ABD'nin İran ile geçici bir ateşkes için hazırladığı kapsamlı planın 15 maddelik taslağı ortaya çıktı. Plan, nükleer programdan bölgesel politikalara kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.

Uluslararası kamuoyunda yankı bulan bu diplomatik girişimin, Washington yönetimi tarafından Tahran ile 1 ay sürecek bir ateşkes sağlama amacı taşıdığı belirtiliyor. Al Arabiya'nın İsrail'in Kanal 12 televizyonuna dayandırdığı habere göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner süreci yürütüyor. Bu gelişmeler, Trump ve İran müzakereleri iddiaları ile yakından ilişkilidir.

Planın Kapsamı ve Maddeleri

Haberde, taslak anlaşmanın Gazze ve Lübnan’daki mutabakatlara benzer bir model üzerine kurulduğu ifade edildi. ABD, bu geçici ateşkesle daha kapsamlı bir anlaşma için zemin oluşturmayı hedefliyor. Tarafların 15 maddelik bir taslak üzerinde görüşeceği bildirildi.

Al Hadath’ın İsrail Kanal 12'ye dayandırdığı bilgilere göre, taslak maddeleri şu şekilde sıralanıyor:

1. Yaptırımların yeniden devreye alınması tehdidinin otomatik olarak kaldırılması
2. İran’ın mevcut nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması
3. İran’ın “asla nükleer silah arayışında olmayacağı” taahhüdü vermesi
4. İran topraklarında nükleer zenginleştirme faaliyetlerinin yasaklanması
5. Zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) teslim edilmesi
6. Natanz, İsfahan ve Fordow’daki nükleer tesislerin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi
7. UAEA’ya tüm bilgilere tam erişim izni verilmesi
8. İran’ın "vekalet güçleri" stratejisinden vazgeçmesi
9. Bölgede milis gruplara finansman ve silah desteğinin kesilmesi
10. Hürmüz Boğazı’nın kapatılmadan açık tutulması
11. Balistik füze programına ilişkin kararın ertelenmesi
12. Balistik füzelerin sadece savunma amaçlı kullanılması
13. İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması
14. Buşehr’de sivil nükleer programın geliştirilmesine destek verilmesi
15. Yaptırımların yeniden uygulanması tehdidinin otomatik olarak iptal edilmesi

Resmi Açıklama Bekleniyor

Henüz ABD, İran veya diğer resmi makamlar tarafından bu planla ilgili doğrulama yapılmadı. Ancak diplomatik kaynaklar, önümüzdeki dönemde taraflar arasında görüşmelerin başlayabileceğine işaret ediyor.

Bölgede süren gerilimin ortasında gündeme gelen bu taslak, olası bir ateşkes ve anlaşmanın küresel dengeler açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. Bu bağlamda, İran ve İsrail arasındaki düşmanlık ve son gelişmeler bölgedeki gerilimin anlaşılması için önem taşıyor.