Ukrayna’nın başkenti Kiev’de yaşayan eşcinsel bir çiftin mahkeme kararıyla tanınması, bazı haber kaynaklarında ve sosyal medyada Ukrayna Yüksek Mahkemesi’nin eşcinsel evliliği yasallaştırdığı yönünde yanlış algılar oluşturdu. Ancak bu iddialar gerçek dışıdır; Ukrayna’da eşcinsel evlilik hâlâ yasal değildir.

Yüksek Mahkeme Kararı ve Emsal Niteliği

Şubat 2026’da Ukrayna Yüksek Mahkemesi, diplomat Zoryan Kis ve partneri Tymur Levchuk’u ilk kez “fiili aile” olarak kabul etti. Mahkeme, Haziran 2025’te alt mahkemenin verdiği yasal aile tanıma kararını onayladı. Çift, Dışişleri Bakanlığı’nın ilişkilerini tanımaması ve Levchuk’un İsrail’de Kis’e eşlik etmesini engellemesi üzerine hukuki mücadele başlatmıştı.

Yerel kaynaklara göre çiftin avukatları, 2013’ten beri birlikte yaşadıklarını, 2016’da Ukrayna’da resmi olmayan bir törenle evlendiklerini ve 2021’de ABD’de evliliklerini tescil ettirdiklerini belirterek aile olarak tanınmaları gerektiğini savundu. Bölge mahkemesi bu talebi kabul etmiş, ancak muhafazakar Vsi Razom grubu karara itiraz etmişti. Yüksek Mahkeme, itirazı reddederek önceki kararı onayladı.

Bu Karar Evlilik Yasasını Değiştiriyor mu?

Bu karar, aynı cinsiyetten çiftlerin "fiili aile birimi" olarak tanınmasını sağlayarak ortak mülkiyet ve acil tıbbi karar alma gibi bazı hakları güvence altına alıyor. Ancak bu, eşcinsel evlilik veya medeni birliktelik anlamına gelmiyor. Ukrayna Anayasası’nın 51. maddesi, evliliği "bir kadın ve bir erkeğin özgür rızasına dayanan" bir kurum olarak tanımlıyor. Rusya işgali nedeniyle anayasa değişikliği şu anda mümkün değil.

Medeni Kanun Taslağı ve AB Üyelik Süreci

Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne katılma hedefleri doğrultusunda, 2023’te medeni birlikteliklerin tanınması için bir yasa tasarısı parlamentoya sunuldu ancak ilerleme sağlanamadı. Eleştirmenler, parlamentoda görüşülen yeni Medeni Kanun taslağının mevcut kazanımları geriye götürebileceği uyarısında bulunuyor.

LGBTQ savunuculuğu yapan ILGA-Europe, taslağın "fiili aile birliklerini" sadece karşı cins birlikteliği olarak tanımlayıp aynı cinsiyetten aileleri dışladığını ve böylece Yüksek Mahkeme kararlarını geçersiz kılacağını belirtti. ILGA-Europe Direktörü Katrin Hugendubel, Ukrayna’nın AB üyeliğine ciddiyetle yaklaşıyorsa, taslağın bu haliyle kabul edilmemesi gerektiğini vurguladı.

AB ve Eşcinsel Evlilik Tanıması

Brüksel, üye ülkeleri eşcinsel evlilik veya medeni birliktelik konusunda zorlamasa da, Avrupa Adalet Divanı’nın 2025 yılında aldığı bir karar, her ülkenin diğer AB ülkelerinde yasal olarak yapılmış eşcinsel evlilikleri tanımasını şart koştu. Halihazırda AB’nin 27 üye ülkesinden 16’sında eşcinsel evlilikler yasal, 7’sinde ise medeni birlikteliklere izin veriliyor.