Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI), Alphabet'in CEO'su Sundar Pichai'ye gönderdiği açık mektupta, Google'ın son algoritma güncellemelerinin Türkiye'deki bağımsız medya kuruluşları üzerinde "yıkıcı" etkiler yarattığına dikkat çekti. IPI, Google'ın insan hakları ve kaliteli gazeteciliği destekleme taahhütlerinin Türkiye'deki pratikte karşılık bulmadığını ifade etti.

Algoritmik Şok ve Gazete Duvar'ın Kapanması

IPI, Ağustos 2024, Kasım 2024 ve Mart 2025'te yapılan Google algoritma güncellemelerinin bağımsız medya platformlarının dijital erişimini ciddi şekilde azalttığını belirtti. Bu durum, Türkiye'deki bağımsız medya ekosisteminde "algoritmik şok" olarak tanımlanıyor. Mektupta, Google Haberler ve Keşfet trafiğinde bağımsız mecraların yüzde 60 ile 80 arasında değişen oranlarda olağan dışı trafik kaybı yaşadığı vurgulandı. IPI, bu görünürlük kaybının en ağır sonucunun Gazete Duvar'ın kapanması olduğunu kaydetti.

Orijinal Habercilik Baskılanıyor

IPI'nın analizleri, Google'ın algoritmalarında iki temel sistemik sorun olduğunu ortaya koyuyor. Birincisi, özgün habercilik yerine "kopyala-yapıştır" yaklaşımını teşvik ederek orijinal araştırma haberlerini geri planda bırakıyor. Bu içerikleri kopyalayan ya da derleyen, SEO odaklı "tık tuzağı" siteler ise üst sıralarda yer alıyor. İkincisi, algoritmaların bağımsız medya aleyhine çarpık sonuçlar ürettiği ve görünürlüğün küçük bir grup iktidar yanlısı medya kuruluşunda yoğunlaştığı ifade ediliyor.

Dijital Telif Yasası ve Zamanlama Endişesi

Mektupta, yaşanan trafik kayıplarının Türkiye'de tartışılan Dijital Telif Yasası ile aynı döneme denk geldiği ve bağımsız medya topluluğunun, Google'ın gelecekteki olası lisanslama maliyetlerinden kaçınmak amacıyla bağımsız mecraların görünürlüğünü kasten azaltmış olabileceği endişesi dile getirildi.

IPI'dan Google'a Üç Temel Talep

IPI, kamu yararını ve medya çoğulculuğunu korumak adına Google'dan şu adımları talep etti:

• Şeffaf Veri Paylaşımı: Bağımsız mecraların sistematik olarak baskılanıp baskılanmadığını tespit etmek için ham trafik ve sıralama verilerinin açıklanması.
• Bağımsız Risk Analizi: Ağustos 2024 - Mart 2025 güncellemelerinin iktidar yanlısı medya üzerindeki etkilerine dair bağımsız bir değerlendirme yapılması ve yayımlanması.
• Adil Telif Müzakereleri: Bağımsız medya kuruluşlarının telif lisans sözleşmelerinden dışlanmaması ve mevcut adaletsizliğin giderilmesi.

IPI, Google'dan bu endişelere yönelik resmi ve somut bir yanıt beklediğini ve sürecin takipçisi olmaya devam ederek platform algoritmalarının basın özgürlüğü üzerindeki etkilerini raporlamaya devam edeceğini belirtti.