Anayasa Mahkemesi (AYM), annesi Türkiye'de yaşayan bir çocuğun, babasının bulunduğu ABD'ye iadesine ilişkin kararda, "çocuğun üstün yararı" ilkesinin ve "aile hayatına saygı hakkının" ihlal edildiğine hükmetti. Karar, Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı.

Dosya Detayları

S.D.N, Almanya vatandaşı M.N. ile 2016 yılında evlendi ve çift ABD'de yaşamaya başladı. 2017'de dünyaya gelen çocuk, aile içi sorunlar nedeniyle 2023 yılında annesiyle birlikte Türkiye'ye döndü. Bu gelişmenin ardından baba M.N., ortak çocuklarının kayıtlı olduğu ABD'ye iadesi için Türk makamlarına başvurdu.

Mahkeme Süreci ve İddialar

Anne S.D.N, babasının ABD'de yasal reçeteyle satılan bir uyuşturucu madde kullandığını, şiddet eğilimi taşıdığını ve akciğer kanseri olduğunu belirterek, iade talebinin reddini talep etti. Aile mahkemesi, çocuğun babasıyla Türkiye'ye gelmesi halinde görüşmek istediğini belirtmesi üzerine, çocuğun mutat adresinin bulunduğu ABD'ye iadesine karar verdi.

Anne, yerel mahkemenin kararına yaptığı temyiz itirazı reddedilince, hak ihlali iddiasıyla AYM'ye bireysel başvuruda bulundu.

AYM'nin Kararı ve Gerekçesi

AYM, Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan "aile hayatına saygı hakkının" ihlal edildiğine hükmederek, ihlalin sonuçlarının giderilmesi için karar örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verdi.

Kararda, her çocuğun ebeveyniyle doğrudan ve düzenli kişisel ilişki kurma hakkına sahip olduğu hatırlatıldı. Ayrıca, Lahey Sözleşmesi uyarınca çocukların ancak istisnai durumlarda, özellikle "çocuğun psikolojik ve fiziksel zarar riskiyle karşı karşıya kalması" halinde mutat meskenlerine iadesinin zorunlu olmadığı vurgulandı.

Kararda, ebeveyn ve çocuk arasındaki aile hayatının temel unsurunun çocuğun üstün yararı olduğu belirtildi. Anneye bağımlılık çağındaki çocukların anneden koparılmasının olumsuz etkiler doğurabileceğine dikkat çekildi.

Başvuru konusu çocuğun Türkiye'ye uyum sağladığı, babasıyla görüntülü görüşmelerde ABD'ye gitmek istemediğini ifade ettiği kaydedildi. Yerel mahkemenin, anne S.D.N'nin baba M.N. hakkında ileri sürdüğü uyuşturucu kullanımı ve sağlık durumu iddialarını değerlendirmeden karar vermesi, AYM tarafından aile hayatına saygı hakkının ihlali olarak değerlendirildi.