Çevre ve iklim değişikliği konuları, günümüzde manipülasyon, felaket tellallığı ve korku temelli yaklaşımların gölgesinde ciddi bir sorun olarak öne çıkıyor. 27 Mart 2026 tarihinde Haber 7 için Prof. Dr. Hakan Aydın tarafından kaleme alınan yazıda, çevreciliğin neredeyse bir dine dönüşmesi ve bu dinin içinde birçok farklı tutumun yer aldığı vurgulanıyor.

Çevreciliğin Dinî Bir Yapıya Benzerliği

Yazıda, çevreciliğin günah, kefaret ve kıyamet gibi kavramlarla şekillenen, inkarcıları ve yeşil aklamalarla çevreye zarar veren münafıkları olan bir yapıya benzediği ifade ediliyor. Bu münafıklar, çevreye katkı sağlamadığı hâlde kendilerini çevreci olarak gösterenler olarak tanımlanıyor.

Korku ve Felaket Anlatılarının Etkisi

İklim değişikliği ve çevresel krizler gibi konuların bilimsel veri alanından uzaklaşarak, felaket senaryoları ve aşırı iyimserlik arasında sıkıştığı belirtiliyor. Günlük olarak yeni kıyamet senaryoları sunmanın kısa vadede ilgi çekse de uzun vadede insanlarda inkar veya çaresizlik duygularını artırdığına dikkat çekiliyor.

Bu nedenle, çevre iletişiminde dramatik abartılardan ve kayıtsızlıktan kaçınılarak, risk yönetimi yaklaşımının benimsenmesi gerektiği öneriliyor. Verilerle desteklenen, panik yerine akıl ve suçluluk yerine sorumluluk temelinde bir iletişim modeli tavsiye ediliyor.

Siyasal Kutuplaşmanın Çevre Konularına Etkisi

Türkiye'de çevre tartışmalarının çoğunlukla politik pozisyonlar üzerinden yürütülmesi, çevresel gerçeklerin siyasi malzeme haline gelmesine yol açıyor. Hava kirliliği, su krizi ve kuraklığın farklı siyasi kesimlerin sahiplenmesi gibi durumlar örnek gösteriliyor. Bu durum, çevre konularının kendi gerçekliği içinde değil, siyasi bir mesele olarak algılanmasına neden oluyor.

Yeni Modeller ve Eğitim Çalışmaları

Çevre iletişiminde aşırı uç söylemlerden uzak, veri temelli ve ahlaki bilinçle donanmış yeni modellere ihtiyaç olduğu vurgulanıyor. Bu bağlamda, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ve Türkiye Ulusal Ajansı'nın yürüttüğü Erasmus+ programı kapsamındaki e-NetCom projesi öne çıkıyor.

"Doğanın Enerjileri Bizimle: Genç Liderler Çevresel İletişim ve Medya Ağı" adlı proje, Erciyes ve Viyana Üniversiteleri'nin akademik ortaklığıyla yürütülüyor. Proje, kıyamet senaryoları ve manipülasyona karşı bilinçli farkındalık, geniş veri setleri ve eğitimle mücadele etmeyi hedefliyor. Eğitim amaçlı kısa filmler, çevrimiçi kütüphane ve kamu spotları vasıtasıyla Milli Eğitim, Gençlik ve Spor ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlıkları'nın eğitim faaliyetlerine katkı sağlaması bekleniyor.

Prof. Dr. Hakan Aydın, çevreyi korku ve ideoloji megafonuna dönüştürmek istemeyenler için kültürel ve yerel unsurlarla zenginleştirilmiş, ilgi çekici yöntemlerin sunulduğunu belirtiyor. Ayrıca, Türkiye'nin Ulusal Su Planı ile su yönetiminde verimlilik artıyor yaklaşımı çevre iletişiminde önemli bir örnek teşkil ediyor.

Kuraklık ve su kaynakları yönetimi konularında da farkındalığın artırılması gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, dünya genelinde su kıtlığı ve kuraklık etkileri üzerine yapılan çalışmalar büyük önem taşıyor.