Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Başkanvekili Büyükelçi Prof. Dr. Çağrı Erhan, Paris'te düzenlenen bir toplantıda, kurala dayalı uluslararası düzenin her yönden tehdit altında olduğunu vurguladı. "Şu anda uluslararası hukuktan bahseden yok. Masadaki her şey yalnızca ulusal çıkarlar üzerine kurulu" dedi.

Türkiye'nin Paris Büyükelçiliği ev sahipliğinde gerçekleştirilen yuvarlak masa toplantısında, Türkiye-NATO ilişkileri, Orta Doğu ve Rusya-Ukrayna Savaşı'na dair gelişmeler ele alındı. Toplantıya yaklaşık 30 Fransız ve Türk gazeteci katıldı. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Prof. Dr. Erhan'ın yanı sıra, SETA Washington Ofisi Araştırma Direktörü Kılıç Buğra Kanat ve Hasan Kalyoncu Üniversitesi Öğretim Üyesi, SETA Kıdemli Araştırmacısı Doç. Dr. Murat Aslan da soruları yanıtladı.

Küresel Güvenlikte Artan Riskler

Prof. Dr. Erhan, Kovid-19 salgını sonrası dünyanın farklı bir döneme geçtiğini belirterek, "İkinci Dünya Savaşı sonrası Birleşmiş Milletler temelli kurallara dayalı uluslararası düzen şimdi çöküş yaşıyor" ifadelerini kullandı. Eşi benzeri görülmemiş bir süreçten geçildiğine dikkat çeken Erhan, küresel güvenlik tehditlerinin çeşitlendiğini, ekonominin giderek kırılganlaştığını ve korumacılığın yükseldiğini aktardı.

Kurala dayalı uluslararası düzenin her taraftan saldırı altında olduğuna işaret eden Erhan, "Kimse iş birliğinden söz etmiyor. Masadaki her şey sadece ulusal çıkarlar üzerine kurulu. Yeni uluslararası düzenin ne olacağını bilmiyoruz" dedi.

Rusya-Ukrayna Savaşı ve Bölgesel Endişeler

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın en büyük endişe kaynaklarından biri olduğunu belirten Erhan, "ABD, İsrail ve İran arasındaki devam eden çatışma tırmanabilir ve başka olumsuz sonuçlara yol açabilir" diye konuştu. Uluslararası ticaret düzeninin çöküşü ve kritik tedarik zincirlerinin bozulmasının da kaygı yaratmaya devam ettiğini söyledi.

Erhan, Türkiye'nin bu yıl NATO Zirvesi'ne ev sahipliği yapacağını hatırlatarak, "Ankara'da düzenlenecek zirvede NATO üyesi ülkelerin liderleri ile dünya genelinden liderler bir araya gelecek. Ortaya çıkan güvenlik ve savunma risklerine karşı NATO'nun savunmasını güçlendirmeyi görüşeceğiz" ifadesini kullandı.

Orta Doğu'daki Gelişmeler ve Bölgesel İstikrar

SETA Washington Ofisi Araştırma Direktörü Kılıç Buğra Kanat, Türkiye'nin sınırındaki iç savaşlarla mücadelede deneyimli olduğunu ancak Orta Doğu'daki mevcut saldırılar nedeniyle bölgede iç savaş potansiyeli ve artan istikrarsızlık endişesi bulunduğunu dile getirdi. Kanat, "Saldırılar şimdi dursa bile Orta Doğu ülkelerinin savunma harcamalarında artış yaşanacak. Eğer çatışma devam eder ve İran'da bir iç savaş durumu olursa sonuçları büyük olur" dedi.

Kanat, Türkiye açısından bölgede çatışmanın olmamasının önemli olduğunu vurgulayarak, "Bölge halkı çatışmalardan çok yorgun ve acı çekti" diye konuştu. Ayrıca, saldırıların etkilerinin kısa sürede küresel enerji fiyatlarında hissedilmeye başlandığını, sosyal, siyasi ve güvenlik risklerinin de artacağını belirtti. "Orta Doğu'da yaşananlar, Orta Doğu'da kalmaz. Bunu Suriye ve Irak'taki farklı çatışmalarda gördük" dedi.

Kanat, Türkiye'nin dengeli dış politika yürütmeye devam ettiğini ve farklı ülkelerde Türkiye ile iş birliği yapma isteğinin arttığını gözlemlediğini ifade etti. Bu bağlamda, Zelenski'nin İran'ı Rusya'nın Ukrayna savaşındaki suç ortağı olarak nitelendirmesi bölgesel dinamikler açısından önem taşıyor.

Koşulların Gerginliği ve NATO'nun Rolü

Hasan Kalyoncu Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Aslan, ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırıları kapsamında "Bu savaşın genişleme ihtimali var" diyerek, çatışmanın Körfez bölgesine doğru yayıldığını belirtti. Bölgedeki gerginliğin tırmanması durumunda Türkiye ve NATO çıkarlarının etkileneceğini değerlendirdi.

Aslan, "NATO'nun Türkiye'ye desteği sadece Türkiye'yi güçlendirmek için değil, aynı zamanda ittifakın ne kadar hazır olduğunu test etmek için de çok önemli" dedi. Ayrıca, devletler arasında olduğu kadar devlet dışı aktörlerle de çatışmaların yaşandığına dikkat çekerek, bu tür durumlar için "hibrit tepki" gerekliliğini savundu.