Rusya'nın 2025 yılında Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik gerçekleştirdiği 1225 saldırı, savaşın ilk üç yılındaki toplam saldırı sayısını geride bıraktı ve altyapıda yaklaşık 20 milyar dolar hasar meydana geldi.

AA muhabirinin, Avrupa elektrik sektörünün çatı kuruluşu Eurelectric tarafından hazırlanan "Savaşta test edilmiş güç sistemleri: Avrupa elektrik sektörü için dayanıklılık ve hazırlık" raporundan derlediği bilgilere göre, Avrupa kıtası enerji güvenliği açısından benzeri görülmemiş karmaşık tehditlerle karşı karşıya bulunuyor.

Ukrayna'da Enerji Altyapısına Yoğun Saldırılar

Raporda, 2025 yılında Ukrayna enerji altyapısına yönelik saldırıların belirgin şekilde arttığı vurgulanıyor. Şubat 2022 ile Aralık 2024 arasında toplam 1065 saldırı kaydedilirken, geçen yıl 1225 saldırı gerçekleştirildi. Bu saldırılar sonucunda Ukrayna enerji altyapısında yaklaşık 17 milyar avro (20 milyar dolar) tutarında hasar oluştu.

Kasım 2025'te düzenlenen saldırı ise özellikle dikkat çekti. 450 drone ve 45 füzenin kullanıldığı bu operasyon, modern enerji savaşlarının boyutlarını ortaya koydu. Raporda, "General Kış" taktiğiyle sivil halkın moralini hedef alan bu saldırıların trafolar ve termik santraller gibi kritik noktaları vurduğu belirtildi. Rusya'nın yüzyıllardır uyguladığı bu strateji, kış mevsiminin zorlu koşullarını düşmanı zayıflatmak için kullanmayı amaçlıyor.

Avrupa'da Artan Hibrit Tehditler

Sadece çatışma bölgeleri değil, Avrupa Birliği üye ülkeleri de inkar edilemez hibrit saldırıların hedefinde yer alıyor. Rapor, 2014-2024 döneminde Avrupa genelinde 219 hibrit savaş eyleminin tespit edildiğini bildiriyor. Deniz altı kablolarının kesilmesi ve siber saldırılar ön planda.

2024'te Finlandiya ve Estonya'yı birbirine bağlayan Estlink-2 hattının kopması, 50-60 milyon avro onarım maliyetine yol açtı. Siber alanda ise Rus bağlantılı grupların Danimarkalı 22 enerji şirketini eş zamanlı olarak hedef aldığı kaydedildi.

Enerji Sektöründe Hazırlık ve Farkındalık

Eurelectric tarafından Avrupa genelinde yapılan anketler, sektörün risklerin farkında olduğunu ancak hazırlıkların henüz yeterli seviyede olmadığını gösteriyor. Şirketler genel hazırlanma seviyelerini 10 üzerinden ortalama 6,7 olarak değerlendirdi.

Rusya'ya coğrafi olarak yakın İskandinav ve Baltık ülkelerindeki şirketlerin, fiziksel koruma ve ulusal savunma entegrasyonu konusunda Batı ve Güney Avrupa'dakilere kıyasla daha bilinçli ve hazırlıklı olduğu görüldü.

Avrupa için Üç Stratejik Öneri

Raporda, Avrupa'nın enerji güvenliğini sağlamak adına üç ana strateji öneriliyor:

1. Kritik trafo merkezlerinin kum torbaları, beton bloklar ve drone ağları ile korunması; yeni yatırımların güvenlik odaklı tasarım kriterlerine uygun yapılması.
2. Ukrayna'daki rüzgar ve güneş santrallerinin büyük termik santrallere kıyasla saldırılara karşı daha dayanıklı olduğunun belirtilmesi ve Avrupa'nın enerji geçişini güvenlik stratejisi olarak görerek sistemi küçük, yerinden yönetilen birimlere bölmesi (dağıtık yapı önerisi).
3. NATO müttefiklerinin savunma yatırımları için ayırdığı yaklaşık 250 milyar avroluk fondan enerji altyapısının korunması ve ekipman stoklanması için pay ayrılması.

Ayrıca, Avrupa devletlerine siber ve fiziksel güvenlik yasalarını hızla uygulamaları ve hibrit saldırılara karşı caydırıcı, bütüncül bir tepki mekanizması oluşturmaları çağrısı yapıldı.

Enerji Altyapısında Zarar ve Siber Saldırılar

Eurelectric raporuna göre, 2022'de savaşın başlamasıyla Rusya'nın Ukrayna enerji altyapısını sistematik olarak hedef aldığı ve bu süreçte altyapı ve üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 50'sinin yok edildiği bildirildi. Özellikle termik santrallerin üretim kapasitesinin yüzde 67'sinden fazlası kaybedildi.

Suriye saldırılarının yanı sıra, siber saldırıların da arttığı belirtilirken, Sandworm gibi grupların trafoları devre dışı bırakacak zararlı yazılımlar kullandığı ifade edildi.