Hollanda'da haftada dört gün çalışma düzeni giderek yaygınlaşıyor. Amsterdam merkezli Positivity Branding adlı küçük işletmenin kurucu ortağı Gavin Arm, iş ve yaşam dengesinin önemine dikkat çekiyor. Arm, "Çocuklar sadece bir kez çocuk oluyor" diyerek, birçok işverenin iş hayatına fazla odaklanmasının ve çocukları için çalışsa da, ileride hayatın bu dönemini kaçırdığını fark ettiğini belirtiyor.

Amsterdam'ın De Pijp semtindeki bu şirket, yedi yıl önce çalışanlarıyla birlikte haftada dört gün çalışma sistemine geçti. Ücretlerde azalma yapılmadı ve dört günlük çalışma süresi içinde fazla mesai talep edilmedi. Kurucu ortağı Bert de Wit, bunun temelinde iş-yaşam dengesi olduğunu vurguluyor. De Wit, daha az iş yapıldığı görüşüne katılmadığını, bunun yerine "daha akıllıca çalışmak" olduğunu söylüyor. Ayrıca, kültür ve zihniyet değişiminin en büyük zorluk olduğunu ifade ediyor.

Hollanda'da Sistem ve Yaygınlaşması

Haftada dört gün çalışma modeli ülke genelinde uzun süredir yaygın ve büyük şirketler de bu uygulamaya geçiş yaptı. Hollanda'nın en büyük sendikası FNV, hükümet nezdinde bu uygulamanın resmi tavsiye haline gelmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Ayrıca, çalışanların çalışma saatlerini azaltma talebi yasal hak olarak kabul ediliyor.

Nmbrs adlı Hollandalı yazılım şirketinde insan kaynakları müdürü Marieke Pepers, zihnin yenilenmesi için zamana ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Pepers, her cuma izin alıyor ve iş yerinde daha iyi durumda olduklarını düşünüyor. Şirket, haftada dört gün çalışma modeline geçtikten sonra çalışan hastalıklarının azaldığını ve iş bağlılığının arttığını rapor ediyor. Başlangıçta yatırımcıları ve çalışanları ikna etmek zor oldu ancak toplantı sayısını azaltarak işleri önceliklendirdiklerini anlatıyor.

Ekonomik Verimlilik ve İş Gücü

Hollandalılar haftada ortalama 32,1 saat çalışarak Avrupa Birliği ülkeleri arasında en düşük çalışma saatine sahip. Buna karşın, kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasıla ve ekonomik üretimde Avrupa'nın üst sıralarında yer alıyorlar. OECD ekonomisti Daniela Glocker, Hollanda'nın yüksek verimlilikle daha az saat çalıştığını ancak son 15 yılda verimlilik artışının olmadığını belirtiyor. Glocker, yaşam kalitesini korumak için verimliliğin veya işgücü arzının artırılması gerektiğine dikkat çekiyor.

OECD ekonomisti Nicolas Gonne ise Hollanda'nın sınırlamalarla karşı karşıya olduğunu ve işgücü arzının genişletilmesinin sürdürülebilirlik için şart olduğunu ifade ediyor. Ülkede yarı zamanlı çalışanların oranı OECD ortalamasının üç katı ve kadınların yarısından fazlası yarı zamanlı çalışıyor. Uygun fiyatlı çocuk bakımının erişilebilir olmaması ve yüksek vergi oranları ikinci gelir getiren çalışanları daha uzun saatler çalışmaktan caydırıyor.

Toplumsal Algı ve Kadın İstihdamı

Hollanda İstatistik Ofisi (CBS) temsilcisi Peter Hein van Mulligen, toplumda kökleşmiş muhafazakarlığın kadınların iş gücüne katılımını sınırladığını belirtiyor. 2024'te yapılan bir araştırmada, üç yaş ve altı çocuk sahibi annelerin çoğunluğu haftada üç günden fazla çalışmaması gerektiği görüşünde. Bu oran babalar için çok daha düşük. FNV sendikasından Yvette Becker, haftada dört gün çalışmanın cinsiyetler arası uçurumu azaltabileceğini ve işe devamsızlığın azalacağını savunuyor.

Bert de Wit, özellikle eğitim ve sağlık gibi personel sıkıntısı yaşanan sektörlerde dört günlük çalışma haftasının istihdamı daha cazip hale getirdiğini söylüyor. Gavin Arm ise daha mutlu ve hayatından daha fazla keyif alan bireylerin önemini vurguluyor.

Bu haber, BBC gazetecileri tarafından hazırlandı ve kontrol edildi. Bir pilot proje kapsamında çevirisinde yapay zekadan da faydalanıldı.