Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, hafta sonunda yaptığı açıklamada, Rusya'dan petrol taşıyan tartışmalı Druzhba boru hattının onarılmasına karşı olduğunu belirtti. Zelenskiy, Macaristan'ın Avrupa Birliği üzerindeki baskılarına rağmen Moskova'ya uygulanan yaptırımların tam olarak sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

AB'nin, Macaristan ve Slovakya'nın talebi doğrultusunda boru hattının hızla çalışır hale getirilmesi için Kiev üzerinde baskı kurduğunu ima eden Zelenskiy, "Rus petrolü satıyor muyuz, satmıyor muyuz?" şeklinde sorular yöneltti. Lider, boru hattının yeniden açılmasının Rusya'ya yönelik yaptırımların kaldırılmasıyla aynı anlama geldiğini savundu. Zelenskiy, "ABD'ye yaptırımların kaldırılmasına karşı olduğumuzu söylerken, Ukrayna'yı Avrupa karşıtı politikaları finanse eden siyasi bir bedel karşılığında petrol sevkiyatına zorlamak neden?" ifadelerini kullandı.

90 Milyar Euro Kredi ve Şantaj İddiası

Zelenskiy, petrol akışının yeniden başlamasının, Ukrayna için kritik önemde olan 90 milyar euroluk kredi için bir koşul olarak gösterilmesine tepki gösterdi. "Eğer Ukrayna'nın silah almasını engelleyecek şartlar dayatılırsa, bu konuda çaresiz kalırım. Avrupalı dostlarıma bunun şantaj olduğunu söyledim," dedi. Ayrıca kredinin boru hattından bağımsız olarak Aralık ayında karara bağlandığını belirtti. Onarım çalışmalarının yaklaşık iki ay süreceğini de aktardı.

Macaristan'da Seçim Öncesi Gerilim

Macaristan Başbakanı Viktor Orban, hafta sonu düzenlenen bir kampanya etkinliğinde petrol akışının derhal başlaması gerektiğini savundu. 12 Nisan'da yapılacak seçimler öncesinde Orban, boru hattını "ulusal egemenlik" meselesi olarak konumlandırarak Zelenskiy'i "yalancı" olmakla suçladı.

AB Enerji Komiseri Dan Jorgensen, Pazartesi günü Brüksel'de gerçekleştirilen Enerji Bakanları toplantısında Ukrayna ile temas halinde olduklarını belirterek, "Hattı düzeltmek için elimizden geleni yapıyoruz" dedi. Orta Doğu'daki enerji krizine rağmen Rusya yaptırımlarının gevşetilmeyeceğini vurguladı ve "Rotamızda kalmaya kararlıyız. Geçmişte yapılan hataları tekrarlamak istemiyoruz," ifadelerini kullandı.

Öte yandan, Belçika Başbakanı Bart de Wever'in hafta sonu AB'nin Rusya ile ilişkilerini normalleştirmesi gerektiğine dair açıklamaları manşetlerde yer aldı. Dışişleri Bakanı Maxime Prevot ise yakın ilişkiler çağrısının zayıflık işareti olduğunu belirtti.

Hasarlı Boru Hattı ve Bölgesel Gerilim

Ocak ayı sonunda Sovyet döneminden kalma Druzhba boru hattında meydana gelen hasar sonrası Macaristan ve Ukrayna arasındaki gerilim önemli ölçüde arttı. Ukrayna, hasarın Rusya kaynaklı olduğunu iddia ederken, Macaristan Kiev yönetiminin yalan söylediğini ve boru hattının çalışır durumda olduğunu savunuyor.

Budapeşte, Slovakya ile birlikte denetim talebinde bulunurken, Avrupa Birliği her iki tarafı da üsluplarını yumuşatmaya çağırdı. AB şu anda Budapeşte'nin dış denetim talebini destekliyor ancak Ukrayna bu talebi henüz kabul etmedi ve denetimden sorumlu uzmanların kim olacağı belli değil.

Brüksel'e gelen Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, tedarikin durdurulmasının teknik veya fiziksel bir nedeninin olmadığını söyleyerek eleştiride bulundu. Szijjarto, "Biz, Slovaklar ve Avrupa Birliği tarafından boru hattının gerçek durumunu görmek için saha ziyaretine izin verilmesi için girişimlerde bulunuldu ancak tüm teklifler reddedildi," dedi.

Ukrayna'nın devlet enerji şirketi Naftogaz ve Dışişleri Bakanlığı, 40'tan fazla ülkenin diplomatına boru hattı hakkında bilgi verdi. Ukrayna tarafı, hattın hasarlı olduğunu kanıtlayabileceklerini belirtti. "Olay yerinden fotoğraflar ve video görüntüleri dahil olmak üzere saldırının niteliği ve sonuçları hakkında kapsamlı materyaller sunduk. Diplomatlar ayrıca meslektaşlarımızın karşılaştığı zorluklar hakkında da ayrıntılı bilgilendirildi," ifadelerine yer verildi. Bu gelişmeler, Zelenskiy'nin Rusya'nın İran'a asker gönderebileceği iddiası ile bölgedeki askeri destek ve uluslararası ilişkiler bağlamında ilişkilendirilebilir.

Öte yandan, Ukrayna Devlet Başkanı'nın diplomatik girişimleri ve savaşın sona erdirilmesi için yapılan görüşmeler, Zelenskiy'nin üçlü müzakereler planları ile paralel olarak değerlendirilebilir.