ABD arabuluculuğunda Cenevre'de Ukrayna ve Rusya heyetleri arasında gerçekleşen görüşmelerin ikinci günü, yaklaşık iki saat süren oturumun ardından tamamlandı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, müzakerelerin "askeri" ve "siyasi" olmak üzere iki ayrı düzlemde sürdüğünü teyit etti.

Zelenskiy, askeri görüşmelerin "yapıcı" geçtiğini belirterek, tarafların ateşkesin izlenmesi ve savaşın sona erdirilmesi konusunda askeri düzeyde "hemfikir" olduğunu açıkladı. Zelenskiy, "Askeri konularda neredeyse her konuda anlaşma sağlandı. Gözetleme süreci kesinlikle Amerikan tarafını da kapsayacak. Bunu olumlu bir sinyal olarak görüyorum" dedi.

Ukrayna Genelkurmay Başkanı Andrey Hnatov'un dönüşte daha detaylı bir rapor sunacağını ifade eden Zelenskiy, askeri teknik detaylara girmedi.

Siyasi Görüşmelerde Zorluklar Sürüyor

Askeri alandaki olumlu havaya rağmen siyasi müzakerelerin daha karmaşık bir zeminde ilerlediği görülüyor. Rusya'nın geçici olarak işgal ettiği topraklar ve Zaporijya Nükleer Santrali gibi hassas konular masada bulunuyor, ancak taraflar arasında bu başlıklarda uzlaşı sağlanamadı.

Zelenskiy, siyasi görüşmelerin "kolay geçmediğini" vurgulayarak, "Askeri kanatta ilerleme olduğunu duydum; siyasi kanatta ise sadece diyalog vardı. İlerlemeye ve devam etmeye karar verdiler ancak askeri düzeydeki ilerlemeyi burada göremedim" şeklinde değerlendirmede bulundu.

Rus Heyeti ve Kritik Talepler

Rus heyetine başkanlık eden Vladimir Medinsky, görüşmeleri "zorlu" ancak "pratik" olarak nitelendirdi. Moskova'nın Ukrayna'ya yönelik topyekûn savaşının en sert savunucularından biri olarak bilinen Medinsky'nin siyasi müzakereleri zorlaştırdığı iddia ediliyor. Medinsky, geçmişte dile getirdiği ve gerçekçilikten uzak bulunan maksimalist taleplerle tanınıyor.

Müzakerelerde en büyük tıkanıklık noktası, Rus işgali altındaki Ukrayna topraklarının geleceği olmaya devam ediyor. Kiev yönetimi, mevcut cephe hatlarının dondurulmasını ateşkes için en gerçekçi temel olarak görürken, Moskova herhangi bir anlaşma için Ukrayna güçlerinin Donbas'tan çekilmesini ön koşul olarak sunuyor. Bu talep, Rusya’nın 12 yıldır tam kontrol sağlayamadığı Donetsk ve Luhansk bölgelerinin bazı bölümlerini de kapsıyor. Kiev yönetimi ise bu isteği defalarca reddetti.

Diplomatik Destek ve Zaporijya Nükleer Santrali

Washington’ın, savaşın etkilediği doğu bölgelerinde serbest ekonomik bölge kurulması önerisi taraflardan güçlü destek görmedi. Avrupa'nın en büyük nükleer santrali ve Ukrayna elektriğinin yüzde 20'sini karşılayan Zaporijya Nükleer Santrali konusundaki ABD önerisi de Kiev'de karşılık bulmadı. Washington, santralin Ukrayna, ABD ve Rusya tarafından ortaklaşa işletilmesini teklif etti ancak Kiev yönetimi bu fikri "Rus işgalini meşrulaştırma girişimi" olarak değerlendiriyor.

İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya'dan yetkililer Cenevre'de bulunarak Ukraynalılarla ikili görüşmeler yürütse de, Avrupalı temsilcilerin ABD liderliğindeki diplomatik sürece katılımı zorluklar yaratıyor.

Zelenskiy, nihai bir anlaşma için Avrupa'nın katılımının şart olduğunu belirterek, "Avrupa'nın varlığı bizim için çok önemli" dedi. Bu konuda Avrupa'nın diplomatik sürece katılımının önemi daha önce de vurgulanmıştı.