Türkiye'nin gemi, yat ve hizmet ihracatı, 2026 yılının ilk çeyreğinde 2025'in aynı dönemine kıyasla yüzde 78,6 yükselerek 585 milyon dolara ulaştı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, ocak-mart dönemindeki ihracat 327,6 milyon dolardan 585 milyon dolara çıktı.

Başlıca İhracat Pazarları

Bu dönemde en fazla ihracat yapılan ülke 183,6 milyon dolarla Norveç olurken, Malta 77,4 milyon dolarlık ihracatla ikinci sırada yer aldı. Birleşik Krallık ve Fransa 68'er milyon dolar, Birleşik Arap Emirlikleri ise 34,1 milyon dolarlık ihracat hacmiyle onları takip etti. Ayrıca Marshall Adaları, Panama, Tunus, Yunanistan ve Singapur da en çok ihracat yapılan ilk 10 ülke arasında bulunuyor.

Sektör Temsilcisinden Açıklamalar

Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği (GYHİB) Başkanı Cem Seven, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, artışta talebin yanı sıra teslimat takvimlerindeki kaymaların etkili olduğunu belirtti. Seven, "Aralık 2025’te teslim edilmesi planlanan bazı yat ve gemiler, 2026’nın ocak ve şubat aylarına sarktı. Sektörde zaman zaman bu tür durumlarla karşılaşılabiliyor." dedi.

Küresel Pazar ve Türkiye'nin Konumu

Seven, küresel gemi ve yat ihracatının 120-140 milyar dolar aralığında olduğunu, Çin'in 2025'te 63 milyar dolarlık ihracatla liderliği ele aldığını, Güney Kore'nin yaklaşık 30 milyar dolarla ikinci ve Japonya'nın üçüncü sırada bulunduğunu aktardı. Bu üç ülkenin dünya ihracatının yarısından fazlasını gerçekleştirdiğini ifade eden Seven, Türkiye'nin ise 1,9-2,2 milyar dolarlık hacimle 12. sırada yer aldığını ve kesin sıralamanın yaz aylarında netleşeceğini söyledi.

Ürün Kalitesi ve İhracat Stratejisi

Norveç, Danimarka ve Finlandiya'nın Türkiye'nin ihracatında öne çıkan ülkeler olduğunu belirten Cem Seven, Fransa, Hollanda ve Malta'nın da önemli pazarlar arasında yer aldığını dile getirdi. Malta'ya kuru yük gemileri ve tankerlerin, Norveç'e ise balıkçı gemileri, feribotlar ve römorkörlerin ihraç edildiğini aktardı.

Seven, Norveç'e ihraç edilen fabrika balıkçı gemileri ve feribotların yüksek işçilik ve mühendislik gerektirdiğini, özellikle alternatif yakıtlı ürünlerin ihracatta ön planda olduğunu vurguladı. Kuzey Avrupa ülkelerinin inovatif projelere önem verdiğini, inovasyon, tasarım ve sürdürülebilirliğin güvenilirlik göstergesi olduğunu ifade etti.

Balıkçı Gemisi İhracatında Dünya Liderliği

Türkiye'nin uzun yıllardır balıkçı gemisi ihracatında dünya şampiyonu olduğunu vurgulayan Seven, en büyük rakiplerinin İspanya tersaneleri olduğunu kaydetti. Üretim süreçlerinde kalite ve zamanında teslimin önemine dikkat çeken Seven, "Avrupa’dan bakıldığında kaliteli ürünler ürettiğimiz görülüyor. İşçiliğimiz çok iyi, teslimatlarımız zamanında. Sürdürülebilir işçilikle yüksek kaliteli ve mühendislikle üretilen ürünler ortaya koyuyoruz." dedi.

Satış sonrası hizmetlerde Türk tersanelerinin müşteri odaklı çalıştığını belirten Seven, firmaların karşılaştıkları sorunları hızlıca çözdüğünü anlattı. Ayrıca gemi ve yatların uluslararası standartlara uygun inşa edildiğini, performanslarının da diğer tersanelere göre daha iyi olduğunu söyledi.

Teşvik Talepleri ve Gelecek Beklentileri

Cem Seven, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün 2030 hedefleri doğrultusunda yeşil dönüşümün sektörde talebi artırdığını, Türk tersanelerine yurtdışından yoğun sipariş geldiğini ancak artan işçilik maliyetlerinin talebin tamamını karşılamada zorluk yarattığını belirtti. Sektör dinamiklerine uygun teşviklerin önemine değinen Seven, özellikle 24 metrenin altındaki teknelerin inşasında uygulanan KDV muafiyetinin devam etmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte boy sınırlaması olmaksızın uygulanan bu muafiyetin genişletilmesinin sektöre katkı sağlayacağını ifade eden Seven, döviz dönüşüm desteğinin gemi ve yat inşasına uygun şekilde 6 aydan 24 aya çıkarılmasının tersaneleri daha rekabetçi kılacağını dile getirdi. Ayrıca, bölgesel denizcilik gelişmelerine dair güncel haberler için Hürmüz Boğazı'nın açılması ve nakliye şirketlerinin hazırlıkları konusundaki gelişmeleri takip etmek faydalı olabilir.