Anayasa Mahkemesi (AYM), annesi Türkiye'de yaşayan bir çocuğun, babasının bulunduğu ABD'ye iadesine karar verilen davada, "çocuğun üstün yararı" ve "aile hayatına saygı hakkı" ilkelerinin ihlal edildiğine hükmetti. Bu karar, Resmi Gazete'nin 10 Şubat 2026 tarihli sayısında yayımlandı.

Olayın Geçmişi

S.D.N., Almanya vatandaşı M.N. ile 2016 yılında evlenerek ABD'de yaşamaya başladı. Çiftin 2017 yılında bir çocukları dünyaya geldi. Evlilikte yaşanan sorunların ardından S.D.N., 2023 yılında çocuğuyla birlikte Türkiye'ye döndü. Bu durum üzerine M.N., ortak çocuklarının kayıtlı adresinin bulunduğu ABD'ye iadesi talebiyle Türk makamlarına başvurdu.

Mahkeme Süreci ve İddialar

Anne S.D.N., açılan davada, babanın ABD'de reçeteyle satılan ancak yasal olarak kabul edilen bir uyuşturucu madde kullandığını, şiddet eğilimi gösterdiğini ve akciğer kanseri olduğunu belirterek iade talebinin reddini istedi. Aile mahkemesi, yapılan görüşmede çocuğun "babasıyla Türkiye'ye gelmek istediğini" ifade etmesine rağmen, mutat adresinin bulunduğu ABD'ye iadesine karar verdi.

Anne, yerel mahkemenin kararına itiraz etti ancak temyiz başvurusu reddedildi. Bunun üzerine AYM'ye bireysel başvuruda bulunarak hak ihlali iddiasında bulundu.

AYM'nin Değerlendirmesi ve Kararı

AYM, Anayasa'nın 20. maddesi kapsamında güvence altına alınan "aile hayatına saygı hakkının" ihlal edildiğine karar verdi ve ihlalin ortadan kaldırılması için karar örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmetti.

Kararda, her çocuğun ebeveyni ile doğrudan ve düzenli kişisel ilişki kurma hakkı bulunduğu hatırlatıldı. Ayrıca Lahey Sözleşmesi uyarınca, çocukların istisnai durumlar olmadıkça mutat meskenlerine iadesi zorunlu olduğu belirtildi. Bu istisnalardan birinin, çocuğun psikolojik ve fiziksel zarar riski taşıması olduğu vurgulandı.

Çocuğun üstün yararının aile yaşamının temel unsuru olduğu ifade edilen kararda, çocukların özellikle bağımlılık çağında anneden koparılmasının olumsuz etkileri olabileceği belirtildi. Başvuruya konu çocuğun Türkiye'ye uyum sağladığı ve babasıyla görüntülü görüşmelerde ABD'ye gitmek istemediği kaydedildi.

Yerel mahkemenin, anne S.D.N.'nin "baba M.N.'nin reçeteyle dahi olsa uyuşturucu madde kullandığı" iddialarını değerlendirmeden karar verdiğine dikkat çekilen AYM kararı, bunun Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan "aile hayatına saygı hakkının" ihlali anlamına geldiğini belirtti.