Anayasa Mahkemesi (AYM), Türkiye'de yaşayan bir çocuğun babasının bulunduğu ABD'ye iadesine ilişkin davada, "çocuğun üstün yararı" ilkesinin ve "aile hayatına saygı hakkının" ihlal edildiğine hükmetti. Karar, Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı.

Olayın Detayları

S.D.N, Almanya vatandaşı M.N. ile 2016 yılında evlenmiş ve çift ABD'de yaşamaya başlamıştı. 2017 yılında doğan çocukları, ailevi sorunlar nedeniyle 2023'te annesiyle Türkiye'ye dönmüştü. Bunun üzerine M.N, ortak çocuklarının kayıtlı olduğu ABD'ye iadesi için Türk makamlarına başvurdu.

Mahkeme Süreci ve İddialar

Anne S.D.N, babasının ABD'de reçete ile satılan yasal bir uyuşturucu madde kullandığını, şiddet eğiliminde olduğunu ve akciğer kanseri olduğunu belirterek iade talebinin reddini istedi. Aile mahkemesi, çocuğun babasıyla Türkiye'ye gelmesi halinde görüşmek istediğini belirtmesi üzerine, çocuğun mutat adresinin bulunduğu ABD'ye iadesine karar verdi.

Anne S.D.N, yerel mahkeme kararının temyiz edilmesi sonrası bireysel başvuruda bulunarak "hak ihlali" iddiasında bulundu.

AYM'nin Değerlendirmesi

AYM, Anayasa'nın 20. maddesindeki "aile hayatına saygı hakkı"nın ihlal edildiğine karar vererek, ihlalin sonuçlarının giderilmesi için karar örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmetti.

Mahkeme kararında, her çocuğun ebeveyniyle doğrudan ve düzenli ilişki kurma hakkına sahip olduğu hatırlatıldı. Lahey Sözleşmesi uyarınca, çocukların istisnai durumlar olmaksızın mutat meskenlerine iadesinin zorunlu olduğu vurgulandı. İstisnalardan birinin, "çocuğun psikolojik ve fiziksel zarar riskiyle karşı karşıya bırakılması" olduğu belirtildi.

Çocuğun Üstün Yararı ve Yerel Mahkemenin Eksik Değerlendirmesi

Kararda, aile yaşamının tesisinde temel unsurun çocuğun üstün yararı olduğu ifade edildi. Bağımlılık çağındaki çocukların annelerinden koparılmasının olumsuz etkiler yaratabileceği vurgulandı. Başvuru konusu çocuğun Türkiye'ye uyum sağladığı, babasıyla görüntülü görüşmeler yaptığı ve bu görüşmelerde ABD'ye gitmek istemediğini belirttiği kaydedildi.

Yerel mahkemenin, S.D.N'nin "baba M.N'nin reçeteyle dahi satılsa uyuşturucu madde kullandığı" iddialarını değerlendirmemesi, AYM tarafından Anayasa'nın 20. maddesinde korunan "aile hayatına saygı hakkının" ihlali olarak değerlendirildi.