Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) öğretim üyesi Prof. Dr. Halil İbrahim Zeybek, savaşlarda kullanılan füzelerin doğrudan deprem yaratmadığını, ancak bazı durumlarda deprem tetikleyici etkisi gösterebileceğini açıkladı.

Füzelerin Deprem Üzerindeki Etkisi

Prof. Dr. Zeybek, günümüzde savaşlarda kullanılan büyük çaplı füzelerin belli ölçüde sarsıntı meydana getirebileceğini, fakat bu sarsıntıların büyük depremler oluşturduğunu söylemenin doğru olmadığını belirtti. "Depremlerin kaynağı tamamen yerin iç dinamikleridir," diyen Zeybek, yer kabuğunda zamanla biriken enerjinin, yer kabuğunun dayanma gücünü aşmasıyla kırılmaların meydana geldiğini ve bunun da depremi oluşturduğunu ifade etti.

Füzeler Depremi Tetkileyici Rol Üstlenebilir

OMÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Coğrafya Bölümü Fiziki Coğrafya Anabilim Dalı uzmanı olan Prof. Dr. Halil İbrahim Zeybek, füzelerin tetikleyici olabileceğini ancak büyük deprem yaratmadığını vurguladı. "Bu tür füzeler depremi tetikleyici olabilir ancak doğrudan deprem üretmez. Oluşturdukları sarsıntılar sınırlıdır ve büyük depremleri başlatacak mekanizmanın parçası değildir," dedi.

Depremler Yerin İç Dinamiklerinden Kaynaklanır

Prof. Dr. Zeybek, füzelerin büyük deprem endişesi yaratmadığını kaydederek, deprem kaynaklarının genel olarak yer kabuğunda bulunan fayların hareketinden ve kırılmalardan oluştuğunu aktardı. Ayrıca volkanik faaliyetler ve karstik çökmelerin de yerel sarsıntılara yol açabileceğini belirtti. Depremlerin temel olarak doğal jeolojik süreçlerin sonucu olduğunu ifade etti.

Karadeniz Bölgesi ve Deprem Riski

Zeybek, Tokat'ın Niksar ilçesinde yakın zamanda yaşanan depremi değerlendirerek, Karadeniz tabanında 5-6 büyüklüğünde depremler yaratabilecek faylar olduğunu söyledi. Ancak Niksar'daki depremin Kuzey Anadolu fay zonu üzerinde gerçekleştiğini belirtti. Karadeniz tabanındaki fayların 7'nin üzerinde büyük ve yıkıcı deprem üretmesi beklenmediğini ancak tedbirli olunması gerektiğini vurguladı.

Samsun için ise Kuzey Anadolu fayının önemli bir parçasının kentten geçtiğini ve Ladik ile Havza hattının bu fayın bir bölümü olduğunu anlattı. Türkiye'nin Alp Orojenez kuşağı içinde yer aldığı için sık sık deprem yaşandığını belirten Zeybek, AFAD verilerine göre Niksar depremi 6,3 kilometre derinlikte gerçekleşmiş ve yüzeye yakın depremlerin hasar etkisinin daha fazla olabileceğini ifade etti.

Son olarak, 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından devletin ve yöneticilerin şehirleri yeniden inşa etmek için ciddi çalışmalar yürüttüğünü belirten Prof. Dr. Zeybek, vatandaşların da konut ve arsa seçiminde dikkatli olmaları gerektiğini, böylece devlet üzerindeki yükün bir kısmının paylaşılacağını sözlerine ekledi.