan bir dakika fazla dayanmaktır” sözü burada anlam kazanıyor. İran, makul güç kullanımı ve toplumsal seferberlik yoluyla mümkün olduğunca uzun bir direnme süreci planlıyor.

ABD ve İsrail'in Zorlukları

ABD ve İsrail, İran’dan çok daha güçlü olmasına rağmen, İran’ın stratejisi onları tüketmeye dayanıyor. Savunma füzeleri, bombalar, moral, petrol ve enerji kaynakları gibi kritik unsurlarını tüketmeye çalışıyorlar. Henüz en kıt kaynak olan suya ulaşıldığını bile söylemek mümkün değil.

İran, basitçe düşmandan bir dakika daha fazla dayanmayı hedefliyor. Trump'ın en büyük yanılgısı Doğu’yu anlayamamasıyla ilgili. Amerikalı lider, her şeyin parayla çözülebileceğini sanıyor ancak Amerika’nın kapitalist ve aynı zamanda imanlı olamayacağını fark edemiyor. Doğu ise iman için verimli bir toprak.

Tarihsel Perspektif ve Günümüz Gerçekleri

Eğer mesele sadece güç olsaydı, Türkiye İstiklal Savaşı’nı kazanamazdı. ABD, Domuzlar Körfezi’nde suya gömülmez, Vietnam ve Afganistan’dan çekilmezdi. Bağımsızlık mücadeleleri mazlumların zaferiyle sonuçlanmazdı. Bugün de İsrailliler alarmda sığınaklara koşarken, İranlılar füzeler yağarken meydanlarda vatan için sloganlar atıyor.

Trump’ın İkilemi

Trump’ın karşı karşıya olduğu durum giderek karmaşıklaşıyor. Ya İranlıların direnme iradesine boyun eğecek ve yenilecek, ya da bu iradeyi kırmak için çok daha yıkıcı bir askeri harekat başlatacak. İlk durumda kendisi kaybederken, ikinci durumda kısa vadede kurtuluş olsa da orta vadede ABD için yeni bir Vietnam savaşı anlamına gelecek. Bu durum, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin ABD ve İsrail ile ilgili açıklamaları ile yakından ilişkilidir.