ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a Hürmüz Boğazı’nı açması için verdiği sürenin bitimine kısa bir zaman kala, Tahran yönetimi iki haftalık ateşkesi kabul etti. Bu gelişme, dünya genelinde önemli bir rahatlama yarattı.

Ateşkes Kararında Yeni Dini Liderin Rolü

Uzun süre müzakereye kapalı tutum sergileyen İran’ın bu kararı almasının arkasında, ülkenin yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in sürece doğrudan müdahil olması yer alıyor. Amerikan haber sitesi Axios’un 11 farklı kaynağa dayandırdığı haberine göre, Hamaney’in son iki gün içinde verdiği "anlaş" talimatı, sürecin en kritik dönüm noktası oldu.

Gergin Müzakereler ve Arabuluculuk

Pazartesi günü ABD ile İran arasındaki temaslar oldukça gergin başladı. ABD’nin Orta Doğu Temsilcisi Steve Witkoff, İran’ın sunduğu 10 maddelik karşı teklifi "felaket" olarak nitelendirdi. Gün boyunca Pakistanlı arabulucular, Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında taslak metinleri taşıdı. Türkiye ve Mısır’daki diplomatik temasların da desteğiyle gece saatlerinde iki haftalık ateşkes için ortak bir çerçeve oluşturuldu.

İran Liderliği ve Bölgesel Destek

Güvenlik gerekçesiyle iletişimini büyük ölçüde dolaylı kanallar üzerinden sürdüren Mücteba Hamaney’in sürece doğrudan dahil olması, anlaşmanın sağlanmasında belirleyici oldu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin hem müzakereleri yürütmede hem de Devrim Muhafızları’nı ikna etmede kritik rol oynadığı kaydedildi. Ayrıca Çin’in İran’a "çıkış yolu bulması" yönünde destek verdiği aktarıldı.

Medya İddiaları ve Resmi Gelişmeler

Trump’ın "Bir medeniyet bu gece ölecek" şeklinde yaptığı sert açıklamanın ardından bazı medya organları İran’ın müzakerelerden çekildiğini ileri sürdü. Ancak görüşmelere yakın kaynaklar bu iddiaları yalanladı ve sürecin aksine ilerleme kaydettiğini belirtti. Aynı saatlerde Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkes şartlarını sosyal medya üzerinden paylaşarak taraflara çağrıda bulundu.

Trump’ın Diplomatik Temasları ve Son Gelişmeler

Trump, ateşkesi duyurmadan önce İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile telefon görüşmesi yaparak anlaşmaya bağlı kalınacağı yönünde güvence aldı. Ardından Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ile görüşerek süreci nihai noktaya taşıdı. Trump’ın açıklamasının ardından ABD ordusuna operasyonları durdurma talimatı verildi.

Gelecek Görüşmeler ve Sürecin Kırılganlığı

Taraflar, Pakistan’da yapılacak yeni tur müzakerelere hazırlanıyor. ABD heyetine Başkan Yardımcısı Vance’in liderlik etmesi bekleniyor ve bu görüşmeler sürecin kaderini belirleyecek. İsrailli bir yetkili, Netanyahu’nun İran’ın nükleer programı ve balistik füze faaliyetlerine ilişkin ABD’den güvence aldığını ileri sürdü. Ancak taraflar arasındaki derin görüş ayrılıkları nedeniyle sürecin kırılganlığını koruduğu ve çatışmaların yeniden başlaması ihtimalinin halen masada olduğu belirtiliyor. Bu durum, İran, ABD ve İsrail'in ortak operasyonuna verilen sert tepkiler ışığında bölgesel gerilimlerin sürdüğünü göstermektedir.