Türkiye’de cezaevlerinde bulunan 12-18 yaş grubundaki çocukların suça sürüklenme nedenlerini ortaya koyan ilk kapsamlı araştırma yapıldı. TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu adına, Adalet Bakanlığı sosyal çalışmacıları ve psikologlarının yürüttüğü çalışma, 607 çocuk üzerinde gerçekleştirildi.

Önemli Bulgular ve İstatistikler

AK Parti Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut’un başkanlığındaki toplantıda, Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder tarafından açıklanan verilere göre; çocukların %51’i okulu bırakmış, %47.9’u ise hiç okula gitmemiş.

Araştırmada ayrıca, çocukların %87.1’inin daha önce bir işte çalıştığı, erken yaşta çalışmaya başlamanın ve eğitimden kopmanın suça sürüklenmeyle güçlü bir ilişkisi olduğu belirlendi.

Sigara kullanım oranı %83.4, bağımlılık yapıcı madde kullanımı %52.9 ve alkol kullanımı %47.3 olarak tespit edildi. Ailede uyuşturucu kullanan birinin varlığı, çocukların uyuşturucu kullanım oranını %70.7’ye kadar çıkarıyor.

Suç işleyen aile bireylerinin varlığı, çocukların suçla temas oranını %43 iken, çevrelerinde suç işleyenler olduğunda bu oran %60.6’ya yükseliyor. Okulu bırakan çocukların %76.1’inde ailede rol model eksikliği bulunuyor.

Kişisel Deneyimler ve Psikososyal Etkenler

Çocukların %37’sinin en az bir kez evden kaçtığı, %69’unun kendine zarar verdiği, %81’inin ev içinde şiddet gördüğü, %15’inin ise akran zorbalığına maruz kaldığı bildirildi. Sosyal çevre ve aile ortamlarında kendini mutlu hisseden çocukların oranı ise sadece %16 olarak kaydedildi.

Uzman Görüşleri ve Çözüm Önerileri

Çalışma kapsamında çocuklara "Hayatında ne olsaydı suç işlemezdin?" sorusu da yöneltildi. Bazıları aile içi sorunları, bazıları ise okul başarısızlığı ve sağlıksız arkadaş çevresini suçun nedeni olarak gösterdi.

Ankara Üniversitesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Betül Ulukol, çocukların %27.8’inin yaşadıkları sorunu içselleştirdiğini ve uygun rehabilitasyonla tekrar cezaevine dönme olasılıklarının düşük olduğunu ifade etti.

AK Parti Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut, bu çocukların doğuştan suç eğilimli olmadığını, ancak erken yaşta karşılaştıkları risklerin onları koruyacak mekanizmaların eksikliği nedeniyle suç sürecine dahil ettiğini vurguladı. Durgut, aile, çevre, okul ve sosyal destekle bu sürecin kırılabileceğini belirtti.

Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Barış Erdoğan ise yapısal sorunlar çözülmeden çocukların suç işlemeye devam edeceğine dikkat çekti. Erdoğan, ağır cezaların sorunu çözmediğini, aile ve çevre yapı değişikliği ile gençlerin umutlarının artırılması gerektiğini söyledi.

Sonuç ve Değerlendirme

Araştırma, çocukların suça sürüklenmesinin sadece adalet sistemiyle çözülemeyeceğini, kapsamlı sosyal politikalarla aile ve toplum desteklerinin güçlendirilmesinin gerekliliğini ortaya koyuyor. Eğitimden kopma, olumsuz çevre etkisi ve maddeye erişim gibi faktörlerin önlenmesi için önleyici mekanizmaların geliştirilmesi önem taşıyor.